VIII SA/Wa 410/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, /sprawozdawca/, Sędzia WSA Dorota Wdowiak, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowanie na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Miejski Policji w O. skierował H. D. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odwołanie od decyzji H.D. wniósł do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zarzucił w nim, że organ I instancji nieprawidłowo obliczył liczbę punktów. Za spowodowanie kolizji drogowej w dniu [...] sierpnia 2008 r. wyrok sądu uprawomocnił się w dniu [...] lutego 2009 r. i punkty za to wykroczenie powinny być przypisane dopiero z datą uprawomocnienia się wyroku. Wówczas odwołujący w ewidencji miałby przypisanych mniej niż 24 punkty, zwłaszcza że w dniu [...] listopada 2008 r. uczestniczył w szkoleniu, co skutkowało usunięciem części punktów, zgodnie z otrzymanym zaświadczeniem. W trakcie postępowania odwoławczego zarzucił również niepoinformowanie go o nadaniu punktów w dniu kolizji ani w późniejszym terminie. Posiadając wiedzę o wpisaniu punktów, wcześniej poszedłby na szkolenie, co spowodowałoby obniżenie przypisanych mu punktów. We wnioskach wystąpił o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), dalej jako: "p.r.d.". Wskazał w niej, że podstawą faktyczną wydania tej decyzji było popełnienie [...] wykroczeń drogowych w okresie od [...] października 2007 r. do [...] września 2008 r. za które odwołujący otrzymał 28 punktów karnych. Wśród tej liczby wpis [...] punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w dniach: [...] października 2007 r., [...] czerwca 2008r. i [...] września 2008 r. miał charakter ostateczny. Natomiast wpis [...] punktów karnych za spowodowanie kolizji drogowej w dniu [...] sierpnia 2008 r. był tymczasowy do dnia [...] lutego 2009 r. W tej dacie wpis stał się ostateczny. Nastąpiło to wskutek uprawomocnienia w tym dniu się wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...] W [...], w którym uznano H.D. za winnego zarzucanych mu wykroczeń i wymierzono łącznie karę [...] zł grzywny. Jednocześnie organ odwoławczy rozważał kwestię odbycia szkolenia przez odwołującego, potwierdzoną stosownym zaświadczeniem z dnia [...] listopada 2008 r. W świetle art. 130 ust. 3 p.r.d. w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 20.12.2002 r." Kierowcy wpisanemu do ewidencji zmniejsza się liczbę punktów o 6 po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia. Punkty odejmuje się według kolejności wpisów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 § 8 powołanego rozporządzenia. W niniejszej sprawie istotne znaczenie miał § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, stanowiący, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Wobec powyższego organ II instancji nie podzielił poglądu strony, że pod uwagę powinien wziąć jedynie punkty karne za wykroczenia, których wpis na dzień [...] listopada 2008 r. miał charakter ostateczny czyli 22 punkty, po czym powinien odjąć 6 punktów w związku z przedłożeniem przez odwołującego zaświadczenia z dnia [...] listopada 2008r. o odbyciu szkolenia. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego sposobu ewidencjonowania punktów karnych, organ odwoławczy uznał, że w myśl § 6 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia organ usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia ich popełnienia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i tymczasowych przekroczyła liczbę 24. Wobec tego, że odwołującemu w okresie nie przekraczającym roku przypisano ponad 24 punkty, organ prowadzący ewidencję do chwili uprawomocnienia się wyroku nie mógł usunąć żadnego z wpisów. Gdyby zapadł wyrok uniewinniający, to z chwilą jego uprawomocnienia zostałyby usunięte nie tylko punkty tymczasowe, ale i ostateczne wpisane wcześniej. Co do zarzutu braku wiedzy odwołującego o liczbie punktów karnych mu przypisanych, organ stwierdził, że zgodnie z § 9 rozporządzenia osoba zainteresowana może uzyskać od Policji informację o liczbie punktów przypisanych za dokonane naruszenia przepisów. Natomiast co do zarzutu niepoinformowania odwołującego przez policjanta o liczbie punktów przypisanych wskutek kolizji spowodowanej w dniu [...] sierpnia 2008r., organ II instancji powołał się na cytowany § 9 rozporządzenia oraz na brak wcześniejszej skargi na funkcjonariusza wykonującego w tym dniu czynności, co pozwalało uznać, że czynności były wykonywane prawidłowo. Zatem odwołujący, w ocenie organu II instancji, przekroczył liczbę 24 punktów i tym samym należało skierować H.D. na badania psychologiczne, zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b p.r.d. Skargę na powyższą decyzję wniósł H.D., zarzucając przede wszystkim naruszenie § 4 ust. 2 i 8 powoływanego rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż został poinformowany przez funkcjonariusza policji o tym, że w przypadku skierowania wniosku o ukaranie do sądu, do ewidencji wpisywane są punkty tymczasowe, które są zaliczane do sumy punktów karnych uzyskanych w okresie roku, od daty pierwszego naruszenia. Ponadto zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy został pouczony o trybie wpisywania punktów tymczasowych. W uzasadnieniu skargi podniósł też te same okoliczności, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. [...] Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Powołał się w niej na argumenty podniesione w swojej decyzji. Ponadto stwierdził, że na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Na podstawie delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 cytowanej ustawy zostało wydane wspomniane rozporządzenie z 20.12.2002 r., w którym ściśle i precyzyjnie (w formie wykazu stanowiącego załącznik) określono naruszenia przepisów i liczbę przypisanych im punktów. Do ewidencji wpisuje się punkty karne zgodnie z tym wykazem, według reguł ustalonych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i cytowanym rozporządzeniu, nie przewidując wyjątków, za wyjątkiem kierowców nie będących obywatelami polskimi. Zwrócił także uwagę, że wobec H.D. nie mogło być prowadzone postępowanie mandatowe, w trakcie którego policjant ma obowiązek powiadomienia kierowcy o liczbie punktów wprowadzonych do ewidencji, chociażby, dlatego że skarżący zbiegł z miejsca kolizji. Z kolei w trakcie postępowania zmierzającego do wniesienia aktu oskarżenia skarżący mógł uzyskać informacje o liczbie punktów wprowadzonych do ewidencji. Zdaniem organu nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia czy H.D. po kolizji z dnia [...] sierpnia 2008 r. został poinformowany o trybie wpisywania punktów tymczasowych wobec uznania przez sąd skarżącego winnym popełnienia tej kolizji i skazanie prawomocnym wyrokiem, wielokrotne naruszanie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego nie miało wpływu na wynik postępowania. Nadto skarżący zarzut ten przedstawił dopiero w skardze do sądu, co należało potraktować jako próbę wydłużenia postępowania. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia prawa w trakcie wydawania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badanie w tym kontekście zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa. Sprawy dotyczące zasad ruchu na drogach publicznych, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami oraz zasady kontroli ruchu drogowego normuje powoływana ustawa - Prawo o ruchu drogowym. Ustawa ta określa także zasady sprawdzania predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 124 ust 1 pkt 2 lit b tej ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym, skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty, w myśl art. 130 ust. 2 p.r.d. Szczegółowe uregulowania co do sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; warunków i sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, jak i podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w omawianej ewidencji reguluje cytowane rozporządzenie z 20.12.2002 r., wydane na mocy art. 130 ust. 4 p.r.d. Jako przyczynę wydania rozporządzenia wskazano w art. 130 ust. 4 p.r.d. potrzebę dyscyplinowania i wdrażania kierowców do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Przy interpretacji treści tego aktu należy kierować się powołanymi wytycznymi. Odnosząc się do zarzutu skargi niepoinformowania H.D. o fakcie wprowadzenia do ewidencji tymczasowych punktów karnych i ich liczbie za kolizję z dnia [...] sierpnia 2008 r., powoływany przepis § 4 ust 8 rozporządzenia z 20.12.2002 r. nie mógł być zastosowany. Z dołączonego do akt administracyjnych wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...] W [...] wynikało, że po kolizji skarżący oddalił się z jej miejsca, przez co chociażby uniemożliwił policjantom dokonanie czynności, o których mowa w § 4 ust. 8 cytowanego rozporządzenia. Ponadto zarzucone skarżącemu czyny nie mogły być rozpoznawane przez Policję w postępowaniu mandatowym, zgodnie z art. 96 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.w." Za jeden z zarzuconych i przypisanych skarżącemu czynów, to jest z art. 93 § 1 Kodeksu wykroczeń bowiem należało obligatoryjnie orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Nadto w sprawie omawianej kolizji były prowadzone przez Policję czynności wyjaśniające w trybie art. 54-56 k.p.w. W trakcie tych czynności skarżący na mocy art. 54 § 6 k.p.w. musiał być przesłuchany w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia. Efektem tych czynności był wniosek o ukaranie H.D. skierowany do Sądu Rejonowego w O. w sprawie [...] W [...]. Zatem miał skarżący możliwość uzyskania informacji o liczbie punktów karnych wpisanych do ewidencji. Jednocześnie należy zauważyć, jak podniósł organ II instancji, zgodnie z § 9 rozporządzenia z 20.12.2002 r. osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji informację ustną lub zaświadczenie o wpisach punktów karnych i to zarówno ostatecznych, jak i tymczasowych. Uczestniczenie w szkoleniu, po którym miał uzyskać zaświadczenie powodujące obniżenie liczby punktów karnych, zdaniem Sądu, świadczyło, że skarżący posiadał informacje odnośnie przypisanych mu punktów karnych. Sam twierdził, że celem uczestniczenia w szkoleniu było obniżenie wpisanych punktów karnych. Jednym z tematów szkolenia zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia z 20.12.2002 r. są "Prawne i społeczne skutki wypadków drogowych". W ocenie Sądu ujęcie w szkoleniu takiej tematyki ma uświadomić (przypomnieć) uczestnikom szkolenia skutki naruszania przepisów ruchu drogowego, w tym także kwestię wpisywania punktów karnych do ewidencji. Zatem mając na uwadze uregulowania ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wytyczne zawarte w art. 130 ust. 4 p.r.d. oraz zapisy rozporządzenia z 20.12.2002 r. , w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości konieczność posiadania wiedzy przez kierowców co do skutków naruszeń przepisów o ruchu drogowym, w tym także zasad wpisu punktów karnych do ewidencji. W wyroku z dnia 7 kwietnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn, akt II SA 2897/01 stwierdził, że brak pouczenia przez funkcjonariusza policji osoby o fakcie, iż popełniony czyn podlega wpisowi do ewidencji oraz o liczbie punktów, które zostaną jej przypisane z tego tytułu, nie usprawiedliwia osoby zainteresowanej. Przepisy w tym zakresie są ogólnodostępne i brak ich nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej (za R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz do art. 114 u.r.d.,LEX wyd. III,2008). Wobec powyższego zarzuty skarżącego odnośnie nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność niepoinformowania go o wpisaniu tymczasowych punktów karnych za kolizję z dnia [...] sierpnia 2008 r., co skutkowało skierowaniem H.D. na badania psychologiczne, świetle art. 7, 9, 77 i 80 k.p.a. nie miały istotnego wpływu na wynik postępowania. Słusznie organ II instancji zauważył, że o skierowaniu na badania psychologiczne na mocy art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b p.r.d. decyduje przekroczenie limitu 24 punktów karnych. Punkty te zaś są naliczane według reguł wynikających z art. 130 p.r.d. i uszczegółowionych w rozporządzeniu z 20.12.2002 r. Przy ustalaniu czy limit 24 punktów został przekroczony bierze się pod uwagę okres 1 roku od dnia naruszenia (art. 130 ust. 3 p.r.d.) oraz wpisy ostateczne i tymczasowe za naruszenia dokonane w tym okresie (§ 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2012.2002 r. i wyrok WSA w Gliwicach z 06.03.2008 r., sygn. akt II SA/Gi 25/08, LEX 488478). Odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. w okresie wspomnianego roku nie zmniejsza liczby punktów jeżeli przed jego odbyciem osoba dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia z 20.12.2002 r.). Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), zgodnie z którym sąd, w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.