VIII SA/Wa 414/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego K. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postanowieniem z [...] marca 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia K. F. (dalej: "skarżący"), Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS", "organ odwoławczy" lub "Minister") umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie dotyczącej postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") z [...] października 2015 r. nadającego rygor natychmiastowej wykonalności swojej decyzji nieostatecznej z [...] września 2015 r. określającej wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu wpłat na PFRON za marzec 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister powołał między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt 3 oraz art. 208 § 1 w związku z art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op"). 2. Stan faktyczny. Prezes PFRON postanowieniem z [...] października 2015 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej decyzji nieostatecznej z [...] września 2015 r. określającej skarżącemu zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON za marzec 2010 r. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie organu I instancji. Postawił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 239b Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Kwestionując zasadność decyzji wymiarowej przedstawił rozważania, których celem było wykazanie braku podstaw do wydania postanowienia nadającego decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności. Wystąpił zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa PFRON wydanego w trybie przepisów art. 239b Op, a także przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania lub umorzenie postępowania w sprawie. Minister postanowieniem z [...] marca 2016 r. umorzył postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe w związku z wydaniem [...] grudnia 2015 r. decyzji ostatecznej, którą zakończył postępowanie wymiarowe za marzec 2010 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa PFRON z [...] września 2015 r. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że w związku z wydaniem ostatecznej decyzji wymiarowej postanowienie organu I instancji o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności utraciło swój byt prawny, zaś postępowanie związane z tym aktem stało się bezprzedmiotowe. Należało zatem umorzyć postępowanie zażaleniowe. Powołał się przy tym na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1484/11; z 18 stycznia 2013 r., I GSK 161/11; z 4 lipca 2013 r., I GSK 959/12; wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 maja 2011 r., I SA/Bd 90/11). 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] maja 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"). Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia, autor skargi postawił zarzuty naruszenia art. 208 § 1 Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie należało umorzyć postępowanie zażaleniowe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postawił także zarzuty naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego. Kolejna grupa zarzutów dotyczy naruszenia przepisów art. 121 § 1 i § 2 Op poprzez prowadzenie postępowania w sposób "budzący zaufanie do organów podatkowych wskutek dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego". 3.2. W odpowiedzi na skargę Minister wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Zarzuty i argumentację skargi uznał za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek większość zarzutów postawionych przez skarżącego okazała się chybiona. 4.1. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13 (POP 2014/3/245-254, LEX nr 1451905) "uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.)". Tym samym uznać należy, że co do zasady nieaktualne stały się poglądy wyrażone w tych orzeczeniach sądów administracyjnych, na które wskazuje Minister, wydanych w latach 2011 – 2013. Zauważyć należy, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego umknęła uwadze stronom postępowania sądowoadministracyjnego. 4.2. W świetle cytowanej wyżej uchwały NSA, mając na uwadze aktualny pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z 22 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 674/13; ONSAiWSA 2015/5/87, wyrok dostępny jest także w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: "CBOSA"), istotne znaczenie dla oceny skutków umorzenia postępowania zażaleniowego może mieć kwestia dotycząca prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z wydaniem postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednak w tym zakresie brak jest stosownej argumentacji, która mogłaby świadczyć o zasadności rozważań organu odwoławczego na tle art. 208 § 1 Op. Minister nie wykazał także istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 233 § 1 pkt 3 Op, czyli przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania zażaleniowego. Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 3 w związku z przepisami art. 208 § 1 i art. 219 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Wystąpiła tym samym przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa"), uzasadniająca uchylenie zaskarżonego postanowienia. 5. W świetle powyższych rozważań zarzuty i wnioski skargi oraz argumentację z nimi związaną Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uwadze skarżącego umknęła bowiem cytowana wyżej uchwała NSA z 28 kwietnia 2014 r. (I FPS 8/13). Skarżący nie wskazał nadto żadnych okoliczności faktycznych pominiętych przez organ odwoławczy, które miałyby istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. 6. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i rozpoznać merytorycznie postanowienie Prezesa FFRON o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli była prowadzona egzekucja administracyjna zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej organu I instancji w związku z wydaniem przez ten organ postanowienia w trybie przepisów art. 239b Op. 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uppsa. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 206 w związku z art. 200, art. 205 § 2, art. 209 uppsa oraz w związku z przepisami § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego. Zdaniem Sądu wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania ([...] zł zamiast [...] zł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku), gdyż adwokat M. C. reprezentował skarżącego również w innej sprawie ze skargi na postanowienie Ministra umarzające postępowanie zażaleniowe (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2015 r., VIII SA/Wa 415/16; CBOSA), czyli w sprawie dotyczącej zasadniczo identycznego zagadnienia z tym, które było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie. Zarzuty postawione przez autora obu skarg są zaś tożsame. Sąd uwzględnił zatem realny nakład pracy pełnomocnika skarżącego w obu tych sprawach. Dodać warto, że zarzuty i wnioski skargi oraz argumentację z nimi związaną Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wystąpiły zatem przesłanki do zastosowania art. 206 uppsa. Reasumując, na łączną kwotę ([...] zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składają się: [...] zł (tj. w całości) tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 240 zł tytułem zastępstwa procesowego (kwota odpowiadająca połowie stawki z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych zamiast kwoty [...] zł), a także [...] zł (w całości) tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.