VIII SA/Wa 415/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-26
Skład orzekający: Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda, Iwona Szymanowicz- Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że podmiot wnoszący odwołanie nie posiada legitymacji procesowej (nie jest stroną postępowania)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ podmiot wnoszący odwołanie (zarząd dróg wojewódzkich) nie wykazał posiadania tytułu prawnego (własności, użytkowania wieczystego lub innych praw rzeczowych) do nieruchomości, która nie stanowi pasa drogowego drogi wojewódzkiej. W związku z tym nie posiadał legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, zgodnie z art. 28 k.p.a. i art. 124b u.g.n.Stan faktyczny
Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w W. złożył skargę na decyzję Wojewody M. z dnia 19 kwietnia 2024 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji Starosty R. z 21 lutego 2024 r., zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu demontażu napowietrznej sieci elektroenergetycznej. Zarząd Dróg Wojewódzkich kwestionował status strony w postępowaniu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. na decyzję Wojewody M. z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody M. (dalej: Wojewoda, organ II instancji, organ odwoławczy) z 19 kwietnia 2024 r. nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. Zarządu Dróg Wojewódzkich (dalej: skarżący, strona, Zarząd) od decyzji Starosty R. (dalej: organ
I instancji, Starosta) z 21 lutego 2024 r. znak: [...], zobowiązującej właściciela nieruchomości, położonej w miejscowości S., gm. J.– L., pow. [...], woj. m. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], do jej udostępnienia, orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pełnomocnik [...] S.A. z siedzibą w L. (dalej: spółka, wnioskodawca, inwestor) pismem z 26 sierpnia 2022 r. wystąpił do Starosty
o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344, dalej: u.g.n.) zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina J. -L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], w celu wykonania czynności związanych z demontażem istniejącej na nieruchomości napowietrznej sieci elektroenergetycznej średniego napięcia, na okres 30 dni liczonych od daty rozpoczęcia prac (wejścia w teren). Inwestor podniósł, że działka nr [...] ma nieuregulowany stan prawny, dlatego nie można uzyskać zgody, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jednocześnie do wniosku dołączył załączniki graficzne przedstawiające zakres prac na nieruchomości oraz poinformował, że sieć elektroenergetyczna średniego napięcia zlokalizowana na przedmiotowej działce i zaplanowana do rozbiórki stanowi własność spółki.
Decyzją z 21 lutego 2024 r., znak: [...], Starosta, działając na podstawie art. 124b u.g.n., po rozpoznaniu wniosku spółki:
1) zobowiązał właściciela nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina J.– L., powiat r., województwo m. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], do jej udostępnienia wnioskodawcy w celu dokonania demontażu istniejących na nieruchomości przewodów sieci elektroenergetycznej - linii napowietrznej średniego napięcia, w ramach inwestycji pn. "PBW przebudowa linii SN relacji GPZ G. - SPB1, R., P. - etap II - odcinek od bramki sekcyjnej R. do bramki sekcyjnej S., gm. J. -L., w zakresie szczegółowo oznaczonym na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji;
2) zezwolił na udostępnienie nieruchomości wyłącznie na okres niezbędny do realizacji prac, o których mowa w pkt 1 decyzji, tj. 30 dni licząc od dnia rozpoczęcia prac;
3) nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 124b ust. 2a u.g.n.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał treść art. 124b u.g.n i wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów, tj.: wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień wydania decyzji, działka nr [...] ma status nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a jako posiadacz samoistny figuruje w ewidencji Województwo M.. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 ust. 6 i ust. 7 u.g.n. za nieruchomość
o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.
Następnie organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 114 ust. 3 u.g.n. podał do publicznej wiadomości informację o zamiarze zobowiązania do udostępnienia ww. nieruchomości, wzywając jednocześnie wszystkie osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, aby w terminie dwóch miesięcy od dnia ukazania się ogłoszenia zgłosili się i udokumentowali swoje prawa, jako strony w postępowaniu. Ogłoszenie zostało podane do publicznej wiadomości w prasie o zasięgu ogólnopolskim na łamach gazety "[...]", w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w R. oraz umieszczone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w R. i Urzędu Gminy w J. -L.. W wyznaczonym dwumiesięcznym terminie nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej działki.
Organ I instancji uznał, że planowany przez spółkę zakres prac na działce nr [...] o długości 18,3 m dotyczy rozbiórki funkcjonującej od kilkudziesięciu lat sieci elektroenergetycznej średniego napięcia, co jest konieczne i uzasadnione, podyktowane potrzebą wyeliminowania tego odcinka sieci z eksploatacji, co jest zgodne z interesem społecznym oraz zapewnieniem bezpieczeństwa dla życia i zdrowia mieszkańców. Zgodnie z mapą, stanowiącą załącznik do decyzji, powierzchnia gruntu przewidziana do zajęcia na czas wykonywania robót wyniosła 182,9 m2.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi
I instancji naruszenie:
I. przepisów postępowania:
1) art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 115 ze zm., dalej: u.d.p.) wskutek:
• błędnej wykładni i uznanie, że skarżący może być stroną zaskarżonej decyzji oraz pominięcie przez organ ustalenia wszystkich stron postępowania;
• niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie ustalenia właściciela oraz podmiotu władającego gruntem oznaczonym w decyzji, ustalenia innych stron postępowania;
2) art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez: nieuwzględnienie stanowiska strony, a w tym wniosku
o przeanalizowanie sprawy w zakresie wyjaśnienia własności nieruchomości
i granicy pasa drogowego drogi publicznej;
3) wydanie decyzji, której podmiot uznany za stronę nie może wykonać, co skutkuje zaistnieniem kwalifikowanej wady zaskarżonej decyzji;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 124b u.g.n., wskutek błędnego uznania za stronę postępowania jednostki organizacyjnej – zarządu drogi – i nieustalenia właściciela nieruchomości niestanowiącej pasa drogowego.
Wojewoda decyzją z 19 kwietnia 2024 r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji przytoczył brzmienie art. 127 § 2 k.p.a. podnosząc, że prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji służy stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podmiot, który nie ma statusu strony, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu I instancji.
Dalej powołał się na zapisy umieszczone w ewidencji gruntów i budynków,
z których wynika, że nieruchomość położona w miejscowości S., gm. J. -L., pow. [...], woj. m. oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], znajduje się w samoistnym posiadaniu Województwa M., w zarządzie skarżącego. Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż zapisy zamieszczone w ewidencji gruntów nie przesądzają o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości. Tytuł powyższy ustalany jest bowiem na podstawie zapisów księgi wieczystej, a także
w oparciu o zbiory dokumentów lub inne dokumenty. Nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe, określa się jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym.
W ocenie organu odwoławczego wynikający z akt sprawy brak posiadania przez Zarząd tytułu prawnego do objętej wnioskiem inwestora części działki nr [...] oraz fakt, iż nie znajduje się ona w pasie drogi wojewódzkiej powoduje, że wnoszący odwołanie Zarząd nie jest stroną niniejszego postępowania toczącego się na podstawie art. 124b u.g.n. Jak bowiem wynika z przywołanej na wstępie treści ww. przepisu ustanowiony na jego mocy obowiązek udostępnienia nieruchomości dotyczy właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał również, że sam fakt dopuszczenia przez organ administracji osoby do udziału w postępowaniu, czy nawet umieszczenie jej
w rozdzielniku decyzji nie czyni z niej strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
O tym, czy dany podmiot ma przymiot strony postępowania, stanowi bowiem istnienie przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd), żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji jako obarczonej wadą nieważności oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. wskutek wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy stwierdzając wadę nieważności decyzji będącej przedmiotem odwołania, tj. skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną, organ II instancji winien uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż organ pozostawił
w obrocie prawnym decyzję będącą przedmiotem odwołania, obarczoną kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując stanowisko wyrażone
w decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie
z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania
z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozpatrując skargę na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze z powodu uznania przez organ odwoławczy braku legitymacji procesowej po stronie osoby wnoszącej odwołanie, czyli uznania, że jest ona nieuprawniona do wniesienia odwołania, Sąd nie może kontrolować decyzji organu I instancji, a więc oceniać kwestii materialnoprawnych ukształtowanych tą decyzją. Decyzja umarzająca postępowanie ma charakter formalny, w ramach której Sąd może rozważać tylko zasadność stanowiska organu II instancji co do braku interesu prawnego po stronie skarżącego (por. wyrok NSA z 10 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1220/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Z treści art. 28 k.p.a. wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten ustanawia zatem ogólną zasadę, która może zostać ograniczona jedynie przepisem szczególnym.
Organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego do skutecznego kwestionowania w drodze odwołania decyzji Starosty z 21 lutego 2024 r. Podstawą prawną tego umorzenia był art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, jednak przyjmuje się, że będzie ono miało miejsce w przypadku bezprzedmiotowości postępowania, spowodowanej m.in. wniesieniem odwołania przez osobę niebędącą stroną (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 25/21, publ. Lex nr 3349106).
Przypomnienia wymaga, że podmiotową przesłanką skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego jest złożenie odwołania przez legitymowany do tego podmiot, czyli stronę postępowania w sprawie. Z art. 127 § 1 k.p.a. wynika bowiem wprost, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy tylko stronie. Przed rozpoznaniem odwołania niezbędne jest więc zbadanie przez organ drugiej instancji legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego ten środek zaskarżenia. Prawo to jest niezależne od okoliczności, czy strona brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a także od tego, kogo wskazano jako adresata tej decyzji. Ważne jest natomiast, aby strona wykazała, że ma do tego legitymację. Oznacza to, że odwołanie może wnieść jedynie osoba, która co do zasady mogła być stroną
w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czyli osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Wyznaczenie strony postępowania, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, powinno nastąpić w oparciu o przesłanki obiektywne (materialnoprawne).
Podmiot, który nie może mieć statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie może również wnieść skutecznie odwołania. Osoba ta może mieć interes we wzruszeniu takiej decyzji, lecz nie jest to interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Przez "interes prawny" należy rozumieć prawo podmiotowe polegające na przyznaniu jednostce przez przepis prawa konkretnej korzyści, które można realizować
w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeka się o nim w drodze decyzji administracyjnej. Interes prawny musi być więc indywidualny, konkretny, aktualny
i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie winno znaleźć potwierdzenie
w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Postępowanie administracyjne dotyczy zatem interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, jeżeli w wyniku tego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach
i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu.
Oznacza to, że pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, gdyż decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziałuje na nie wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 255- 259).
Jednocześnie należy podkreślić, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Z uwagi na powyższe pojęcia strony należy poszukiwać przede wszystkim na gruncie prawa materialnego, czyli norm prawnych, które stanowią podstawę ustalania uprawnień lub obowiązków podmiotów (zob. wyrok NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1150/13, publ. CBOSA). Zaznaczyć też należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z przepisów materialnego prawa administracyjnego, lecz także np. z przepisów prawa cywilnego.
Wracając na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Zdaniem Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, bowiem analiza akt niniejszej sprawy w pełni potwierdza zasadność stanowiska, że Zarząd w żaden sposób nie wykazał, by w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przysługiwało mu którekolwiek z praw wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n.
W dacie wydania decyzji z 21 lutego 2024 r. w wypisie z rejestru gruntów jako posiadacz samoistny działki nr [...], oznaczonej jako droga, figuruje Województwo M. w zarządzie skarżącego, który na podstawie art. 21 ust. 1 i ust. 1a
w związku z art. 4 pkt 1 i art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm., dalej: u.d.p.) wobec drogi wojewódzkiej nr [...] wykonuje czynności zarządcy (pismo skarżącego z 14 października 2022 r. skierowane do organu I instancji, treść odwołania).
Zgodnie z art. 113 ust. 6 u.g.n. przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Tym samym wobec przedmiotowej działki nie można ustalić strony, której przysługują prawa rzeczowe (własność, użytkowanie wieczyste czy też ograniczone prawa rzeczowe), aby wobec niej zastosować przepis art. 124b ust. 1 u.g.n., a Zarząd sprawuje czynności zarządcze tylko w obrębie pasa drogowego drogi wojewódzkiej.
Zgodnie z art. 114 ust. 3 i ust. 4 u.g.n. w przypadku nieruchomości
o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.
Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji zawiadomił o zamiarze wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], położonej w S., gm. J. -L. w celu wykonania czynności związanych z demontażem istniejącej sieci elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia poprzez ogłoszenie w prasie "[...]" z 25 listopada 2022 r. (k. 29 akt administracyjnych). Ogłoszenie to zostało jeszcze wywieszone na okres 2 miesięcy, tj. od 25 listopada 2022 r. do 25 stycznia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Starosty Powiatowego w R., Urzędu Miejskiego w J. -L. oraz na stronie internetowej organu prowadzącego postępowanie www. [...]powiat.pl i www.sp[...].finn.pl.
Po wykonaniu procedury z art. 114 ust. 3 i ust. 4 u.g.n. Starosta ogłoszeniem
z 12 grudnia 2023 r., wydanym na podstawie art. 49 i art. 61 § 1 i § 4 k.p.a., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 2,5787 ha, położonej w miejscowości S., gmina J. -L.. Zawiadomienie powyższe zostało wywieszone na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w R., Urzędu Miejskiego w J. -L. oraz opublikowane w BIP Starostwa Powiatowego w R.. W ten sam sposób poprzez ogłoszenia organ I instancji poinformował o wydaniu decyzji z 21 lutego 2023 r. w sprawie zobowiązania do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości.
W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieważności postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., z którą mamy do czynienia
w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków (tak w wyroku NSA z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 4034/18, publ. Lex nr 2587930).
W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji z 21 lutego 2024 r. nie kształtuje ani nie wpływa na sytuację prawną skarżącego, który nie jest jej adresatem, ponieważ nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, ani nie przysługują mu inne prawa rzeczowe do działki nr [...]. Organ I instancji przeprowadził procedurę ustalenia stron postępowania prowadzonego na podstawie art. 124b u.g.n. w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, jednak w jej wyniku nie udało się ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe wymienione w tym przepisie do ww. nieruchomości. Sam fakt doręczenia decyzji Starosty skarżącemu nie czyni go automatycznie stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. podmiotem, który jest zobowiązany do wykonania decyzji.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że Zarząd, nie posiadając tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, która jednocześnie nie stanowi pasa drogowego drogi wojewódzkiej, nie jest stroną postępowania mającego na celu dokonanie demontażu istniejących na nieruchomości przewodów sieci elektroenergetycznej – linii napowietrznej średniego napięcia w ramach inwestycji p.n. "PBW przebudowa linii SN relacji GPZ G. - SPB1, R., P. - etap II - odcinek od bramki sekcyjnej R. do bramki sekcyjnej S., gm. J. -L.".
W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowo organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeśli skarżący, jako wnoszący odwołanie, nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, publ. ONSA 1999/4/119, Lex nr 37956).
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło