VIII SA/Wa 426/23
WyrokWSA w Warszawie2023-08-10
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na czynność materialno-techniczną w postaci korekty zaświadczenia o pomocy de minimis, wydane na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, jest legalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność materialno-techniczna, jaką jest wydanie lub korekta zaświadczenia, nie jest zaskarżalna. Nawet jeśli organ błędnie zastosował przepisy Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, to samo postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ zażalenie na czynność materialno-techniczną jest niedopuszczalne. Zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności korekty zaświadczenia nie mogły być badane, gdyż postanowienie miało charakter formalny.Stan faktyczny
M. K. złożył zażalenie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na skorygowane przez Wójta Gminy B. zaświadczenie o pomocy de minimis. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących pomocy publicznej, rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz Ordynacji podatkowej, a także działania organów wykraczające poza ich kompetencje. Domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia i zaświadczenia lub ich uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 426/23
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (DZ.U z 2022 roku, poz. 2651, dalej jako Op) po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.H.D i P ,,[...]‘’ M. K. na zaświadczenie o pomocy de minimis z dnia 2 listopada 2022 roku, nr [...] wydane przez Wójta Gminy B. orzekło stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Zaświadczeniem z dnia 2 listopada 2022 roku, nr [...] Wójt Gminy B. dokonał korekty zaświadczenia o pomocy de minimis dla beneficjenta firmy M. K. udzielonej w dniu 25 września 2017 roku.
Zaświadczenie to zaskarżył M. K. zażaleniem z dnia 18 listopada 2022 roku wnosząc o reasumpcję zaświadczenia i przywrócenie stanu poprzedniego oraz podanie podstaw prawnych skorygowania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust.3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej( DZ. U z 2023 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej( DZ.U z 2023 roku, poz. 702 dalej jako ustawa o pomocy publicznej) – podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis. Jest to zaświadczenie wydawane z urzędu.
Organ powołał się na stanowisko NSA z wyroku z 31 marca 2015 roku, II FSK 521/13 ,, osoba , która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić roszczenia w drodze złożenia ponownego wniosku o wydanie zaświadczenia o konkretnej treści. Dopiero gdy organ postanowieniem odmówi wydania takiego zaświadczenia – wnioskujący będzie miał otwartą drogę do wniesienia najpierw zażalenia, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Nie w każdym przypadku wniesienia zażalenia jest dopuszczalne. To organ stwierdza niedopuszczalność zażalenia, a postanowienie w tym zakresie jest ostateczne. .... ‘’.
Czynność materialno techniczna jaką jest wydanie zaświadczenia nie jest zaskarżalna. Mając na uwadze treść przepisu art. 228 § 1 pkt Op organ postanowił stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
Skargę na przedmiotowe postanowienie wniósł M. K..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie przepisów:
-1) art. 5 ust.3, 3a i 3c ustawy o pomocy publicznej w związku z § 9 ust.1 i 2 oraz § 2 ust.2 rozporządzenia ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych( Dz.U z 2002 roku, poz. 1145 dalej jako rozporządzenie) poprzez stwierdzenie nieważności i skorygowanie do zera wydanego uprzednio zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji gdy nie doszło do ustalenia zmiany wartości faktycznej udzielonej pomocy, a dokonanie stwierdzenia ich nieważności zostało oparte na piśmie PFRON odnoszącym się do sprawozdania audytu KAS, a zatem bez podstaw prawnych;
- 2) § 9 ust.1 rozporządzenia poprzez stwierdzenie nieważności i skorygowanie zaświadczeń o pomocy de minimis w sytuacji gdy strona spełniła określony przepisami rozporządzenia warunek uznania pomocy jako pomocy de minimis – uzyskując zaświadczenie o tej pomocy;
- 3) art. 120, art. 121 § 1 w związku z art. 15 ust.1 Op w związku z art. 5 ust.3 ustawy o pomocy publicznej w związku z art. 49 ust.1 oraz art. 33 ust.6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych( DZ.U z 2021 roku, poz. 573 dalej ustawa o rehabilitacji) poprzez działania organów administracji w zakresie wykraczającym poza ich kompetencje ustawowe, polegające wystąpienie przez PFRON do organu udzielającego pomocy publicznej, który kilka lat wstecz wydał zaświadczenie o pomocy de minimis, z wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności, bazując na ocenie wyrażonej w sprawozdaniu z audytu;
-4) art. 228 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 306c Op poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na czynność organu polegającą na stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na czynność organu polegającą na stwierdzeniu nieważności uprzednio wydanych zaświadczeń o pomocy de minimis i ich wyzerowaniu w sytuacji gdy czynność ta jest tożsama w skutkach z odmową wydania zaświadczenia żądanej treści,
-5) art. 214 Op w związku z § 9 ust.2 rozporządzenia poprzez umieszczenie błędnego pouczenia co do możliwości usunięcia skutków prawnych wskazanych i niedopuszczalnych przez prawo korekt zaświadczeń o pomocy de minimis poprzez wystąpienie z wnioskiem o wydanie nowych zaświadczeń o treści przeciwnej, co z uwagi na upływ 30 dniowego terminu od dokonania wydatku ze środków PFRON na wystąpienie z takim wnioskiem jest z góry skazane na niepowodzenie,
-6) brak rozpoznania przez SKO w R. istoty sprawy i uchylenie się od merytorycznego jej rozpatrzenia, co powinno nastąpić na podstawie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i pozbawienie strony możliwości wejścia na drogę sądową od rażąco naruszającego prawo rozstrzygnięcia, które w ogóle nie powinno zapaść.
Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o:
-1) stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz wyzerowanego zaświadczenia o pomocy de minimis jako rażąco naruszające prawo, bądź uznanie go za akt( czynność ) nieistniejącą,
-2) ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z wyzerowanym zaświadczeniem o pomocy de minimis i zobowiązanie Burmistrza Miasta i Gminy P. do ponownego skorygowania zaświadczenia,
- 3) zasądzenie zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ.U z 2023 roku, poz. 259 dalej jako p.p.s.a).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 14 kwietnia 2023 roku stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na zaświadczenie o pomocy de minimis z dnia 2 listopada 2022 roku, nr [...] wydane Wójta Gminy B..
Istota sporu dotyczy kwestii dopuszczalności zażalenia na wydane zaświadczenie korygujące wydane wcześniej zaświadczenie i stwierdzające nieważność zaświadczenia o pomocy de minimis dla beneficjenta M. K. udzielonej w dniu 25 września 2017 roku.
Organ powołał się treść art. 5 ust.3 ustawy o pomocy publicznej w związku z art. 228 § 1 i art. 239 Op. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych zachodzi w przypadku, gdy nie ma przedmiotu zaskarżenia oraz w przypadku nieistnienia przepisu prawa dopuszczającego możliwość zaskarżenia aktu lub czynności – jak w niniejszym przypadku- gdy czynność organu stanowi czynność materialno – techniczną, a jednocześnie nie istnieje szczególny przepis prawa, który przewidywałby zaskarżalność tej czynności.
W rozpatrywanej sprawie faktycznie mamy do czynienia tzw. niedopuszczalnością z przyczyn przedmiotowych. Przedmiotem zażalenia była czynność materialno – techniczna – korekty zaświadczenia o pomocy de minimis. Zgodnie z art. 5 ust.3 ustawy o pomocy publicznej, w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwa. W przypadku gdy wartość faktycznie udzielonej pomocy de minimis jest inna wartość pomocy wskazana w wydanym zaświadczeniu, o którym mowa w ust.3, podmiot udzielający, w terminie 14 dni o dnia stwierdzenia tego faktu, wydaje nowe zaświadczenie, o którym mowa w ust.3, w którym wskazuje właściwą wartość pomocy oraz stwierdza utratę ważności poprzedniego zaświadczenia.
Postępowanie w sprawie zaświadczeń pomocy de minimis nie jest postępowaniem administracyjnym. Ma tylko charakter administracyjny z uwagi na organ wydający zaświadczenie. Spełnianie warunku de minimis nie jest sprawą z zakresu prawa podatkowego. W przypadku wydania zaświadczenia o błędnej treści nie przysługują żadne środki zaskarżenia. Można żądać jedynie wydania nowego zaświadczenia w trybie art. 217 kpa. Dopiero gdy organ odmówi wydania zaświadczenia o określonej treści w formie postanowienia, można wnieść zażalenie, które otwiera drogę sądową( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2015 roku, II OSK 521/13, wyrok NSA z dnia 17 października 2008 roku, II GSK 391/08).
W ocenie Sądu w przypadku gdy organem wydającym zaświadczenie o pomocy de minimis był Wójt Gminy B., to przepisami w zakresie wydawania zaświadczeń winny być przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również przepisy z zakresu dopuszczalności wnoszenia zażalenia. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na podstawie art. 144 kpa przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
Fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ zastosował przepisy ordynacji podatkowej – art. 306a, oraz art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Op nie może stanowić podstawy do eliminacji przedmiotowego postanowienia z obrotu prawnego.
Uregulowania w zakresie wydawania zaświadczeń oraz niedopuszczalności zażalenia są uregulowane w podobny sposób i wydanie postanowienie odpowiada prawu ponieważ zażalenie na czynność materialno – techniczną jest niedopuszczalne. Tak więc wskazanie jako podstawy wydanego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia przepisów ordynacji podatkowej zamiast przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 5 ust.3.3a 3c ustawy o pomocy społecznej, przepisów rozporządzenia oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej nie mogły podlegać ocenie w tej sprawie, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie – postanowienie o niedopuszczalności zażalenia jest rozstrzygnięciem formalnym. W przedmiotowym postępowaniu nie podlegały merytorycznemu badaniu podstawy o zmiany zaświadczenia i unieważnieniu poprzedniego wydanego zaświadczenia o pomocy de minimis.
Z tych względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło