VIII SA/Wa 434/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego D. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...] określającą dla [...] S. A., S. W. spółka jawna z siedzibą w W. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości B. gmina G.. Decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez organ na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227) w zw. z art. 46 ust. 1, art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) zwanej dalej p.o.ś. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie wniosku złożonego przez firmę [...] S. A., S. W. spółka jawna z siedzibą w W., za pośrednictwem Pracowni Projektowej [...] T. M. z siedzibą w Ł.. Organ wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania Starosta Powiatowy w G. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnili pozytywnie realizację powyższego przedsięwzięcia, a uwzględniając wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2008 r. doprowadzono do wyczerpującego określenia stron przedmiotowego postępowania. Ponadto, planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Grójec. Inwestycja polegająca na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą techniczną poprzez przyjęte technologie oraz zastosowanie wymaganych prawem i przewidzianych w ramach przedsięwzięcia rozwiązań chroniących środowisko i zdrowie publiczne będzie oddziaływać na środowisko w sposób minimalny i zrównoważony. W związku z tym nie występują okoliczności uzasadniające konieczność wykonania analizy porealizacyjnej. Z raportu i aneksu do raportu złożonego przez inwestora wynika, że prawidłowa eksploatacja projektowanej stacji paliw, traktowanej jako instalacja nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza jej terenem, a zatem zgodnie z art. 135 p.o.ś. nie wymaga ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania. Od decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację omawianego przedsięwzięcia odwołanie złożył D. Z.. W jego uzasadnieniu wskazał, że teren i obszary sąsiadujące z przedsięwzięciem inwestycyjnym będą stracone dla rolnictwa. Według niego działka nr [...] sąsiaduje z obszarami intensywnej uprawy sadowniczej i dlatego taka inwestycja wprowadzi niekorzystne zmiany w środowisku naturalnym. Natomiast teren planowanej inwestycji znajduje się w zalewisku rzeki J., który jest obszarem chronionym. Odwołujący podniósł także, że nastąpi wzrost hałasu, zanieczyszczeń pyłami, gazem oraz odpadami niebezpiecznymi. Jednocześnie zarzucił, że stan zanieczyszczenia powietrza oraz poziomu hałasu nad inwestycją nie były badane, co świadczy o nierzetelności osób opracowujących aneks do raportu. W związku z tym według niego należy zlecić inwestorowi przeprowadzenie stosownych badań. Poza tym zauważył, że z planu sytuacyjnego wynika, że planowane jest na wysokości jego działki poszerzenie drogi krajowej nr [...]. Nie zgadza się na to rozwiązanie gdyż utrudni mu to wjazd i wyjazd z posesji. Podniósł, że nie określono również jak w rejonie inwestycji będzie przebiegać organizacja ruchu drogowego na trasie nr [...]. Ponadto pominięto według niego zagrożenie wynikające ze stosowania przez niego i jego sąsiadów chemicznych środków ochrony roślin pomimo, iż na terenie stacji przewidziano pawilon gastronomiczny. Odwołujący wskazał także, że nie zostały prawidłowo wyznaczone strony postępowania. Dodatkowo odwołujący się wskazał, co zostało kompletnie przemilczane w dokumentacji inwestora, że działka nr [...] jest zmelioryzowana. Dreny odprowadzające z niej nadmiar wody przebiegają bezpośrednio pod polem jego oraz jego sąsiada, odprowadzając wodę do rowu melioracyjnego w odległości ok. 300 m na wschód. Wody z tegoż rowu trafiają bezpośrednio do rzeki [...], stąd do rzeki [...]i. Wskutek pokrycia nieprzepuszczalnym betonem znacznych połaci działki nr [...] stosunki wodne w tej okolicy zostaną naruszone. Wskutek prac budowlanych drenaż może zostać zniszczony, co w efekcie doprowadzi do podtopień na jego oraz sąsiednich działkach. Z tego powodu należało by zalecić inwestorowi wyjaśnienie tej sprawy przez wykonanie stosownych badań gdzie znajdują się dreny i na jakiej głębokości. Nie zgodził się również na umiejscowienie w bliskim sąsiedztwie jego zabudowań zbiornika na wodę, która ma tu spływać z ternu całej stacji. Zbiornik taki może być nieszczelny lub się przelewać, co może w efekcie spowodować podtopienia zabudowań. Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdziło, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2 p.o.ś.. Dołączony do decyzji raport oddziaływania inwestycji na środowisko również zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 52 tejże ustawy. Raport który był opracowany w grudniu 2007 r. został uzupełniony tzw. aneksem Nr [...] w maju 2008 r. Konieczność opracowania aneksu podyktowana została tym, że początkowo błędnie przyjęto, iż budynek znajdujący się na dz. Nr [...] przyległej do terenu inwestycji jest budynkiem niezamieszkałym, gdy tymczasem jest to budynek mieszkalny. Z opracowań raportu wynika, że oddziaływanie stacji paliw płynnych na środowisko będzie minimalne i bezpieczne dla środowiska i zdrowia publicznego. W raporcie ustalono, że najbliższe od strony wschodniej budynki mieszkalne znajdują się w odległości [...]m od zamierzonego przedsięwzięcia, a tereny przyległe do niego to uprawy sadownicze. Stwierdzono, też, że przy zastosowaniu ekranowania wschodniej granicy działki na długości [...] m przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dziennej i nocnej nie występuje. Według organu decyzja prawidłowo rozstrzyga o warunkach wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Ponadto zawiera wymogi dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym jak również wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowej. Ponieważ przedmiotowa inwestycja nie stwarza możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko według organu nie zachodziła potrzeba, formułowania wymogów w tym zakresie, jak i utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania. Ponadto organ wskazał, że w terenie zamierzonej inwestycji obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego opracowany dla dz. nr [...] na której planowana jest budowa stacji paliw płynnych. Oceniając przyjęte w raporcie wymogi w zakresie lokalizacji i innych rozwiązań projektowych organ stwierdził, że budowa stacji paliw płynnych pozostaje w zgodności z ustaleniami wskazanego planu miejscowego. Organ nie zgodził się z zarzutem odwołania jakoby inwestycja zagrażała środowisku i miała tak negatywny wpływ na obszary z nim sąsiadujące. Stwierdził, że już na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu nie dopatrzono się aby lokalizacja tego rodzaju inwestycji była niemożliwa, jednak pod warunkiem spełnienia odpowiednich wymagań w zakresie ochrony środowiska Opracowany raport zawiera szczegółowe ustalenia i obliczenia dotyczące elementów przyrodniczych oraz odniesienie do obsługi komunikacyjnej niniejszej inwestycji. W związku z tym, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba wyznaczenia tzw. strefy ograniczonego użytkowania, gdyż jak wynika z raportu inwestycja ze swą uciążliwością nie będzie przekraczała granic działki nr [...], to za strony prowadzonego postępowania uznano wszystkich właścicieli działek bezpośrednio przyległych do tej działki. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę wniósł D. Z.i. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ I instancji nie zapewnił mu należytego udziału w postępowaniu przez co nie mógł zapoznać się z dokumentacją, a także że został wprawdzie zawiadomiony o postępowaniu uzgodnieniowym, lecz bez możliwości złożenia na nie zażalenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że nie odniosła się do wszystkich jego uwag i wniosków, które dotyczą m.in. zanieczyszczenia rzeki J., nieuwzględnienia hałasu z agregatów chłodniczych zamontowanych na ciężarówkach Tir. Ponadto podniósł , iż projektowany ekran akustyczny o długości [...] m i [...] m wysokości bez określenia z czego ma być wykonany nie jest odpowiednim zabezpieczeniem. Jednocześnie wskazał, że zbiorniki z gazem powinny być zainstalowane pod ziemią, i otoczone murem, dla właściwego bezpieczeństwa jego domostwa. Podniósł także, że zlokalizowanie stacji w odległości [...] m od granicy pasa drogowego drogi krajowej Nr [...] jest niezgodne z przepisami gminnymi. Nie zgodził się również z umiejscowieniem zbiornika na wodę w pobliskim sąsiedztwie jego zabudowań oraz wniósł uwagi do rozwiązań projektowych wjazdu i wyjazdu za stacji paliw. Skarżący zakwestionował także prawidłowość ustalonych stron postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Skarżący powtórzył wcześniej prezentowaną argumentację dotyczącą drenów oraz zbiornika na wodę opadową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r., zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 431/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uzgodnień w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r., zapadłym w sprawie II OSK 381/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w całym postępowaniu przed organami, Wojewódzkim Sądem skarżący konkretnie przedstawiał uwagi i wątpliwości co do tego, że budowa stacji benzynowej może spowodować zagrożenie drenażu na działce, bowiem działka jest zmeliorowana, zatem konieczna jest inwentaryzacja tegoż drenażu, aby nie uległ uszkodzeniu w czasie budowy i eksploatacji. Zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd równie konsekwentnie do tych wątpliwości skarżącego w ogóle się nie odniosły. W skardze kasacyjnej zarzut w tej kwestii został także postawiony w kontekście niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Organy i Wojewódzki Sąd stwierdziły, że inwestycja taka jaka została zaprojektowana w miejscowości B. przez Spółkę [...] jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G., jednak skarżący podnosi w skardze kasacyjnej, że plan ten nie dopuszcza fundamentowania obiektów i budowli na funkcjonujących urządzeniach podziemnych. Jak powiedziano wyżej, z akt sprawy wynika, iż działka, na której ma być usytuowana stacja paliw posiada drenaż, a w związku z tym jej budowa i eksploatacja urządzenia te może uszkodzić. Nieodniesienie się w ogóle do tej kwestii, tak organów jak i Sądu ten zarzut skargi kasacyjnej czyni uzasadnionym, bowiem ta kwestia nie została w ogóle wyjaśniona. W postępowaniu administracyjnym organy administracji mają obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy – art. 7 K.p.a., skoro więc obok innych ww. okoliczności była w postępowaniu poruszana to należało do niej się odnieść. Całkowite jej pominięcie spowodowało, że nie można powiedzieć aby sprawa została wyjaśniona co do jej istoty. Wojewódzki Sąd nie tylko nie dostrzegł takiego mankamentu postępowania administracyjnego, ale i sam kwestii tej w ogóle nie poruszył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U nr.153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Ponadto zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr.153 poz. 1270 ze zm. , dalej określana jako p.p.s.a / , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną. Z kolei zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przewidziane w tym przepisie związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno oceny w zakresie przepisów materialnoprawnych, jak i norm postępowania. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zmienił się tak istotnie, że nie mają do niego zastosowania przepisy interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 191). Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym. I tak w wyroku z dnia 14 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że ,,Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny." LEX nr 503177. Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2011 r. (I OSK 381/10), albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji. W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w całym postępowaniu przed organami i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący podnosił wątpliwości co do tego, że budowa stacji benzynowej może spowodować zagrożenie drenażu na działce, bowiem działka jest zmeliorowana, zatem konieczna jest inwentaryzacja tegoż drenażu. Organy do tych wątpliwości skarżącego w ogóle się nie odniosły. Nadto skarżący twierdził, że inwestycja jaka została zaprojektowana w miejscowości B. przez Spółkę [...] nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G. bowiem, plan ten nie dopuszcza fundamentowania obiektów i budowli na funkcjonujących urządzeniach podziemnych. Z akt sprawy wynika, iż działka, na której ma być usytuowana stacja paliw posiada drenaż, a w związku z tym jej budowa i eksploatacja urządzenia te może uszkodzić. Zarzut o nieodniesieniu się w ogóle do tych kwestii przez organy administracji jest uzasadniony, bowiem te kwestie nie zostały wyjaśnione. W postępowaniu administracyjnym organy administracji mają obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy – art. 7 K.p.a., skoro więc obok innych ww. okoliczności były w postępowaniu poruszane to należało do nich się odnieść. Całkowite ich pominięcie spowodowało, że nie można powiedzieć, aby sprawa została wyjaśniona co do jej istoty. Mając na uwadze, iż sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, w tym kwestii, czy budowa stacji benzynowej może spowodować zagrożenie drenażu na działce, zaskarżone decyzje należało uchylić. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.