VIII SA/Wa 453/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-01
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, gdy decyzja ta nie została skutecznie doręczona podatnikowi?Ratio decidendi
Odwołanie od decyzji podatkowej, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu nieskutecznego doręczenia, jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdza niedopuszczalność takiego odwołania, co skutkuje koniecznością powrotu sprawy do organu pierwszej instancji w celu konwalidacji wadliwych czynności procesowych, w tym doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania A. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Odwołanie zostało wniesione przez K. K. jako pełnomocnika, jednakże organ uznał, że decyzja nie została skutecznie doręczona podatnikowi. Wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 180/10) uchylił poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Celnej o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wskazując na konieczność stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sytuacji braku skutecznego doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. B. – Przedsiębiorstwo "[...]" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. powołując się na art. 216 § 1 i § 2, art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8 poz. 60 z póź. zm. dalej określana jako "Op"), stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] maja 2009 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień 2006 r. dla A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "Przedsiębiorstwo [...] A. B.".
Do wydania w/wym. postanowienia doszło w postępowaniu w przebiegu którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych:
Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego
w R. określił wobec A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pn. "Przedsiębiorstwo [...] A. B." (dalej określany jako "skarżący"), zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień 2006 r. w kwocie [...] zł. W dniu [...] maja 2009 r. do w/wym. organu wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, które było podpisane przez K. K. wskazującego, że występuje w sprawie w charakterze pełnomocnika podatnika.
W rezultacie przeprowadzonych czynności związanych ze złożonym odwołaniem, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. pozostawił powyższe odwołanie bez rozpatrzenia z powodu nieusunięcia w terminie braków formalnych w postaci podpisania go przez uprawnioną stronę.
Od powyższego postanowienia, ostatecznego w podatkowym toku postępowania, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 180/10 uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd orzekający m.in. stwierdził, że w sytuacji gdy organ doszedł do przekonania, że określona osoba, której doręczono decyzję nie była pełnomocnikiem skarżącego, to konsekwentnie powinien uznać, że skoro decyzja nie została doręczona skarżącemu, a osobie nie będącej ani stroną, ani jej przedstawicielem, ani też pełnomocnikiem, to w takim razie nie została w ogóle doręczona zgodnie z art. 145 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji należałoby uznać, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, nie wywołała skutków prawnych, a więc i niedopuszczalne było wniesienie odwołania od takiej nie istniejącej w obrocie prawnym decyzji, gdyż zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W tej sytuacji brak było podstaw do stosowania art. 169 Op w zakresie procedury wezwań do usunięcia braków, prowadzącej do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, lecz należało zgodnie
z art. 228 § 1 pkt 1 Op stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, kontynuując postępowanie po zwrocie akt, w/wym. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor Izby Celnej
w W., mając na uwadze ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte we wspomnianym wyroku, stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego ponieważ nie została skutecznie doręczona, a zatem odwołanie od takiej decyzji jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji sprawa powinna wrócić na etap postępowania prowadzonego przez organ podatkowy I instancji, który winien konwalidować dotychczasowe wadliwe czynności procesowe.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi, mającej charakter opisowy, skarżący wniósł o "oddalenie w całości postanowień jako prawnie niedopuszczalnych czynności Urzędu Celnego w przedmiocie sprawy, a także i stronniczym manipulowaniem procedurą administracyjną na jego szkodę". Ponadto wniósł
o "oddalenie w całości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego ze stanem faktycznym, o umożliwienie uzupełnienia przedmiotowej skargi gdyby Sąd uznał w niej braki".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji
i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, że skarga A. B. nie zawierała konkretnych merytorycznych zarzutów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu. Skarżący podniósł w jej treści bliżej nieokreślone zarzuty naruszenia przez organy procedury administracyjnej, bez wskazania naruszonych zasad postępowania lub przepisów prawa.
W zaskarżonym postanowieniu, będącym przedmiotem skargi i w związku z tym kontroli sądowej, organ Dyrektor Izby Celnej w W., wydał rozstrzygnięcie realizujące w całości wskazania zawarte we wspomnianym wyżej wyroku WSA
w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. Organ podatkowy podzielił oceny Sądu
i w uzupełnionym postępowaniu podatkowym uznał, że postępowanie przeprowadzone przez organ podatkowy I instancji, przede wszystkim dokonane doręczenia należało uznać za wadliwe, bowiem wszelka korespondencja w toku postępowania winna być kierowana do skarżącego, a nie do rzekomego pełnomocnika K. K. W tej sytuacji Dyrektor IC w W. zasadnie przyjął, że decyzja z dn. [...] kwietnia 2009 r. nie została skutecznie doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego, co powoduje, że w sprawie nie występuje przedmiot zaskarżenia. Wniesienie odwołania w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia w postaci prawidłowo doręczonej decyzji skutkuje uznaniem, że takie odwołanie jest niedopuszczalne.
Powyższe rozważania i przyjęte kwalifikacje organu celnego są jak najbardziej prawidłowe i zasadne, mają uzasadnienie w przepisie art. 228 § 1 pkt 1 Op. Stosownie do powyższego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych.
Odwołanie od decyzji, której prawidłowo nie doręczono i w związku z tym nie weszła do obrotu prawnego, jest niedopuszczalne z przyczyny przedmiotowej, gdyż brak jest przedmiotu zaskarżenia (vide Ordynacja podatkowa - Komentarz S. Babiarz i inni Wyd. Lewis Nexis 2011 r. str. 871-872, wyrok WSA w Warszawie z dn. 27.03.2009 r. sygn. III SA/Wa 174/09 Lex nr 547636).
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała i zasadnie Dyrektor IC
w W. stwierdził w wydanym postanowieniu niedopuszczalność odwołania, co skutkuje powrotem sprawy na etap postępowania przed organem I instancji Naczelnika Urzędu Celnego w R., który uwzględniając fakt, że podatnik nie był skutecznie reprezentowany konwaliduje dotychczasowe wadliwe czynności, przede wszystkim przez doręczenie decyzji wymiarowej podatnikowi powodujące wejście tej decyzji do obrotu prawnego z możliwością skutecznego wniesienia od niej odwołania.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło