VIII SA/Wa 46/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę. 1. Decyzją z [...] listopada 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania K. W. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS", "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych decyzji było orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej (były prezes zarządu) za zaległości "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: "Spółka") z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011r. ([...] zł) wraz z odsetkami za zwłokę ([...] zł), z tytułu odsetek od zaliczek na ten podatek za listopad i grudzień 2011 r. ([...] zł) oraz z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za 3 kwartały 2011 r. (II – IV) oraz za pierwszy kwartał 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę ([...] zł), a także z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor IS powołał między innymi przepisy art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 2 lit. a) i pkt 3 oraz § 3, art. 116 § 1 – 2 i § 4, a także art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Op"). 2. Stan faktyczny. 2.1. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w sprawie Naczelnik US ustalił, że skarżący był wspólnikiem oraz jednoosobowo pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki od [...] marca 2011 r. do [...] czerwca 2012 r., czyli w okresie, w którym upływały terminy płatności zobowiązań podatkowych za wskazane wyżej okresy rozliczeniowe. Powołał się na dane z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), a także na zeznanie podatkowe (CIT – 8) za 2011 r. oraz na stosowne deklaracje VAT - 7k, które zostały opatrzone podpisem skarżącego jako prezesa zarządu Spółki. Naczelnik US powołał się także na bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Zauważył, że istnieją i są wymagalne zaległości podatkowe Spółki, którymi skarżący został obciążony. Wskazał na szereg podjętych czynności egzekucyjnych, które jednak okazały się bezskuteczne. Postępowanie egzekucyjne zostało ostatecznie umorzone postanowieniem z [...] listopada 2015 r. 2.2. W odwołaniu skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego skutkujące wadliwym ustaleniem stanu faktycznego w wyniku odstąpienia od obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego, ograniczenia możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, wadliwego uzasadnienia decyzji i bezpodstawnego obciążenia skarżącego solidarną odpowiedzialnością podatkową wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe i inne należności. Zdaniem skarżącego, Naczelnik US nie wykazał, że wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki w czasie, gdy pełnił on obowiązki prezesa jej zarządu. Nie powołał biegłego z zakresu rachunkowości. Dodał, że nie brał udziału w postępowaniu wymiarowym wobec Spółki i nie wie z jakich względów zakwestionowano dane wykazane w zeznaniu podatkowym i deklaracjach VAT – 7k. 2.3. Dyrektor IS utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał na swoje obowiązki jako organu odwoławczego, zakreślił przedmiot sprawy oraz jej ramy prawne. Stwierdził, że Naczelnik US dokonał ustaleń, które wskazują na wystąpienie przesłanek potwierdzających zasadność obciążenia skarżącego solidarną odpowiedzialnością wraz ze Spółką za jej zobowiązania (zaległości) podatkowe i inne należności, o których mowa w sentencji zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał zaś żadnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę do uwolnienia go od odpowiedzialności za zobowiązania (zaległości) podatkowe Spółki i jej inne należności (koszty egzekucyjne). Bezsporne jest, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki (prezesa) w czasie, gdy powstał obowiązek zapłaty zobowiązań podatkowych, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Dyrektor IS powołał się także na bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki. Zauważył, że istnieją i są wymagalne zaległości podatkowe, którymi skarżący został obciążony. Wskazał na szereg podjętych przez Naczelnika US czynności egzekucyjnych (zob. s. 8 – 9), które okazały się bezskuteczne. Postępowanie egzekucyjne zostało zaś ostatecznie umorzone postanowieniem z [...] listopada 2015 r. Powołując się na poglądy prawne zaprezentowane w uchwale NSA z 8 grudnia 2008 r. (II FPS 6/08) podzielił tym samym stanowisko Naczelnika US, że w sprawie wykazana została przesłanka bezskuteczności egzekucji. Spółka nie posiada majątku i dochodów (zob. s. 9 zaskarżonej decyzji), które umożliwiłyby zaspokojenie wierzyciela (Skarbu Państwa), w tym z tytułu zobowiązań (zaległości) podatkowych Spółki wymienionych w sentencji decyzji Naczelnika US. Spełnione zostały zatem obie przesłanki pozytywne wymienione w art. 116 § 1 Op. 2.4. Zdaniem DIS, skarżący w toku postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie nie wykazał wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został bowiem złożony. Skarżący nie wykazał nadto, że niezłożenie stosownego wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) - b) Op, nastąpiło bez jego winy. Przesłanki do wystąpienia z takim wnioskiem występowały już w 2011 r. (choć organ I instancji jako czas właściwy wskazał 2012 r.), a zatem w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu Spółki i jej wspólnika, gdyż w 2011 r. nie regulowała ona swoich wymagalnych zobowiązań z tytułu VAT, o czym świadczą wydane dla Spółki przez organ I instancji decyzje wymiarowe z [...] maja 2014r., jak również zobowiązań w podatku dochodowym od osób prawnych wynikających z treści złożonego zeznania podatkowego (CIT – 8) za 2011 r., w tym zaliczek na ten podatek. Okoliczność ta została potwierdzona w wyniku dokonanej w sprawie analizy kondycji finansowej Spółki za 2011 r. Spółka nie złożyła nadto sprawozdań finansowych za lata 2012 – 2015. Dyrektor IS dodał, że przedmiotowe zaległości powstały m. in. w związku z bezpodstawnym odliczaniem podatku naliczonego przez Spółkę, która w toku postępowania kontrolnego nie przedstawiła żadnych dokumentów księgowych potwierdzających jej uprawnienie do skorzystania z tego prawa. Tym samym w sposób nierzetelny dokonywała rozliczeń z budżetem państwa zaniżając swoje zobowiązania podatkowe, a jej działanie w ocenie organu odwoławczego było celowe, tj. w sposób zamierzony nie regulowała ciążących na niej obowiązków podatkowych. Stan trwałego nieuiszczania przez Spółkę jej zobowiązań publicznoprawnych, w tym w warunkach nadużyć podatkowych, stanowi podstawę do wniosku, że już w 2011 r. wystąpiły podstawy do złożenia stosownego wniosku o jej upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Obowiązku tego skarżący jako prezes zarządu Spółki i jej wspólnik jednak nie dopełnił. 2.5. Dyrektor IS stwierdził zatem, że zarzuty postawione przez autora odwołania nie zasługują na uwzględnienie (zob. s. 16 – 18 zaskarżonej decyzji). Naczelnik US prawidłowo ustalił bowiem stan faktyczny sprawy. Nie naruszył przepisów prawa orzekając o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, który nie wykazał wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. W sprawie wykazana została przesłanka bezskuteczności egzekucji, o czym świadczą zawarte zarówno w decyzji Naczelnika US, jak i w aktach podatkowych, stosowne informacje dotyczące przebiegu i wyników prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, choć przesłanki do jego złożenia istniały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki (jej wspólnika) i trwały przez cały czas, gdy pełnił on te obowiązki. Spółka trwale nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, które przekształciły się w zaległości podatkowe, za które słusznie obciążony został skarżący na podstawie przepisów art. 116 Op. Dyrektor IS powołał się przy tym na treść decyzji wymiarowych w zakresie VAT za 3 kwartały 2011 r. (II – IV) oraz za pierwszy kwartał 2012 r. wydanych dla Spółki [...] maja 2014 r., z których wynika, że Spółka generowała znaczne zaległości podatkowe już w II kwartale 2011 r. w związku z bezpodstawnym odliczaniem podatku naliczonego. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] grudnia 2016 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako Sąd lub WSA). Występując o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, autor skargi postawił zarzuty naruszenia: - art. 233 § 1 pkt 1 Op poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji NUS; - art. 187 § 1 oraz art. 191 Op przez nieprawidłowe zebranie danych finansowych oraz błędną analizę danych finansowych Spółki z okresu poprzedzającego powstanie zaległości podatkowej Spółki i niewłaściwe ustalenie momentu (dnia), od którego prezes winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości; - art. 122, art. 187 oraz art. 191 Op poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie postawienie zarzutu skarżącemu, że nie udowodnił danej przesłanki braku podstaw do nałożenia odpowiedzialności, podczas gdy to na organie ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego i zebrania dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego, a następnie na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona; - art. 197 § 1 Op poprzez odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy zaistniały przesłanki zobowiązujące skarżącego do złożenia w trakcie swojej kadencji jako członka zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podczas gdy organ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi pozwalającymi na takie ustalenia; - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Op, przez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym nie ustalono w sposób rzetelny oraz wiarygodny, czy i w jakim terminie skarżący powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, aby uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania - nie przeprowadzono właściwie analizy finansowej Spółki; - art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki oraz niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości Spółki, ponieważ nie było podstaw do zgłoszenia takowych wniosków. 3.2. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty procesowe, a także zarzuty materialnoprawne skargi, Sąd uznał za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która została uzasadniona w sposób zrozumiały i zdaniem Sądu odpowiada prawu. 4.2. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, w szczególności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez Dyrektora IS oraz prawidłowości zastosowania przez ten organ przepisów prawa materialnego, czyli art. 116 § 1 – 2 Op. Dyrektor IS przyjął, że skarżący sprawował jednoosobowo funkcję prezesa zarządu i wspólnika w czasie, gdy powstały zaległości podatkowe Spółki. Egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Z uwagi na brak majątku pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Skarżący nie wykazał nadto wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. Bezskuteczność egzekucji uzasadnia zdaniem organów zastosowanie art. 116 § 1 Op. W czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki istniały już przesłanki do ogłoszenia jej upadłości. Wynika to zarówno z faktu, iż Spółka nie regulowała zobowiązań wynikających z jej deklaracji (zeznań), jak i z treści decyzji określających Spółce zobowiązania o znacznej wartości w podatku od towarów i usług za 3 kwartały 2011 r. (II – IV) i za pierwszy kwartał 2012 r. Skarżący nie złożył jednak wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Nie wskazał nadto majątku Spółki, dzięki któremu możliwe byłoby zaspokojenie jej zaległości podatkowych. 4.3. Ramy materialnoprawne. Zgodnie z art. 116 Op za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2). W świetle art. 116 § 4 Op, ww. przepisy stosuje się do byłego członka zarządu. Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki od zaległości podatkowej wynika z art. 107 § 2 pkt 2 Op, a za koszty egzekucyjne – z § 2 pkt 4 tegoż artykułu. 4.4. Odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zaległości podatkowych z podmiotem innym niż podatnik. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą bowiem odpowiedzialność za cudzy dług, a odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy. Do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 – 117 Op. Katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma przy tym charakter zamknięty. Orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia przeterminowanych zobowiązań. Odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter subsydiarny w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika, inkasenta). Zależna jest nadto od istnienia zobowiązania podatkowego i od jego realizacji przez podatnika (a w zasadzie braku realizacji zobowiązania, w całości lub w części). Ma zatem charakter akcesoryjny. Wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tą odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Przesłankami uwalniającymi od odpowiedzialności (egzoneracyjnymi) są zaś: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. 4.5. Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 Op, oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08; ONSAiWSA 2009/2/19). Może wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych. W świetle tej uchwały samo niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki nie ma wpływu na odpowiedzialność skarżącego i w rezultacie na wynik sprawy. 5. Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe bez wątpienia wykazały istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Świadczą o tym ustalenia postępowania egzekucyjnego (brak majątku ruchomego i nieruchomego Spółki). Spółka nie figuruje w ewidencji płatników składek ZUS. Nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem (innego adresu działalności Spółki nie ustalono). Zarówno skarżący, jak i osoba pełniąca później obowiązki prezesa zarządu Spółki, do której skierowano stosowne wezwanie, nie wskazali majątku Spółki, z którego egzekucja byłaby skuteczna. Podejmowane przez Naczelnika US czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne (zob. s. 8 – 9). Postępowanie egzekucyjne zostało zatem ostatecznie umorzone postanowieniem z [...] listopada 2015 r. Tym samym wystąpiła przesłanka, o której mowa w przepisach art. 116 § 1 Op. W sprawie nie wystąpiły nadto przesłanki egzoneracyjne. Skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółki, we właściwym czasie (czyli już w 2011 r.) nie złożył stosownego wniosku o jej upadłość. Nie wykazał przy tym braku winy w niezgłoszeniu stosownego wniosku, choć w czasie, gdy pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki, bez wątpienia istniały podstawy do wystąpienia z takim wnioskiem. Organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie ustaliły zdaniem Sądu wszelkie okoliczności niezbędne do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. 6.1. Zarzuty i wnioski skargi Sąd uznał za chybione. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem decyzja obciążająca skarżącego odpowiedzialnością podatkową, a nie decyzja wymiarowa wydana dla Spółki. Organy podatkowe wywiązały się z obowiązku dokonania stosownych ustaleń faktycznych dotyczących wystąpienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 116 § 1 Op, niezbędnych do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki. W aktach sprawy znajdują się dowody (odpis z KRS, deklaracje podatkowe) potwierdzające sprawowanie przez skarżącego obowiązków członka zarządu i wspólnika Spółki w czasie, w którym powstały zobowiązania podatkowe przekształcone w zaległości, którymi został on obciążony (okoliczność bezsporna). Zobowiązania (zaległości) podatkowe Spółki wynikają z jej zeznania podatkowego (CIT – 8) złożonego za 2011 r. oraz z treści decyzji wymiarowych, w których wykazano, że nie odpowiadają rzeczywistości dane przedstawione przez skarżącego w treści stosownych deklaracji VAT - 7k Spółki za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2011 – 2012. Zeznanie i deklaracje zostały opatrzone podpisem skarżącego, który pełnił wówczas funkcję prezesa zarządu (jednoosobowego) i był wspólnikiem Spółki. Z akt sprawy wynika również, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazał zaś wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. Organy podatkowe nie naruszyły zatem przepisów prawa materialnego, szczególnie przepisów art. 116 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. b Op, w stopniu mającym wpływ na wynik niniejszej sprawy, o czym mowa wyżej. Istotne bowiem jest to, że skarżący pełnił obowiązki członka jednoosobowego zarządu Spółki (był także jej wspólnikiem) w czasie, gdy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Skoro Spółka w sposób trwały nie regulowała swoich zobowiązań publicznoprawnych już w 2011 r., to znaczy, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 11 p.u.n. Skarżący, jako jedyny członek (prezes) zarządu Spółki, obowiązany był zatem złożyć wniosek o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcie postepowania zapobiegającego upadłości. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1211/12 (wszystkie powołane wyżej orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie jako "CBOSA"), zgodnie z którym powstanie sytuacji, gdy dłużnik zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, nakłada obowiązek zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, nawet gdy dłużnik nie znajduje się w sytuacji takiej, iż jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt III KK 117/12; OSNKW 2013/3/25). W realiach niniejszej sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego jej upadłości nie został złożony przez skarżącego (okoliczność bezsporna) pomimo wystąpienia ku temu przesłanek, o czym mowa wyżej. Tym samym nie wykazał on, że wystąpiła przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Op. Organy dokonały przy tym analizy kondycji finansowej Spółki tylko za 2011 r., gdyż jak wynika z akt sprawy, Spółka nie składała sprawozdań finansowych za lata 2012 – 2015. W sposób zamierzony nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, o czym świadczą m. in. wydane wobec niej decyzje wymiarowe z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), z których wynika wprost, że w przedmiotowym okresie bezpodstawnie odliczała podatek naliczony. Nadto nie uregulowała swoich wymagalnych zobowiązań, mimo ich wykazania w zeznaniu podatkowym (CIT – 8) za 2011 r. Działalność Spółki, w tym sposób jej zarządzania, stała się przedmiotem zainteresowania organów ścigania, zaś osoba faktycznie decydująca o działalności Spółki, z którą współpracował skarżący, została aresztowana w czerwcu 2012 r. (zob. k. 29 – 30 oraz k. 39 – 40 akt podatkowych). 6.2. Skarżący w toku postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie nie wskazał nadto żadnych dowodów oraz informacji potwierdzających trafność jego argumentacji co do sytuacji majątkowej Spółki i jej zdolności płatniczych w czasie, gdy pełnił on obowiązki prezesa zarządu Spółki. Argumentacja skarżącego w istocie opiera się na tym, że Spółka formalnie funkcjonowała w obrocie gospodarczym i brak było podstaw – z formalnego punktu widzenia – do składania wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu jej upadłości. Tyle tylko, że R. M. jako nabywca udziałów Spółki m. in. od skarżącego, przedstawił okoliczności świadczące o tym, że tylko formalnie zarządzał Spółką, zaś faktycznie nie miał wiedzy o jej działalności (zob. decyzje wymiarowe w aktach podatkowych, k. 26 – 51). Skarżący tylko gołosłownie wywodzi zaś, że sytuacja Spółki była na tyle dobra, iż brak było podstaw do składania wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu jej upadłości. Nie wskazuje przy tym żadnych okoliczności – poza formalnymi – które organy podatkowe obowiązane były rozważyć lub (i) zweryfikować w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, w celu dokonania pogłębionej analizy danych finansowych Spółki za lata 2011 – 2012. Tym bardziej, że danych tych nie posiada zarówno Spółka, jak i osoby formalnie zarządzające Spółką w latach 2011 – 2012. 6.3. Podsumowując, za chybione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 122, art. 187, art. 191, art. 197 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Op, a także art. 116 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. b Op. Dyrektor IS trafnie przyjął bowiem, że mając na uwadze specyfikę działalności Spółki oraz jej zobowiązania (zaległości) podatkowe ujawnione w toku postępowań wymiarowych, uznać należało, że już w 2011 r. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu jej upadłości. Skoro skarżący tego nie uczynił biorąc nadto udział w generowaniu przez Spółkę kolejnych zaległości podatkowych, w szczególności z tytułu VAT jako o największej wartości, to znaczy, że organy podatkowe zasadnie orzekły o odpowiedzialności solidarnej skarżącego wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe, o których mowa w sentencji zaskarżonej decyzji, wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego. Wykazały bowiem, że wystąpiły ku temu stosowne przesłanki pozytywne, o których mowa w przepisach art. 116 § 1 Op, zaś skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych okoliczności lub (i) dowodów świadczących o tym, że wystąpiły przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zarzuty skargi podważające zasadność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego Sąd uznał za niezasadne. Organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły bowiem postępowanie zmierzające do wykazania tejże zasadności, stosując się w tym zakresie także do zasad ogólnych postępowania podatkowego, przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor IS wyjaśnił nadto przesłanki podjętego rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający przepisom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. 7. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.