VIII SA/Wa 489/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego, jeśli przedłożony projekt budowlany zamienny, mimo że został złożony, jest niezgodny z przepisami technicznymi i nie odzwierciedla stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego. Kluczowe było ustalenie, że mimo przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, projekt ten był niezgodny z przepisami technicznymi i nie odzwierciedlał stanu faktycznego, co uniemożliwiało jego zatwierdzenie. W takiej sytuacji, gdy projekt zamienny nie spełnia wymogów prawnych, należy traktować to jako niewykonanie obowiązku, co uzasadnia zastosowanie środka w postaci doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. dokonała rozbudowy hali magazynowej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. zmniejszając odległość od granicy działki z 3 m do 0,9 m, zmieniając rodzaj otworów w ścianie szczytowej oraz zwiększając wysokość hali. Organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorowi sporządzenie projektu budowlanego zamiennego. Po złożeniu projektu, który nie został uznany za zgodny z prawem i stanem faktycznym, organy nakazały doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego. Spółka skarżyła te decyzje, argumentując m.in. uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy pozwalającej na lokalizację bliżej granicy oraz twierdząc, że projekt zamienny został przyjęty przez PINB. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga "[...]" spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie Nr [...] z [...] maja 2017 r. w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 30 sierpnia 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w R. (zwany dalej: PINB, organ I instancji) wpłynął wniosek [...] sp.
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwana dalej: spółka)
w sprawie przeprowadzenia kontroli budowy hali przez podmiot "[...]" spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. przy ul. W. (zwana dalej: skarżąca, inwestor). Jako podstawę wniosku wskazano usytuowanie hali na gruncie niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę tj. w odległości o około 0,5 m, a nie 3 m od granicy działki oraz wstawienie okien w elewacji wschodniej.
W toku postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem PINB przeprowadził
(13 października 2011 r.) oględziny, w wyniku czego stwierdzono, iż na przedmiotowej nieruchomości została zrealizowana rozbudowa istniejącej hali produkcyjno-magazynowej tj. hala o konstrukcji stalowej, ściany z płyt warstwowych. Roboty budowlane zostały wykonane na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. (zwany dalej: Prezydent) nr [...] z dnia [...] września 2010 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę istniejącego magazynu nr [...]
i budowę magazynu surowców-opakowań nr [...] na działce położonej przy ul. W. w R.. Realizując budowę inwestor odstąpił od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, zgodnie bowiem z zatwierdzonym projektem budowlanym hala winna być usytuowana w odległości ok. 3,0 m od istniejącego ogrodzenia z działką należącą do spółki. Hala została poszerzona w taki sposób, że jej odległość od ogrodzenia wynosi ok. 0,90 m. Ponadto w ścianie szczytowej zamiast drzwi wykonano wrota. Zwiększona została wysokość hali o ok. 0,5 m. Oceniając stan zaawansowania robót ustalono, że do zakończenia budowy pozostało wykonanie wewnętrznej instalacji elektrycznej, wmontowanie pasów ściany nad oknami przy istniejącej hali oraz docieplenie wrót w ścianie szczytowej.
Na podstawie powyższych ustaleń PINB decyzją Nr [...] z [...] listopada 2011 r. nałożył na inwestora w terminie do 30 stycznia 2012 r. obowiązek
sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku magazynowego nr [...] usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy
ul. W. w R., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji przedmiotowej rozbudowy oraz nakazał rozbiórkę konstrukcji ściany podłużnej tj. płyt warstwowych EPS, rygli ściennych i stężeń, słupów stalowych wraz z fundamentami usytuowanej w odległości ok. 90 cm od istniejącego ogrodzenia z działką sąsiednią przy ul. W. w R..
Na skutek odwołania inwestora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej: p.b.), orzekł o nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku magazynowego nr [...] usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. W. w R., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji przedmiotowej rozbudowy w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia.
Ww. obowiązek został wykonany jednakże przedłożona dokumentacja zawierała braki. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków w przedłożonym
projekcie budowlanym zamiennym w terminie do 20 lipca 2013 r. Ostatecznie projekt budowlany zamienny wraz z decyzją Prezydenta nr [...] zmieniającą pozwolenie na budowę udzielone decyzją nr [...] z [...] września 2010 r. oraz oświadczenie
o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skarżąca złożyła do PINB 27 listopada 2013 r.
Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2014 r. PINB nakazał inwestorowi zaniechanie prowadzenia dalszych robót przy budowie magazynu nr [...] realizowanego na działce
o nr ewid. [...] przy ul. W. w R., wykonywanych niezgodnie
z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta nr [...] z [...] września 2010 r.
Na skutek złożonego odwołania WINB decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie WINB, że organ I instancji dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Na podstawie materiału dowodowego sprawy WINB stwierdził, że podczas rozbudowy przedmiotowego budynku inwestor dokonał istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku nr [...] z [...] września 2010 r. Dokonano bowiem: 1) zmiany gabarytów obiektu tj. zwiększono szerokość hali z projektowanej szerokości 7,5 m na 9,6 m, przez co została zmniejszona odległość obiektu w stosunku do ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ew. [...] z projektowanych 3 m do 0,9 m; 2) w ścianie szczytowej zamiast drzwi wykonano wrota garażowe; 3) zwiększona została wysokość hali o ok. 0,5 m. Odstępstwa te dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a zatem w świetle przepisów p.b., są istotne. W związku z powyższym konieczne stało się przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego
w trybie przepisu art. 51 p.b.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją Nr [...] z [...] maja 2014 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 5, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 p.b. oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nakazał skarżącej doprowadzić realizowany budynek magazynu nr [...] na działce nr. ewid. [...] przy ul. W. w R., do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] września 2010 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku magazynu surowców-opakowań nr [...]. Nakazał jednocześnie, by roboty budowlane prowadzone były pod nadzorem osoby uprawnionej z zachowaniem przepisów BHP w budownictwie.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że przedłożony projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-produkcyjnego nr [...] (przeznaczonego do produkcji opakowań plastikowych i jako magazyn surowców) nie jest zgodny z decyzją ostateczną WINB Nr [...] z grudnia 2012 r. nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku magazynowego nr [...] usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. W. w R., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji przedmiotowej rozbudowy. Stwierdził, iż przedłożony projekt zamienny nie odzwierciedla stanu faktycznego obiektu w terenie i nie przewiduje szczegółowych rozwiązań projektowych i robót, o których mowa w tej decyzji.
Wskazał w tym zakresie, że projekt zamienny określa szerokość elewacji frontowej planowanego magazynu nr [...] od istniejącego budynku nr [...] na 4,67 m, natomiast wykonana szerokość wynosi ok.3,77 m tj. 0,90 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy posesjami (zmierzona w terenie). Projekt zamienny określa długość budynku na 45,56 m, natomiast wykonana długość wynosi 48,19 m. Nadto projekt zamienny określa wysokość budynku na 5,2 m - 5,97 m, natomiast wykonana wysokość wynosi ok. 4,30 m - 5,60 m. Inwestor wystąpił o zatwierdzenie projektu budynku magazynowo-produkcyjnego nr [...] natomiast decyzja Prezydenta Nr [...] udzielała pozwolenia na budowę obiektu magazynowego nr [...].
Zdaniem PINB przedłożony projekt zamienny wykracza poza zakres już wykonanych robót budowlanych, albowiem przewiduje kolejną rozbudowę budynku
o ok. 90 cm w kierunku działki sąsiedniej, zmniejszenie o ok. 3,0 m długości budynku oraz zwiększenie jego wysokości, nadto przewiduje zmianę funkcji budynku
z magazynowego na magazynowo-produkcyjny. Ponieważ przedłożony projekt zamienny przewiduje faktycznie realizację nowego obiektu (inne gabaryty i funkcja) nie można uznać, że obowiązek nałożony decyzją ostateczną WINB został wykonany.
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy, wobec nie wykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. obowiązkiem organu było orzeczenie o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego. Doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego tj. zgodnego z zatwierdzonym decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] września 2010 r. projektem budowlanym ma na celu osiągnięcie stanu zgodności z prawem, a tym samym usunięcie stanu jego naruszenia.
W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie spółka wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem MI), w tym §12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 poprzez pominięcie, że prawidłowa jest realizacja inwestycji bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzja Prezydenta Nr [...] z [...] września 2013 r. dotycząca budynku nr [...] - akta sprawy).
Wskazał także na sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji błędne nakazanie skarżącej doprowadzenia realizowanego budynku magazynu nr [...] na działce ewid. [...] , do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] września 2010 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku magazynu surowców- opakowań nr [...] pomimo, że stan faktyczny i prawny sprawy poparty dowodami zgromadzonymi przez organ I instancji wskazuje, że zachodzą przesłanki do zaniechania przez skarżącą prowadzenia dalszych robót przy budowie magazynu nr [...], w szczególności w oparciu o pozytywną dla inwestora decyzję Prezydenta Nr [...] z [...] września 2013 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu określającą zabudowę w granicy z działką sąsiednią oraz o przedłożony projekt zamienny przewidujący realizację budynku, który nie będzie naruszał przepisów o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym i jest zgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji
(nr [...] z [...] września 2013 r.).
Wyrokiem z 26 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 569/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącej, orzekł o oddaleniu skargi (od decyzji kasatoryjnej WINB z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]). Na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 907/15 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż wobec toczącego się
w sprawie niniejszej postępowania sądowego (co do decyzji WINB Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r.) zasadnym było zawieszenie niniejszego postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Stwierdził, że przeprowadzone przez inwestora roboty budowlane zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] września 2010 r. udzielającą pozwolenia na budowę. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że podczas rozbudowy przedmiotowego budynku inwestor dokonał: 1) zmiany gabarytów obiektu tj. zwiększono szerokość hali z projektowanej szerokości 7,5 m na 9,6 m, przez co została zmniejszona odległość obiektu w stosunku do ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. [...] z projektowanych 3 m do 0,9 m; 2) w ścianie szczytowej zamiast drzwi wykonano wrota garażowe; 3) zwiększona została wysokość hali o ok. 0,5 m. Wskazane odstępstwa dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a zatem w świetle przepisów p.b., są istotne.
W związku z powyższym konieczne stało się przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego w trybie art. 51 p.b. Podał, iż na powyższe ustalenie nie ma wpływu zmiana treści art. 36a p.b. wprowadzona od 1 stycznia 2017 r., ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców. W aktualnym stanie prawnym wskazane odstępstwa również zakwalifikuje się jako istotne. Ponadto fakt, że przy realizacji budynku nr [...] inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało wdrożeniem postępowania naprawczego, został przesądzony wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniem WSA
z 26 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 569/14.
WINB wyjaśnił, że decyzją nr [...] z [...] grudnia 2012 r. uchylił decyzję PINB Nr [...] z [...] listopada 2011 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB w m. R. projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku magazynowego nr [...] usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. W. w R., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji przedmiotowej rozbudowy w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia. Powyższy obowiązek został wykonany ostatecznie w listopadzie 2013 r. poprzez złożenie projektu budowlanego zamiennego, decyzji Prezydenta Nr [...] zmieniającej pozwolenie na budowę udzielone decyzją Nr [...] z [...] września 2010 r. oraz oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do projektu budowlanego zamiennego załączona została decyzja Prezydenta Nr [...] z [...] września 2013 r. o warunkach zabudowy. W punkcie 2a ww. decyzji określono, iż usytuowanie zabudowy powinno być zgodne z przepisami rozporządzenia MI oraz wskazano, że przedmiotowa decyzja nie rozstrzyga o lokalizacji budynku na gruncie. Zdaniem WINB oznaczenie literami ABCDA terenu inwestycji (przebiegającej wzdłuż granicy z działką sąsiednią) nie przesądza o możliwości usytuowania przedmiotowego budynku w odległości 90 cm od działki sąsiedniej lub w granicy z działką sąsiednią. O takiej możliwości usytuowania budynku nie świadczy również decyzja Prezydenta Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r., zmieniająca pozwolenie na budowę (decyzja Nr [...] z [...] września 2010 r.) i zatwierdzająca projekt budowlany zamienny w części dotyczącej projektu budowlanego dla rozbudowy istniejącego magazynu nr [...] (w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...]). Powyższe okoliczności, jak również fakt usytuowania budynku nr [...] w odległości ok. 90 cm od granicy z działką sąsiednią przy ul. W. w R. i brak stosownych rozwiązań w projekcie budowlanym zamiennym w celu likwidacji ww. nieprawidłowości, uniemożliwiało zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego.
Organ odwoławczy podał, iż jak wynika z wydanego w sprawie niniejszej wyroku - ewidentnym jest, że w razie wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zapewniający doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu jest natomiast sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b., mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Dopiero zatem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, w przypadku jego sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi będzie niemożliwe, w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Wykładnia art. 51 ust. 5 p.b. prowadzi do wniosku, że przez niewykonanie obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki jako niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 12 rozporządzenia MI) nie może zostać zatwierdzony.
Ocenił, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji PINB prawidłowo wskazał w jej uzasadnieniu, iż przedłożony projekt zamienny nie odzwierciedla stanu faktycznego obiektu i nie przewiduje rozwiązań umożliwiających doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami. Nie jest bowiem możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego, nie spełniającego wymogów przepisów prawa. Przedłożenie projektu niezawierającego rozwiązań umożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, należy traktować jako niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego.
Zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo zastosował w sprawie nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego tj. stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] września 2010 r., udzielającą pozwolenia na budowę magazynu surowców-opakowań nr [...] . Orzeczenie rozbiórki całej inwestycji byłoby środkiem bardziej restrykcyjnym dla inwestora.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów i w świetle p.b. nie mogą skutkować wydaniem innego rozstrzygnięcia jak wskazanego w sentencji niniejszej decyzji. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wskazała na sprzeczność decyzji PINB
z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Natomiast wskazanie na błędne ustalenia organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., w oparciu o którą organ I instancji wydał decyzję, nie zostało potwierdzone
w postępowaniu sądowym. Skarga na ww. decyzję została oddalona, a Sąd
w uzasadnieniu wskazał m. in., iż twierdzenia skarżącego w zakresie sprzecznych ustaleń organu odwoławczego z treścią zebranego materiału dowodowego są niesłuszne.
Ww. wyrokiem Sąd rozstrzygnął także kwestię dotyczącą lokalizacji budynku
w odniesieniu do przepisów techniczno-budowlanych, stwierdzając, że nie podziela zarzutu naruszenia przez organy § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ml, bowiem decyzje
o warunkach zabudowy nie umożliwiały inwestorowi usytuowania budynku przy granicy. Stanowisko to potwierdził NSA w wyroku z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 907/15.
W konsekwencji uznał, iż organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie, co wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawa materialnego - art. 51 ust. 5 p.b.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, iż podjęte w postępowaniu administracyjnym decyzje zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania. Nadto decyzja PINB wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Mając na względzie słuszny interes strony i interes społeczny, organ powinien należycie i wyczerpująco informować uczestników postępowania
o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na załatwienie sprawy. Natomiast uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienia, które fakty organ uznał za udowodnione, dowody na których oparł decyzję, a także wyjaśnić podstawę prawną decyzji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję PINB mimo, że nie spełniła ona wymogów procedury i naruszała art. 51 ust. 5 p.b.
Skarżąca podniosła, iż sprawa związana z budową budynku magazynu nr [...] wszczęta została w 2011 r. Organ nadzoru dokonał tylko jednych oględzin budowy
(w październiku 2011 r.). Wynikiem tej kontroli było wydanie decyzji Nr [...] z [...] listopada 2011 r., która w swej treści dotyczyła budynku nr [...] , a nie nr [...] . Już wtedy budowa budynku nr [...] była prawie ukończona. Organ odwoławczy uchylił ww. decyzję
i nakazał inwestorowi opracowanie projektu zamiennego, uwzględniającego również zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Zgodnie z zaleceniami decyzji inwestor projekt taki wykonał i przedłożył PINB, który projekt zamienny przyjął. Organ I instancji miał tylko uwagi do projektu, co do uzupełnienia o orientację i do wprowadzenia czytelnych oznaczeń na części rysunkowej projektu technicznego. Nadto pismem z 1 lipca 2013 r. inwestor poinformował PINB, że stara się o nowe warunki zabudowy dla budynku nr [...]. tj. na zmianę jego przeznaczenia z obiektu magazynowego na magazynowo-produkcyjny. Warunki takie skarżąca uzyskała we wrześniu 2013 r. (decyzja nr [...]). Zatem wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków.
Zdaniem skarżącej organ I instancji nie dołożył wszelkich starań do dokładnego
i rzetelnego załatwienia sprawy, nie dokonał należytej i szczegółowej oceny przedłożonego projektu zamiennego. PINB wydał decyzję Nr [...], która
w konsekwencji jest nakazem rozbiórki budynku nr [...], a nie doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję dając wiarę organowi I instancji, a zupełnie pomijając interes inwestora. W ogóle nie wzięto pod uwagę tego, że inwestycja rozpoczęta została na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę (decyzja nr [...]). Decyzja Prezydenta Nr [...] nie została dotychczas uchylona (art. 36 a ust. 2 p.b.).
Podała, iż według zatwierdzonego planu zagospodarowania działki nr [...] budynek nr [...] miał być realizowany od strony działki nr [...] w odległości 3 m
w miejscu starego budynku przeznaczonego do rozbiórki. Nowy budynek nr [...] powstał
w tym samym miejscu. Zmieniono jego długość - z projektowych 48,73 m na 45,56 m oraz szerokość - 7,50 m na 9,19 m. Skarżąca nie neguje, że są to istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, dlatego opracowała projekt zamienny zgodny ze stanem faktycznym na gruncie. Jednocześnie w projekcie tym przewidziano usunięcie naruszeń warunków technicznych odnośnie odległości usytuowania budynku od granic działek sąsiednich i zaproponowano, aby budynek nr [...] został poszerzony do 10,09 m z lokalizacją w granicy działki nr [...]. W ocenie inwestora takie usytuowanie budynku mieścić się będzie w zakresie doprowadzenia do zgodności z prawem, jednocześnie nie naruszy interesu właściciela działki nr [...], ani też przepisów przeciwpożarowych. Budynek nr [...] pozostaje nadto w linii budynku nr [...] magazynowo-produkcyjnego. Takie usytuowanie budynku nr [...] uporządkuje niewielki obszar działki nr [...].
Zdaniem skarżącej organ nadzoru powinien dokonać zatwierdzenia projektu zamiennego i umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 5 p.b. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych), organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Orzekające w sprawie organy wywiodły, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, postępowanie naprawcze prowadzone jest w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Zgodnie
z tym przepisem, w razie stwierdzenia powyższego organ nakłada na inwestora, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4). Decyzja ta kończy postępowanie legalizacyjne. Organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany jedynie
w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa. W przypadku natomiast niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5).
W razie wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zapewniający doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu jest natomiast sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b., mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Dopiero zatem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, w przypadku jego sprzeczności z przepisami techniczno–budowlanymi będzie niemożliwe, w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Wykładnia art. 51 ust. 5 prowadzi do wniosku, że przez niewykonanie obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki, jako niezgodny z przepisami techniczno – budowlanymi (§ 12 rozporządzenia MI) nie może zostać zatwierdzony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1933/09 i z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 463/13).
Zasadność procedowania przez organy nadzoru budowlanego w oparciu
o powołaną normę prawną- art. 51 ust. 1 pkt 5 p.b., została w niniejszej sprawie przesądzona w postępowaniu sądowym prowadzonym zarówno przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie – wyrok z 26 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 569/14, jak i w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – wyrok z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 907/15.
W sprawie bezsporny jest fakt, że budowa przedmiotowego obiektu realizowana była na podstawie decyzji Prezydenta z [...] września 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę istniejącego magazynu nr [...]
i budowę magazynu surowców-opakowań nr [...]. Bezsporną jest także okoliczność, że przy realizacji budynku nr [...] inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem dokonał: 1) zmiany gabarytów obiektu tj. zwiększono szerokość hali z projektowanej szerokości 7,5 m na 9,6 m, przez co została zmniejszona odległość obiektu w stosunku do ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. [...] z projektowanych 3 m do 0,9 m; 2) w ścianie szczytowej zamiast drzwi wykonano wrota garażowe; 3) zwiększona została wysokość hali o ok. 0,5 m. Powyższe skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego. W ramach tego postępowania inwestor zobowiązany został do złożenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku magazynu surowców-opakowań nr [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Projekt budowlany zamienny skarżąca złożyła ostatecznie w listopadzie 2013 r. wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzją Prezydenta Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. zmieniającą decyzję z [...] września 2010 r.
o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej rozbudowy budynku nr [...]. (Decyzja Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. nie ma wpływu na ocenę przedmiotowej sprawy, bowiem dotyczy budynku nr [...], zaś postępowanie naprawcze prowadzone było dla budynku nr [...]). Do dokumentacji projektowej dołączona została decyzja Prezydenta Nr [...] z [...] września 2013 r. o warunkach zabudowy ustalająca sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo–produkcyjnego nr [...].Zasadnie stwierdziły organy, iż stwierdzone istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a przede wszystkim fakt usytuowania spornego budynku nr [...] w odległości ok. 90 cm od granicy z działką sąsiednią oraz brak stosownych rozwiązań w projekcie budowlanym zamiennym w celu likwidacji ujawnionych nieprawidłowości, uniemożliwiały zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego.
Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczyć należy, że kluczowy jest fakt usytuowania budynku nr [...] w odległości około 90 cm od granicy z działka sąsiednią przy ul. W.. Przedstawiony przez skarżącą projekt zamienny nie przewidywał rozwiązań w celu naprawy stwierdzonych nieprawidłowości i odstępstw. Sąd nie podziela argumentów autora skargi, że poszerzenie budynku nr [...] do 10,09 m spowoduje usunięcie nieprawidłowości. Stwierdzić należy, że z przedłożonej przez skarżącą decyzji Nr [...] o warunkach zabudowy, w żadnym razie nie wynika, że na podstawie tej decyzji [...] Sp z o.o. uzyskała zgodę na usytuowanie budynku nr [...] w granicy z działką sąsiednią. W powołanej decyzji nr [...] o warunkach zabudowy, wyraźnie wskazano odnośnie usytuowania zabudowy, że powinno być zgodne z przepisami rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Strona skarżąca nie udokumentowała zgody na sytuowanie budynku nr [...] bezpośrednio przy granicy.
Analizując podjęte w prowadzonym postępowaniu administracyjnym decyzje Sąd stwierdza, iż zostały one wydane w oparciu o kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono wszelkie istotne dla sprawy okoliczności. Zaskarżona decyzja w uzasadnieniu szczegółowo opisuje stan faktyczny i prawny sprawy, dowody, których organ odwoławczy nie uwzględnił i przyczyn takiego stanu rzeczy. Organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił także kwalifikację prawną stwierdzonego stanu faktycznego sprawy. W kontekście powyższego podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawa materialnego - art. 51 ust. 5 p.b., okazały się niezasadne.
Zaznaczyć trzeba, że na tym etapie sprawy, kończącej się wydaniem wyroku, brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji na podstawie art. 61 par. 6 p.p.s.a.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło