VIII SA/Wa 49/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania oddala skargę. Postanowieniem z [...] listopada 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniesionego w dniu [...] sierpnia 2010 r. wyjaśnienia dotyczącego wpłaty z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz wniosku o zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. działając na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostawił bez rozpatrzenia wniesione w dniu [...] sierpnia 2010 r. wyjaśnienie dotyczące wpłaty z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz wniosek o zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, ze pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W/w podanie było pierwszą czynnością procesową w tej sprawie, a braki formalne podania mimo wystosowanego wezwania nie zostały uzupełnione. Ponieważ podanie wniesione zostało przez osobę nieuprawnioną, dlatego organ pozostawił je bez rozpatrzenia. Postanowienie zostało doręczone Panu A.S., jako pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2010 r. Pismem z dnia [...] września 2010 r., Pan A.M.S. w imieniu strony złożył zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji wie o udzielonym pełnomocnictwie, które znajduje się w aktach podatkowych jego mocodawcy w innych sprawach, o czym świadczy doręczenie mu postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. wyjaśnił, że dla ustanowienia pełnomocnika niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu potwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Przez akta należy jednak rozumieć akta sprawy konkretnego, zindywidualizowanego postępowania, zindywidualizowany zbiór udokumentowania czynności i danych określonego rodzaju postępowania administracyjnego prowadzonego w stosunku do konkretnego adresata prawa podatkowego. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej sprawy podatkowej, nie zwalnia pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa lub uwierzytelnionej kopii do akt innej sprawy, organ zaś nie jest zobowiązany do poszukiwania i sprawdzania, czy takie pełnomocnictwo zostało złożone w aktach innego postępowania. Ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych podania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa, dlatego zasadnie organ I instancji pozostawił podanie bez rozpatrzenia. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący S.W. Pismem z [...] grudnia 2010 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia, postawił zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 136, art. 137 § 3, art. 145 § 2 Op oraz art. 98 -109 kodeksu cywilnego. Podniósł, że jego pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego z [...] października 2003 r. nie zostało odwołane, dlatego podanie pełnomocnika skarżącego powinno zostać rozpatrzone. Tym samym zdaniem pełnomocnika skarżącego organ I instancji naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji nie jest związany granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Ramy prawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco. Z art. 137 § 3 Op (w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.) wynikało, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 137 § 4 Op, w zakresie nieuregulowanym w § 1 – 3a stosuje się przepisy prawa cywilnego. Przepisy art. 145 Op przewidują, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). Stosownie do treści art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z § 4 ww. przepisu organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak słusznie zauważono w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwał pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik uznał to wezwanie za bezzasadne i nie wykonał zobowiązania organu. Co prawda organ odwoławczy wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania go przed organem drugiej instancji pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia, to złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organem II instancji miało ten skutek, że organ odwoławczy orzekł nie na podstawie art. 169 § 4 O.p., lecz na podstawie art. 233 § 1 O.p. rozpatrzył zażalenie. Skoro strona lub jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem I instancji nie przedłożyli pełnomocnictwa, pomimo wezwania do jego przedłożenia, to prawidłowo podanie pozostawiono bez rozpatrzenia. Organ podatkowy jest zobligowany do honorowania pełnomocnictwa, ale pod warunkiem posiadania wiedzy o jego istnieniu, a tę uzyskuje z chwilą otrzymania dokumentu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Op 436/09, lex nr 531144). Sąd podziela również pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, że organ nie jest uprawniony, ani zobowiązany do poszukiwania, czy innym organom, bądź w innym postępowaniu, pełnomocnictwo zostało udzielone. Przez akta, o których mowa w art. 137 § 3 O.p., należy rozumieć akta konkretnego postępowania podatkowego, albo kontroli podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1843/07, lex nr 588747). To pełnomocnik strony musi wykazać organowi, że strona go umocowała do działania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 233/09, lex nr 529317). Urzędowe poświadczenie odpisu pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 137 § 3 O.p. nie należy do pracowników organu prowadzącego postępowanie. Jest to czynność wykonywana przez notariusza. Na mocy przepisów szczególnych jedynie profesjonalny pełnomocnik może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa i na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 137 § 3) może tego dokonać adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I SA/Go 439/09, lex nr 549085). Przestrzeganie wymagań formalnych, ustalenie przez organ podatkowy, czy podanie o wszczęcie postępowania wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę, a następnie, że tylko treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3395/08, lex nr 533717). Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych postanowień. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w wyroku.