VIII SA/Wa 521/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), orzekł z urzędu o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Wojewody znak [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej "Prezydent") nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., orzekającej o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. Płk. J. Z. [...] w R., w następujący sposób: 1. na stronie 2 w wierszu 20 i 23, licząc od dołu, zamiast zdania: "Następnie w dniu [...] września 2012 r. R. B. został aresztowany pod innym adresem, niż adres zameldowania, w którym przebywał przez okres czterech tygodni. Fakt ten potwierdzili: wnioskodawczyni, R. B. oraz Prokuratura Rejonowa R. [...] w R. pismem z dnia [...] września 2010 r., nr [...].", powinno być zdanie: "Następnie w dniu [...] września 2010 r. R. B. został aresztowany pod innym adresem, niż adres zameldowania, tj. przy ul. Z. [...] m [...] w R., w którym to lokalu nie przebywał przez okres czterech tygodni. Fakt ten potwierdzili: wnioskodawczyni, R. B. oraz Prokuratura Rejonowa R. [...] w R. pismem z dnia [...] września 2012 r., nr [...]"; 2. na stronie 3 w wierszu 14 i 17, licząc od dołu, zamiast zdania: "Fakt, że R. B. w dniu [...] września 2012 r. został aresztowany pod innym adresem, niż adres zameldowania, w którym przebywał przez okres czterech tygodni potwierdzili: wnioskodawczyni, R. B. oraz Prokuratura Rejonowa R. [...] w R. pismem z dnia [...] września 2010 r., nr [...]." powinno być zdanie: "Fakt, że R. B. w dniu [...] września 2010 r. został aresztowany pod innym adresem, niż adres zameldowania, tj. przy ul. Z. [...] m [...] w R., w którym to lokalu nie przebywał przez okres czterech tygodni potwierdzili: wnioskodawczyni, R. B., a wynika to z pisma Prokuratury Rejonowej R. [...] w R. z dnia [...] września 2012 r., nr [...]."; 3. na stronie 3 w wierszu 23, licząc od dołu, zamiast zdania: "Natomiast R. B. w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. wyjaśnia, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. wyszedł z mieszkania, ale go nie opuścił." powinno być zdanie: "Natomiast R. B. w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. wyjaśnia, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. wyszedł z mieszkania, ale go nie opuścił." Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Wojewoda wyjaśnił, iż w treści decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. popełniono oczywistą omyłkę pisarską polegającą na wpisaniu błędnej daty aresztowania R. B. (dalej: "skarżący", "strona"), błędnej daty i numeru sprawy Prokuratury Rejonowej R. [...] w R., błędnej daty opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego oraz braku informacji, w którym lokalu ww. zamieszkiwał. Pomyłka ta wynika z błędu pisarskiego i nie była celowa. Po stwierdzeniu ww. omyłki, niniejszym postanowieniem, zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a., wyżej wskazane błędy pisarskie sprostowano. Zażalenie na powołane postanowienie złożył skarżący. W treści wniesionego środka zaskarżenia, po przedstawieniu zakresu sprostowania, skarżący wskazał, iż Wojewoda nie posłużył się oryginalnym zapisem pisma Prokuratury, więc sprostowana treść uzasadnienia decyzji wskazuje na przeinaczanie stanu faktycznego sprawy. Przytoczył także okoliczności sprawy poprzez wskazanie miejsc, w których przebywał, gdy nie mógł dostać się do lokalu przy ul. Z. [...] m [...] w R. oraz kwestie związane z postępowaniem w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Wniósł o wyjaśnienie, dlaczego przeinaczono ustalony w sprawie stan faktyczny. Podniósł także, iż można zrozumieć źle wpisaną datę, przekręcone nazwisko, ale nie zmianę interpretacji materiału dowodowego sprawy. Wojewoda dopuścił się celowego przeinaczenia faktów, przez co zastosowany został w sprawie, w celu jego wymeldowania, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 113 § 1 oraz art. 144 i art. 105 k.p.a., - w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem I instancji w części dotyczącej: a) sprostowania omyłki pisarskiej w wierszu 20 i 23, licząc od dołu, w postaci daty aresztowania oraz daty i numeru sprawy Prokuratury Rejonowej R. [...] w R., tj. sprostowania słów: "w dniu [...] września 2012 r." i "z dnia [...] września 2010 r., nr [...]" na słowa: "w dniu [...] września 2010 r." i "z dnia [...] września 2012 r., nr [...]"; b) sprostowania omyłki pisarskiej na stronie 3 w wierszu 14 i 17, licząc od dołu, w postaci daty aresztowania oraz daty i numeru sprawy Prokuratury Rejonowej R. [...] w R., tj. sprostowania słów: "w dniu [...] września 2012 r." i "z dnia [...] września 2010 r., nr [...]" na słowa: "w dniu [...] września 2010 r." i "z dnia [...] września 2012 r., nr [...]"; c) sprostowania omyłki pisarskiej na stronie 3 w wierszu 23, licząc od dołu, w postaci błędnej daty opuszczenia lokalu, tj. sprostowania słów: "w dniu [...] sierpnia 2012 r." na słowa: "w dniu [...] sierpnia 2010 r."; - w punkcie II utrzymał w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie Minister wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego pod adresem ul. Z. [...] m [...] w R. W decyzji tej na stronie drugiej w wierszach 20 i 23, licząc od dołu oraz na stronie trzeciej w wierszu 14, 17 i 23, licząc od dołu, popełniono omyłkę pisarską, polegająca na wpisaniu błędnej daty aresztowania skarżącego, numeru sprawy Prokuratury Rejonowej R. [...] w R. oraz błędną datę opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu, co skutkowało wydaniem przez Wojewodę w dniu [...] stycznia 2013 r. postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w powyższym zakresie. Ww. rozstrzygnięcie, na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia, utrzymane zostało w mocy postanowieniem Ministra z dnia [...] lutego 2013 r. Jednocześnie podniesiona w zażaleniu okoliczność dotycząca braku sprostowania informacji o przebywaniu przez skarżącego przez okres czterech tygodni w miejscu, w którym został on aresztowany, przekazana została do rozpoznania przez Wojewodę, czego wynikiem było podjęte w dniu [...] kwietnia 2013 r. zażalone postanowienie. Minister stwierdził, iż ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem o sprostowaniu omyłki pisarskiej w części dotyczącej wpisania w decyzji błędnej daty aresztowania, błędnej daty i numeru sprawy Prokuratury Rejonowej R. [...] w R., a także błędnej daty opuszczenia lokalu przez skarżącego, naruszyłoby zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych i prowadziłoby do wydania postanowienia dotkniętego wadą nieważności, wynikającą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem w obrocie prawnym istnieje postanowienie Ministra z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody orzekające w przedmiotowym zakresie. Zatem kolejne postępowanie w tej samej materii jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe. Wskutek powyższego stwierdzenia, orzekł o uchyleniu zażalonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. w części wskazanej w punkcie pierwszym postanowienia i umorzeniu w tym zakresie postępowania przed organem I instancji jako bezprzedmiotowego. Odnosząc się do sprostowanej zażalonym postanowieniem informacji o przebywaniu przez skarżącego w lokalu innym niż miejsce zameldowania na pobyt stały (tj. ul. Z. [...] m [...] w R.) przez okres czterech tygodni poprzedzających aresztowanie Minister wywiódł, iż omyłka w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. wynikała z zastosowania przez Wojewodę błędnej redakcji zdania. Wyjaśnił w tym zakresie, iż organ I instancji nie miał obowiązku przytaczać wprost zapisów pisma Prokuratury Rejonowej R. [...]. Analiza porównawcza pism Prokuratury i postanowienia Wojewody prowadzi do wniosku, że sprostowane stwierdzenia odpowiadają w swej wymowie treści pisma prokuratury. Uznał, iż istota niniejszej sprawy sprowadza się do pominięcia w decyzji merytorycznej wyrazu "nie", wskazującego na fakt niezamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały przez okres czterech tygodni i jako takie kwalifikuje się jako oczywista omyłka. Prostując ww. omyłkę organ I instancji uwzględnił sugestie strony i zmienił redakcję zdań tak, by swą treścią odpowiadały pismu Prokuratury Rejonowej R. [...]. W konsekwencji uznał, iż zaistniały podstawy do dokonania sprostowania zaistniałego błędu, bowiem charakteryzuje go cecha oczywistości, a jednocześnie w żaden sposób nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. Jednocześnie podał, iż zgodnie z obowiązującą w tym zakresie regulacją w art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie decyzjach. Wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Co ważne, sprostowaniu w trybie ww. przepisu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ocenie stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też z innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu ww. przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał, iż wobec faktu, że dotyczą one merytorycznej treści decyzji w przedmiocie wymeldowania, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Skargę na powołane rozstrzygniecie do sądu administracyjnego złożył skarżący. W treści skargi wskazał na pierwotne i sprostowane zapisy decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2012 r. w odniesieniu do miejsca, w którym został aresztowany oraz opis tej sytuacji znajdujący się w kserokopii wniesionego przez niego w dniu [...] września 2010 r. zażalenia na postanowienie sądu powszechnego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Na podstawie ww. zapisów skarżący wywiódł, iż ustalenia Wojewody w tym zakresie przeinaczają sens materiału dowodowego uzyskanego z Prokuratury i interpretują go na jego niekorzyść. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Zarówno w doktrynie (por. Andrzej Wróbel Komentarz Lex do art. 113 k.p.a. według stanu na 30 grudnia 2012 r.), jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro sprostowanie nie jest ograniczone terminem i możliwe w każdym czasie, to znaczenia nabiera przesłanka "oczywistości" omyłek, które mogą być przedmiotem sprostowania. Przez błąd rachunkowy rozumie się omyłkę w wykonaniu działania rachunkowego, a przez błąd pisarski widoczne, wbrew oczywistemu zamiarowi władzy użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1439/08, z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 323/10, publ. cbois). Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy nawet daty. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a zatem takie, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazują na ich oczywistość, tzn. możliwość stwierdzenia błędu bez głębszej analizy, przyczyn takiej, a nie innej treści decyzji. Istotną cechą błędu lub innej omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. jest jego oczywistość. Oczywistość tę można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1502/07, LEX nr 516777). W orzecznictwie (por. wyroki NSA z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1502/07 i z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FSK 943/07) i w doktrynie powszechnie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie decyzji nie może prowadzić do merytorycznej zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innej omyłki, winna wynikać albo z natury błędu, albo z samego porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, wnioskiem, innymi niespornymi okolicznościami, czy dokumentami (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1414/12, Lex 1235506). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Wojewoda, stwierdzając oczywistość omyłki pisarskiej w podjętej w dniu [...] grudnia 2012 r. decyzji w odniesieniu do informacji o przebywaniu skarżącego w lokalu innym, niż miejsce zameldowania na pobyt stały (tj. ul. Z. [...] m [...]), przez okres czterech tygodni poprzedzających aresztowanie, prawidłowo dokonał sprostowania tej decyzji. Analiza przedłożonych przy skardze akt administracyjnych wskazuje, że omyłka ta w istocie wynikała z zastosowania przez Wojewodę błędnej redakcji zdań. Porównanie pisma Prokuratury Rejonowej R. [...] w R. z dnia [...] września 2012 r. i utrzymanego w mocy punktu drugiego zaskarżonego postanowienia Wojewody prowadzi do wniosku, że sprostowane stwierdzenia odpowiadają w swej wymowie treści pisma Prokuratury. Z ww. pisma wynika bowiem, że w zażaleniu z dnia [...] września 2010 r. na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu skarżący wskazał, iż w dniu zatrzymania od czterech tygodni nie przebywał w dotychczasowym miejscu zamieszkania, tj. przy ul. Z. [...] m [...] w R. Natomiast ze sprostowanych zdań, zawartych w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, że skarżący został aresztowany pod innym adresem, niż adres zameldowania, tj. przy ul. Z. [...] m [...] w R., w którym to lokalu nie przebywał przez okres czterech tygodni. Prawidłowo zatem Minister uznał, iż istota niniejszej sprawy sprowadzała się do pominięcia w treści uzasadnienia decyzji słowa "nie", wskazującego na fakt niezamieszkiwania przez stronę przed aresztowaniem w miejscu zameldowania na pobyt stały przez okres czterech tygodni i jako takie kwalifikuje się jako oczywista omyłka. W ocenie Sądu oczywistość tej omyłki pisarskiej uprawniała organy do zastosowania regulacji z art. 113 § 1 k.p.a. Z pewnością sprostowanie w tym zakresie nie wpłynęło na ustalony stan faktyczny dotyczący podstaw do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego, a więc nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. Prostując omyłkę Wojewoda uwzględnił sugestie skarżącego i zmienił w trybie sprostowania redakcję zdań tak, aby swą treścią odpowiadały pismu Prokuratury. Nie budzi zaś wątpliwości (również skarżącego, chociaż zaskarżył postanowienie Ministra w całości) zasadność punktu pierwszego zaskarżonego postanowienia, z uwagi na funkcjonujące już w obrocie w tym zakresie ostateczne postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).