VIII SA/Wa 540/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-28
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Marek Wroczyński, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji geodezyjnej ma prawo odmówić ujawnienia w ewidencji gruntów osoby władającej nieruchomością, jeśli istnieją wątpliwości co do jej stanu prawnego (własności) i spory między potencjalnymi spadkobiercami?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo ujawnić w ewidencji gruntów osobę władającą nieruchomością na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., nawet jeśli stan prawny gruntu (własność) nie jest uregulowany i istnieją spory. Odmowa ujawnienia z powodu sporów o własność jest nieuprawniona, ponieważ § 10 ust. 2 stanowi wyjątek od zasady ujawniania właścicieli i ma zastosowanie właśnie w sytuacjach, gdy stan prawny nie jest jasny, a istnieje jedynie relacja faktyczna władania. Organ musi jednak dokonać wyczerpującej analizy dowodów potwierdzających fakt władania.Stan faktyczny
Skarżące wniosły o ujawnienie ich jako władających działkami nr 141/1 i 141/2 w ewidencji gruntów. Starosta G. odmówił wpisu, wskazując na brak jednoznacznych dowodów własności i istnienie zapisów o innych współposiadaczach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty, ale sam odmówił wpisu, twierdząc, że ujawnienie władającego jest możliwe tylko przy braku sporów o prawa do gruntu i jednoznacznych dowodach samoistnego posiadania. Skarżące zarzuciły organom naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia dotyczącego ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K.R., K.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w ewidencji gruntów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego na rzecz skarżących kwoty po 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta G. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 oraz art. 51ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086), dalej jako p.g.k., w związku z § 10 ust. 1 i 2 oraz § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (DZ. U. nr 38, poz. 454) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz.168 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku K.W. i K.R. orzekł o odmowie ujawnienia w ewidencji gruntów w obrębie D., gm. G. jako władających K.R. i K.W. w jednostce rejestrowej G81 do działek nr 141/1 i 141/2, o ogólnej powierzchni 5,1321 ha i w związku z tym o pozostawieniu dotychczasowego zapisu "współposiadacze samoistni 1/2 S.J. i w 1/2 S.J.".
W uzasadnieniu organ podał, iż po dokonaniu szczegółowej analizy materiałów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym organ stwierdził, iż przy założeniu ewidencji znajduje się zapis dotyczący osoby władającej gruntem – s-cy J. i J. małż. S. do działki nr 168.
Przy osobie informującej o stanie władania znajduje się czytelny podpis – S. J., a w uwagach znajduje się informacja użytkownik – po 1/3 synowie J., W., A. Natomiast w protokole z kontroli stanu posiadania i użytkowania figuruje zapis s-cy S. J. i J. – działka o starym nr 168 - nowy nr 141, działka o starym nr 363 – nowy nr 255. Przy tej pozycji znajduje się podpis "S.". W toku rozprawy administracyjnej uczestnicy postępowania stwierdzili, iż nie istnieje dokument stwierdzający własność działek nr 141/1 i 142/1 położonych we wsi D. i nie toczy się postępowanie o nabycie własności tych działek, nadto stwierdzono, iż K.R. i K.W. nie są jedynymi spadkobiercami J.S. i J.S. Organ podał, iż w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. nie stwierdzono urządzenia księgi wieczystej dla działki nr 141. W toku prac geodety – M.O. w związku z wykonaniem podziałów nieruchomości położonych wzdłuż drogi krajowej E7, celem nabycia gruntów pod poszerzenie trasy na mapie podziału działki nr 141 na działki 141/1 i 141/2, wpisał on osoby uwidocznione w ewidencji gruntów oraz dopisał również jako posiadacza samoistnego U.G., która poinformowała, iż jest użytkownikiem działki. Zapis ten nie przesądza jednak w ocenie organu
o uregulowaniu stanu prawnego tej nieruchomości i nie zwalnia domniemanych spadkobierców od dokonania czynności przeprowadzenia postępowania spadkowego i uregulowania stanu prawnego. Poza wnioskodawczyniami, zainteresowanymi przedmiotową nieruchomością, są również R. i T. Cz. Organ zaznaczył, iż na chwilę obecną nie jest w stanie ustalić wszystkich spadkobierców J. S. i J. S. W oparciu wiec o powyższe ustalenia, jak również opierając się na dotychczasowym orzecznictwie, przepisach p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. organ uznał, iż nie ma podstaw do wykreślenia z rejestru ewidencji gruntów władających i wpisanie w to miejsce nowych władających.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołań K.W. i K.R. oraz T. i R. Cz. uchylił zaskarżoną decyzję
i odmówił wpisania w ewidencji gruntów obrębu D., gm. G. jako władających do działek nr 141/1 i 141/2 – K.R., K.W., T.Cz. oraz R.Cz. oraz pozostawił bez zmian dotychczasowy zapis – s-cy J.i J. małż. S. jako współposiadacze samoistni.
W uzasadnieniu organ podał, iż w zaskarżonej decyzji Starosta G. dokonał błędnej interpretacji przepisów art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. oraz § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., dopatrując się przekroczenia delegacji ustawowej ministra wydającego w/w rozporządzenie. Niemniej jednak organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, twierdząc, iż ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy istnieją jednoznaczne dowody na samoistne posiadanie ściśle określonego gruntu i gdy nie stwierdzi się istnienia sporów o prawa do tego gruntu. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., zgodnie z którym w przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości w ewidencji wskazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. W niniejszej sprawie przedstawione
przez uczestniczki postępowania dowody nie wskazują w sposób jednoznaczny,
iż przedmiotowy grunt jest w ich samoistnym posiadaniu. Grunt ten jest bowiem majątkiem rodzinnym, po przodkach, którzy pozostawili licznych spadkobierców. Również roszczenia T. i R. Cz. o ujawnienie ich jako spadkobierców J. i J. S. nie zostały zdaniem organu wystarczająco udokumentowane. Wobec tego, wobec istnienia spornych roszczeń co do majątku pozostawionego po przodkach nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie osób władających gruntem w charakterze posiadaczy samoistnych. Nadto zdaniem organu w niniejszej sprawie może zachodzić potrzeba dokonania podziału gruntu między uprawnione osoby – co jest możliwe jedynie w drodze postępowania sądowego, na etapie regulowania stanu prawnego. Organy administracji geodezyjnej nie mają uprawnień w zakresie rozstrzygania sporów w kwestii uprawnień do gruntu, wobec tego w ewidencji winny być zachowane dotychczasowe wpisy, do czasu uregulowania własności spornego gruntu na drodze postępowania sądowego w trybie zasiedzenia lub uwłaszczenia.
Skargę na powyższą decyzję złożyła K.W. i K. R. zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy wpisania ich do ewidencji gruntów obrębu D. gm. G. jako władających do działek nr 141/1 i 141/2.
Zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły:
- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez nie wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- obrazę art. 110 k.p.a. przez zawarcie w dwóch wydanych przez organ odwoławczy decyzjach, a mianowicie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] oraz decyzji tego samego organu zaskarżonej mocą przedmiotowej skargi, sprzecznych ustaleń co do zasadności roszczeń skarżących o ujawnienie ich
w ewidencji gruntów i budynków jako władających sporną nieruchomością, a także co do zakresu kognicji organów administracji geodezyjnej w kwestii oceny zebranego
w sprawie materiału dowodowego;
- naruszenie § 10 ust. 2 oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków przez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na nie istniejącej w tych przepisach przesłance, iż ujawnienie władającego w ewidencji gruntów może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy istnieją jednoznaczne dowody na samoistne posiadanie ściśle określonego gruntu oraz gdy nie ma sporów o prawa do tego gruntu;
- obrazę art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie, iż wynikiem rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 19 września 2005 r. jest jednoznaczne ustalenie, iż przedmiotowe działki, choć mają nieustalony tytuł prawny, to ich władającymi nie są osoby wskazane w ewidencji, lecz skarżące.
Z powyższych względów skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżące w pierwszej kolejności kwestionują brak wyjaśnienia przez organ w treści zaskarżonej decyzji, jakie przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności na jakiej podstawie organ twierdzi, iż władającego gruntem można wpisać do ewidencji tylko wówczas, gdy istnieją jednoznaczne dowody na samoistne posiadanie gruntu i gdy nie stwierdzi się istnienia sporów o prawa do tego gruntu. Brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz dokonania rzetelnej oceny dowodów w oparciu o reguły wyrażone w art. 7 i 77 k.p.a. stanowi naruszenie art. 107 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.
Skarżące podkreśliły nadto niekonsekwencję organu odwoławczego, który dotychczas orzekał w sprawie trzykrotnie i o ile we wcześniejszych decyzjach (29 maja 2006 r. i 10 listopada 2006 r. ) organ uznawał, iż w sprawach takich jak ta, nie rozstrzyga się prawa własności, a jedynie władanie gruntem, które ma cechy posiadania i dopóki nie nastąpi prawomocne orzeczenie sądu ustalające tytuł własności organ administracyjny ma prawo i obowiązek dokonać samodzielniej oceny stanu faktycznego dotyczącego tego, kto włada nieruchomością i osobę tą wpisać do ewidencji gruntów, tak w zaskarżonej decyzji odchodzi od tego poglądu, twierdząc, iż jedynie stan w którym brak jest sporów do gruntu i istnieją jednoznaczne dowody na posiadanie samoistne daje podstawę do dokonania wpisu w ewidencji.
W ocenie skarżących pozostaje to w sprzeczności z art. 110 k.p.a., który stanowi,
iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Zdaniem skarżących § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 20 marca 2001 r. jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w ewidencji wskazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Przepisy te nie zawierają żadnych ograniczeń dowodowych oraz zakazu orzekania
w przypadku, gdy do wpisu pretenduje kilka osób wzajemnie negujących swoje uprawnienia. Co się zaś tyczy kwestii braku dowodów skarżące podały, iż są wystarczające dla oceny, iż to one są władającymi gruntem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K.W. i K.R. zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. .
Kontrolą Sądu w przedmiotowej sprawie objęta została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, którą organ ten orzekł o uchyleniu decyzji Starosty G. odmawiającej wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków oraz odmówił wpisania do tejże ewidencji jako władających K.R., K.W., T.Cz. oraz R.Cz., jednocześnie pozostawiając bez zmian dotychczasowy zapis.
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zostały uregulowane rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454), wydane na podstawie art. 26 ust. 2 prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, a także dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Z kolei ust. 2 § 10 stanowi, iż w przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości wskazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają.
Tytułem wyjaśnienia wątpliwości powstałych w zakresie określenia danych podmiotowych, które mogą być ujawnione w ewidencji wskazać należy, iż powołany wyżej przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia stanowi podstawę prawną do ujawnienia
w ewidencji osób władających gruntem, w przypadku, gdy brak jest danych dotyczących osoby właściciela. Tak więc zasadą jest dążenie do wykazywania
w ewidencji, osób, którym do gruntu przysługują prawa rzeczowe, zaś ujawnienie władającego gruntem jest instrumentem o charakterze wyjątkowym, niemniej
w świetle powołanych przepisów rozporządzenia w pełni dopuszczalnym. Ujawnienie władającego następuje wtedy, gdy dotycząca go dokumentacja formalnoprawna nie pozwala na ustalenie osoby właściciela lub posiadającego inne prawo rzeczowe. Władającego ujawnia się zatem wtedy, gdy status prawny gruntu nie jest uregulowany, a jedyną relacją, jaką można stwierdzić pomiędzy osobą fizyczną
lub jednostką organizacyjną a tym gruntem jest relacja faktyczna polegająca
na władaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 862/05, lex 205463).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie zawiera pewne sprzeczności.
Punktem wyjścia dla działania organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie i uchylenia decyzji Starosty G. jest twierdzenie, iż organ administracyjny ma prawo dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków
poprzez wpisanie tam osoby władającej ( pod pojęciem tym rozumieć należy również posiadacza samoistnego) zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, przy czym jednocześnie zdaniem organu nastąpić to może jedynie wówczas, gdy nie istnieje spór prawny co do tego gruntu. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wyjaśnia, iż nie jest uprawniony do rozstrzygania niewątpliwie istniejącego sporu co do prawa własności, w związku z tym wprowadzenie zmian w ewidencji może nastąpić dopiero po uregulowaniu sytuacji prawnej gruntu. Zdaniem Sądu takie działanie organu jest nieuprawnione, zaś argumentacja przezeń przytoczona wewnętrznie niespójna. Władanie gruntem w rozumieniu przepisów rozporządzenia należy traktować jako posiadanie i to właśnie fakt posiadania podlega badaniu przez organ administracji. Kwestią natomiast zupełnie odmienną jest istnienie prawa rzeczowego do spornego gruntu, które może, ale nie musi przysługiwać posiadaczowi. Istotnie, nie jest rolą organu administracji rozstrzygnie co do własności gruntu (ewentualnie istnienia na rzecz określonych osób innego prawa rzeczowego do gruntu), niemniej jednak, skoro podstawą wpisu do ewidencji może być fakt władania gruntem (posiadania), niewątpliwie dla dokonania zmiany wpisu
bądź odmowy jej dokonania sytuacja prawna gruntu (własność) nie musi być uregulowana. Gdyby bowiem każdorazowo dokonanie wpisu było możliwe jedynie
w przypadku uregulowanej sytuacji prawnej gruntu, wpisowi podlegałby wyłącznie właściciel w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zaś § 2 byłby w istocie przepisem martwym. Tak więc, niezrozumiałe jest z jednej strony uznanie
przez organ, iż podstawą wpisu może być fakt władania, przy jednoczesnym założeniu, iż dopiero uregulowanie sytuacji prawnej gruntu da podstawę
do dokonania stosownych zmian w ewidencji.
Niezależnie od powyższych twierdzeń organ odwoławczy stwierdza,
iż na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie osób władających gruntem. Podkreślenia wymaga fakt,
iż ujawnienie władającego w ewidencji gruntów możliwe jest wówczas, gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Tak więc, na organach administracji spoczywa obowiązek dochowania szczególnej wnikliwości przy dokonywaniu ustaleń w sprawie. Ustalenie faktu władania nie może bowiem nasuwać żadnych wątpliwości. W tym zakresie organ obowiązują reguły dowodowe określone w art. 7, 77 i 80 k.p.a. Powołane przepisy normują przede wszystkim zasady postępowania dowodowego, nakładając na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych
do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jest to obowiązek organu administracji, który winien realizować przy uwzględnieniu interesu społecznego
i słusznego interesu strony. Art. 7 k.p.a. wyraża wprost zasadę prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast art. 80 k.p.a. nakazuje ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Fakt, iż organ uczynił zadość wskazanym regułom postępowania winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgonie z art. 107 k.p.a decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika,
iż uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną cześć, z uzasadnienia decyzji ma wynikać ocena faktów, prawa, subsumcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Jedynie tak skonstruowany akt organu administracji publicznej pozwala na poprawną i kompletną ocenę w toku postępowania sądowoadministracyjnego procesów decyzyjnych organu pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Pogląd ten znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1194/2006, Lex Polonica nr 418603, wyrok NSA z dnia 31 marca 1999 r. , sygn. akt III SA 5191/98, Lex Polonica nr 343842, wyrok NSA z dnia 3 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1942/98, LexPolonica nr 339749).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem działania organu administracji w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, iż organ nie sprostał tym wymaganiom. Przede wszystkim w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Na okoliczności faktu władania spornym gruntem skarżące przedłożyły szereg dowodów. Organ ograniczył się jedynie do wskazanie niektórych z nich oraz podania, iż nie stanowią one podstawy do jednoznacznego ustalenia faktu władania. W uzasadnieniu brak jest wyjaśnienia, czym kierował się organ dokonując takiej oceny wskazanych
przez siebie wybiórczo dowodów, a nadto zupełnie pominięta jest ocena innych okoliczności przytaczanych przez strony, jak np. oświadczeń mieszkańców, opłat
za energię. Niezrozumiałe dla Sądu jest również twierdzenie, iż dopiero od 17 maja 2004 r. skarżące złożyły oświadczenie o przejęciu przez siebie zobowiązań podatkowych wynikających z podatku rolnego do przedmiotowego gruntu. Wypowiadając się w tym zakresie, organ nie wyjaśnił jakie znaczenie ma ten fakt dla oceny zasadności ich żądania o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, iż rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Kompetencje organu odwoławczego oznaczają dokonanie merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji, co oznacza, iż w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji i orzekania co do istoty organ odwoławczy zobligowany jest poczynić własne ustalenia faktyczne oraz poprzeć je zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skoro organ odwoławczy stwierdza, iż brak jest podstaw do jednoznacznego ustalenia stanu władania, to jest zobowiązany swoje stanowisko uzasadnić w oparciu o rzetelną
i wyczerpującą analizę materiału dowodowego. Brak w tym zakresie stanowi naruszenie zasad procedowania wskazanych w art. 7, 77, 80 oraz 107 k.p.a..
Niezależnie od wskazanych powyżej uchybień procesowych zaskarżona decyzja zawiera błędne rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania T. i R. Cz. Organ potraktował odwołanie jako wniosek o dokonanie zmiany wpisu do ewidencji i orzekł merytorycznie w II instancji, pozbawiając tym samym wnioskodawców prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym. Tymczasem organ winien w pierwszej kolejności ustalić zakres żądania strony zawarty w piśmie. Jeżeli w niniejszej sprawie intencją T. i R. Cz. było jedynie zaskarżenie decyzji organu I instancji, nieuprawnionym było zawarcie rozstrzygnięcia merytorycznego w decyzji odwoławczej. Również w przypadku, gdy pismo to obejmowało żądanie dokonania zmiany wpisu organ odwoławczy, nie był uprawniony do orzekania merytorycznego, gdyż miał obowiązek przekazania żądania do organu właściwego w sprawie
w I instancji.
Organ rozpoznając ponownie sprawę winien poczynić ustalenia faktyczne co do władania przedmiotowymi działkami. Winien dokonać oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i winno to znaleźć odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu, które będzie spełniało wymogi art.107 § 3 k.p.a. Nadto organ winien ustalić, czy oprócz skarżących, wniosek
o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków złożyli również T.Cz. i R.Cz.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. Na mocy art. 152 powołanej ustawy orzeczono,
że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło