VIII SA/Wa 541/18
WyrokWSA w Warszawie2019-07-04
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej, może rozszerzyć okres, za który określa opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, poza okres objęty pierwotną decyzją, która została uchylona w punkcie 1 decyzji wydanej po wznowieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowione na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej nie pozwala na merytoryczne badanie wszystkich elementów pierwotnej decyzji ani na rozszerzanie zakresu sprawy poza okres objęty pierwotną decyzją. Wznawiając postępowanie w celu uwzględnienia nowego współwłaściciela, organ nie mógł rozszerzyć okresu określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi poza okres objęty pierwotną decyzją, która obejmowała okres od lipca 2013 r. do maja 2016 r. Rozszerzenie tego okresu do grudnia 2016 r. było nieuprawnione i naruszało art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla współwłaścicieli nieruchomości. Pierwotna decyzja z 2016 r. określała opłatę dla wskazanych współwłaścicieli. Po wznowieniu postępowania, organ I instancji uchylił pierwotną decyzję i określił opłatę dla szerszego grona współwłaścicieli, w tym W. T., która była współwłaścicielką w okresie objętym decyzją, ale została pominięta w pierwotnym postępowaniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucili m.in. błędne ustalenie stron, nieprawidłowe naliczenie opłaty i nieuwzględnienie segregacji odpadów. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organ nieuprawnienie rozszerzył okres, za który określono opłatę, wykraczając poza okres objęty pierwotną decyzją.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz punkt drugi poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2018 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skarg J. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt drugi poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]lutego 2018 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżących J. W. i T.W. kwoty po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] maja 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2017r, poz. 201 ze zm.; dalej: "Op"), w wyniku rozpatrzenia odwołania T. W. (dalej także: "skarżący"), W. T., J. W. (dalej także: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent") z [...] lutego 2018r. wydaną po wznowieniu postępowania, w pkt 1) uchylającą decyzję Prezydenta z [...] czerwca 2016r. określającą: A. M., B. D., T. W., J. W., M. R. i P. R. jako współwłaścicielom nieruchomości zamieszkałej położonej w R. przy ul. [...] [...], miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz w pkt 2) określającą: A. M., B. D., W. T., T. W., J. W., M. R. i P. R. jako współwłaścicielom nieruchomości zamieszkałej położonej w R. przy ul. [...] [...], miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013r. do grudnia 2016r.
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prawomocną decyzją z [...] czerwca 2016r. Prezydent określił A. M., B. D., T. W., J. W., M. R. i P. R., jako współwłaścicielom nieruchomości zamieszkałej, położonej w R. przy ul. [...] [...] miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi poczynając od lipca 2013r. do maja 2016r.
Na podstawie analizy zapisów dokonanych w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej Nr [...] ustalono, że w dacie wydania ww. decyzji współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...] w R. była również W. T., której udziały w nieruchomości ujawniono wpisem do księgi wieczystej z [...] października 2017r. Organ I instancji przyjął zatem, że była ona zobowiązana solidarnie wraz z innymi współwłaścicielami do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z uwagi, że w okresie od lipca 2013r. do grudnia 2016r., osoby wobec których określono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie były wyłącznie zobowiązanymi do ponoszenia tej opłaty, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie określenia opłaty zakończone decyzją z [...] czerwca 2016r. W toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. osoby te (strony) nie ujawniły faktu, że współwłaścicielem nieruchomości od lipca 2013r. do dnia wydania decyzji pozostawała również W. T. Ww., w toku wznowionego postępowania potwierdziła, że od [...] lipca 2013r. do [...] grudnia 2016r., to jest w okresie, za który określono opłatę, posiadała udziały w przedmiotowej nieruchomości, które przekazała dopiero [...] listopada 2017r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op oraz art. 243 § 1 Op w związku z art. 6o ust. 1 i 6q ust. 1 ustawy z dnia
13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.); dalej także: "ucpig") wznowił postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi przez gospodarstwa domowe prowadzone na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2016 r. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, iż nową okolicznością dającą podstawy do wznowienia ww. postępowania było powzięcie wiadomości o tym, że
w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. W. T. była współwłaścicielem ww. nieruchomości i była zobowiązana solidarnie z innymi współwłaścicielami do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a okoliczności te nie były znane organowi, który wydał decyzję określającą opłatę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. organ I instancji na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6h, art. 6o ust. 1, art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1289), art. 245 § 1 pkt 1 Op,
§ 1, § 3 i § 5 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Miasta R. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. 4654), zmienionej Uchwałami Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r. poz. 5185), Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. 7628), Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. 116720), Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. 13688), Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. 13689), § 1, § 3 ust. 2 i § 4 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Miasta R. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. 1787), po wznowieniu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi przez gospodarstwa domowe prowadzone
na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] decyzją ostateczną znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. - w punkcie 1 uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. określającą A. M., B. D., T. W., J. W., M. R. i P. R. - współwłaścicielom nieruchomości zamieszkałej, położonej w R. przy ul. [...] [...] miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zaś w punkcie 2 określił A. M., B. D., W. T., T. W., J. W., M. R. i P. R. - współwłaścicielom nieruchomości zamieszkałej położonej w R. przy ul. [...][...], miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013r. do grudnia 2016r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ I instancji sprostował z urzędu oczywista omyłkę rachunkową w decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. w zakresie punktu 2.1
i 2.2 we wskazanych w postanowieniu kolumnach.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli m.in. skarżący, kwestionując pkt 2 tej decyzji. Skarżący T. W. (działający w imieniu własnym i siostry W. T.) wniósł o zmianę zapisu w punkcie 2, polegającą na wykreśleniu z tego pkt byłej współwłaścicielki W. T. i wpisanie obecnego współwłaściciela R. W. Podniósł, że zgodnie z zapisami w księdze wieczystej na dzień 1 stycznia 2018r. współwłaścicielami spornej posesji były cztery osoby, tj. B. D., M. R., T. W. i R. W.
Skarżący J. W. zarzucił natomiast brak uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy mających bezpośredni wpływ na wysokość ustalonej opłaty, tj.
w szczególności prawidłowej liczby osób zamieszkujących nieruchomość w latach 2013-2016 oraz faktu, że w budynku segregowano odpady. Uznał, że w tej sytuacji opłata uległaby zmniejszeniu, a obowiązkiem organu było dokonanie tych ustaleń
w jednostce bezpośrednio odbierającej odpady. Wystąpił zatem o uchylenie punktu
2 zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie wszelkich działań egzekucyjnych związanych
z tym punktem do czasu zakończenia niniejszego postępowania, jak również zawieszenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o jego umorzenie do czasu uprawomocnienia się decyzji administracyjnej w przedmiocie wysokości określenia stawek z tytułu opłaty za wywóz odpadów komunalnych.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta.
Na wstępie przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie
i uznało, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op postępowania w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Organ I instancji, [...] listopada 2017r. powziął bowiem wiedzę (pismo P. R.
z tego samego dnia), że współwłaścicielką spornej nieruchomości przy ul. [...][...] jest również W. T. Z zapisów dokonanych w księdze wieczystej o stosownym numerze wynikało natomiast, że stan taki istniał w dacie wydawania decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2016r. Zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie przyjął zatem, że powołane wyżej okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia w niniejszej sprawie postępowania na podstawie treści art. 240 § 1 pkt 5 Op. Nowym dowodem istniejącym w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 2016r. był fakt, że współwłaścicielką tej nieruchomości oprócz osób wymienionych w tej decyzji, była również W. T. SKO stwierdziło zatem, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od lipca 2013r. do maja 2016r. winna być również określona w stosunku do niej, jako jednej ze współwłaścicieli nieruchomości (art. 6c ust. 1, art. 6h, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 2a ucpig). W świetle powyższych przepisów zobowiązanymi do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są bowiem wszyscy współwłaściciele nieruchomości, a zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter solidarny. Kolegium dostrzegło, że jak wynika ze stanu faktycznego sprawy nieruchomość przy ul. [...][...] w R., w okresie od lipca 2013r. do grudnia 2016r. była zamieszkała, a wobec nie złożenia deklaracji i określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez wszystkich zobowiązanych, zgodnie
z art. 6o ucpig należało ww. opłaty określić w drodze decyzji. Dodało, że opłatę należało określić wobec wszystkich osób, które w okresie od [...] lipca 2013r. do [...] grudnia 2016r. pozostawały współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, tj. A. M., B. D., W. T., T. W., J. W., M. R. i P. R.
SKO wyjaśniło jednocześnie, że zmiany w zakresie własności przedmiotowej nieruchomości, których dokonano po grudniu 2016r. nie mogły być uwzględnione
w postępowaniu wznowieniowym przed organem I instancji. W postępowaniu tym obowiązkiem organu było bowiem uwzględnienie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji będącej przedmiotem wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że zasadnym było wznowienie
w niniejszej sprawie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. i wydanie decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania
w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Op.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie (dalej jako "Sąd") wnieśli J. W. i T. W. Sprawa ze skargi J. W. została zarejestrowana pod sygnaturą VIII SA/Wa 541/18, zaś sprawa ze skargi T. W. pod sygnaturą VIII SA/Wa 542/18.
W skardze z 3 lipca 2018r. J. W. występując o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji organu I instancji w zaskarżonej części, ponowne rozpoznanie sprawy i zasądzenie kosztów postępowania, postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 kpa przez pogwałcenie zawartych w tych przepisach ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażających się między innymi w pominięciu rozważań prawnych i faktycznych na temat tego, że organ nie uwzględnił prawidłowej liczby osób zamieszkującej przedmiotową nieruchomość
w latach 2013-2016 r, oraz nie uwzględnił faktu, że w budynku segregowano odpady,
a więc koszt miesięczny ich wywozu winien być niższy niż to wynika z treści decyzji administracyjnej; zostały w sposób prawidłowy określone strony niniejszego postępowania co winno skutkować ponownym rozpoznaniem sprawy, a nadto błędnie ustalił podmiotowo strony postępowania oraz stronom tym nie zapewnił dostępu do udziału w postępowaniu mającym na celu powstanie nowych naliczeń, zaniechał zwrócenia się do jednostki bezpośrednio odbierającej odpady komunalne z zapytaniem, czy odpady odbierane z tej nieruchomości były odbierane częściowo jako segregowane i w jakiej ilości;
- art. 77 i art. 80 kpa przez brak wyczerpującego zebrania i analizy całego materiału dowodowego oraz braku prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego, brak uwzględnienia podnoszonego faktu segregacji odpadów, a także faktu, że w zaskarżonej decyzji popełniono błędy rachunkowe, a więc błędnie wyliczono wysokość zobowiązania,
a także naruszenie prawa materialnego:
- Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] kwietnia 2013 r.
w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Miasta R. zmienionej Uchwałami Rady Miejskiej w R. nr [...],[...],[...],[...] poprzez nieprawidłowe naliczenie skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi przez gospodarstwa domowe prowadzone na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...][...] oraz poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego polegające na pominięciu faktu, że odpady pobierane z nieruchomości były częściowo segregowane, a zatem organ powinien ustalić inną wysokość tych opłat oraz dokonanie błędnych naliczeń kwot z tytułu odbioru odpadów, a wiec nieprawidłowe zastosowanie tej uchwały;
- art. 215 § 3 Op poprzez błędną interpretację tego przepisu i błędne jego zastosowanie przez nieprawidłowe przyjęcie, że możliwe jest dokonanie poprawnych wyliczeń rachunkowych błędnie wskazanych w zaskarżonej decyzji postanowieniem
z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki rachunkowej podczas gdy dokonanie ponownych obliczeń należności w tak dużym zakresie możliwe jest za pomocą postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej, a tego rodzaju uchybienia winny skutkować wznowieniem postępowania oraz wydaniem nowej decyzji w przedmiocie naliczeń.
W skardze z dnia [...] czerwca 2018r. T. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę decyzji organu I instancji w części zobowiązującej wszystkich współwłaścicieli spornej nieruchomości do solidarnej odpowiedzialności za dokonywanie opłat z tytułu gospodarowania odpadami i wydanie decyzji zgodnie
z zawartym porozumieniem i uzgodnieniem współwłaścicieli tej nieruchomości.
Odpowiadając na skargi, SKO wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie, [...] lipca 2019r., na podstawie art. 111 § 1 ppsa połączył skargi do wspólnego rozpoznania
i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia sprawy pod sygnaturą akt VIII SA/Wa 541/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca
w mocy, wydaną po wznowieniu z urzędu postępowania decyzję Prezydenta z [...] lutego 2018r. - uchylającą decyzję własną z [...] czerwca 2016r. (pkt 1) i określającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi współwłaścicielom nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] (pkt 2), przy czym zakresem zaskarżenia objęte jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego oraz organu I instancji jedynie
w zakresie punktu 2 decyzji organu I instancji.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek ze względów innych niż w skargach wskazane.
Zauważyć bowiem należy, iż organy orzekające w sprawie przyjęły, że w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły przesłanki do wznowienia z urzędu, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op postępowania zakończonego ww. prawomocną decyzją Prezydenta
z [...] czerwca 2016r., wskutek powzięcia wiedzy, że w dacie wydawania tej decyzji,
w okresie objętym decyzją, współwłaścicielem nieruchomości w odniesieniu, do której określono opłatę za gospodarowanie odpadami była także W. T.
Prawidłowość tych ustaleń, jak i zasadność wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. i uchylenia tej decyzji, które to rozstrzygnięcie zawarto w punkcie 1 decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r., nie są przez skarżących kwestionowane.
W ocenie skarżących natomiast decyzja Kolegium, jak i decyzja organu
I instancji, są wadliwe z powodu wadliwego określenia podmiotów zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty, jak również określenia tej opłaty w nieprawidłowej wysokości, jak i przy przyjęciu solidarnej odpowiedzialności do dokonywania opłat.
Przechodząc do oceny zaistniałego sporu wskazać na wstępie wypada, powołując się na uwagi zawarte w komentarzu do Ordynacji podatkowej (Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI WKP 2019, stan prawny: 1 kwietnia 2019 r., inne wydania (10), autor fragmentu Jan Rudowski), że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wyliczonymi wyczerpująco w art. 240. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie jego ewentualnych wadliwości oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w jego wyniku. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę
w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe nie pozwala na całościowe merytoryczne badanie wszystkich elementów wydanej decyzji ostatecznej. Wskazać również należy, że instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Op (wyroki NSA: z 14.09.2018 r., II FSK 2687/16, LEX nr 2570171; z 14.07.2018 r., II FSK 1746, II FSK 1747/16, II FSK 1748/16 – publik. CBOSA).
Należy podkreślić, że procedura wznowienia postępowania uregulowana w art. 240–246 Op stwarza możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane
w art. 240 Op. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może służyć ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak
w postępowaniu zwykłym. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 Op. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy interpretować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 Op, zakreśla granice postępowania wznowieniowego. Choć administracyjne postępowanie wznowieniowe pozostaje w ścisłym związku
z przedmiotem sprawy prowadzonej uprzednio w trybie zwyczajnym, to nie jest ono jednak ponownym rozstrzyganiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją,
a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu tych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia. To oznacza, że postępowanie wznowieniowe nie otwiera drogi do ponowienia postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z 20.04.2018 r., II FSK 1594/16, LEX nr 2502492).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2017 r., postępowanie zakończone prawomocną i ostateczną decyzją organu I instancji zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op, a okolicznością, która stała się podstawą wznowienia było powzięcie przez organ I instancji wiedzy o tym, że jednym ze współwłaścicieli nieruchomości w dacie wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. była także W. T. Organ I instancji po wznowieniu postępowania przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, iż w okresie objętym decyzją W. T. była współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...][...], o czym wiedzę powziął w dniu [...] listopada 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wznowienie postępowania nastąpiło wyłącznie z powodu powzięcia wiedzy o nowej okoliczności, jaką jest fakt pozostawania w kręgu współwłaścicieli nieruchomości w dacie wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. także W. T. Z tych względów, biorąc pod uwagę wcześniejsze wywody, badaniu we wznowionym postępowaniu podlegała jedynie ta okoliczność, albowiem, jak była już o tym mowa postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe nie pozwala zatem na całościowe merytoryczne badanie wszystkich elementów wydanej decyzji ostatecznej, ale występowania przesłanki wznowieniowej i jej wpływu na treść rozstrzygnięcia. W toku tego postępowania organ I instancji doszedł do przekonania, że wyszła na jaw nowa okoliczność, o której mowa w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2017 r., istotna dla sprawy, a zatem zachodzi przesłanka wznowieniowa z art. 240 § 1 pkt 5 Op, czemu dał wyraz w punkcie 1 decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. Rozstrzygnięcie organu I instancji w tej części nie zostało zaskarżone. W punkcie 2 decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. organ I instancji, orzekając po wznowieniu postępowania, określił miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi współwłaścicielom nieruchomości, uwzględniając w ich gronie także dotychczas pominiętą W. T. Zdaniem Sądu, zasadnie uznano, że W. T. jako współwłaściciel spornej nieruchomości w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 2016r. i w okresie objętym tą decyzją, to jest od lipca 2013 r. do maja 2016 r., była objęta obowiązkiem ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położona jest nieruchomość, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h ucpig.). Skarżący J. W. podnosi w skardze błędne ustalenie strony postępowania, ale zarzutu tego
w uzasadnieniu skargi nie rozwija. Trudno zatem jest w sposób pełny do tego zarzutu się odnieść. Zauważyć zatem jedynie wypada, iż stronami postępowania w niniejszym postępowaniu, prowadzonym po wznowieniu postępowania powinny być osoby dotychczas biorące w nim udział, dodatkowo z udziałem W. T., z uwagi na brak jej udziału i przyczynę wznowienia postępowania, będące jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości w okresie, którego dotyczy decyzja. Zmiany własnościowe jakie miały miejsce po okresie objętym decyzją pozostają bez wpływu na krąg osób zobowiązanych w okresie wcześniejszym.
Wskazana wyżej specyfika postępowania wznowieniowego sprawia jednocześnie, iż orzekające w sprawie organy nie mają swobody w kształtowaniu zakresu prowadzonego po wznowieniu postępowania, jak i wydanej w jego wyniku decyzji. Zgodnie bowiem z art. 243 § 2 Op postanowienie (o wznowieniu postępowania) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ograniczenie postępowania co do podstawy wznowieniowej wskazanej w postanowieniu, sprawia, że jedynie ustalenia związane z tą przesłanką mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 15 listopada 1999 r. w składzie 7 sędziów, sygn. akt FSA 1/99, publ. ONSA 2000/2/45).
Wobec wznowienia postępowania w sprawie z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowieniowej, o której mowa wyżej, niezwiązanej z ustaleniami faktycznymi mającymi wpływ na wysokość opłaty, jak i sposób jej uiszczania, nie jest możliwe dokonywanie pełnej oceny merytorycznej decyzji. Z tych względów pozostałe zarzuty skarg nie mogą być uwzględnione. Ubocznie zauważyć wypada, iż zarówno J. W., jak
i T. W. brali udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., decyzję tą otrzymali i nie wnieśli od niej odwołania, co oznacza, iż z jej ustaleniami i rozstrzygnięciem się zgodzili.
Dokonując kontroli wydanych decyzji, w zakresie sprawowanym z urzędu Sąd doszedł jednak do przekonania, że są one dotknięte wadą prawną powodującą konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku. Sąd stwierdził bowiem, że organy orzekając po wznowieniu postępowania, w sposób nieuprawniony rozszerzyły okres określenia opłaty na okres nieobjęty prawomocną decyzją Prezydenta z [...] czerwca 2016r. Jak wynika z jej treści określenie opłaty obejmowało okres od lipca 2013r. do maja 2016r. Tymczasem organ I instancji w puncie 2 decyzji wydanej po wznowieniu postępowania rozstrzygnął o wysokości opłaty za okres od lipca 2013 r. do grudnia 2016 r., to jest obejmując decyzją miesiące od czerwca do grudnia 2016 r., wykraczając poza okres, o którym mowa w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r.
Takie działanie w ocenie Sądu jest nieuprawnione i narusza art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 Op. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w sprzeczności z zasadami postępowania wznowieniowego i doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia za okres od czerwca 2016 r. do grudnia 2016 r. bez dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Jak podkreślono powyżej, ponowne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy ograniczone jest jedynie granicami rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej, która podlega uchyleniu.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 tej ustawy decyzję organu I instancji w zakresie pkt 2, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę niniejszą organy w sprawie zobowiązane będą uwzględnić wskazaną wyżej wykładnię prawa i towarzyszące jej rozważania,
a rozstrzygając w sprawie uwzględnić treść art. 243 § 2 Op i wobec pozostającego
w obrocie prawnym orzeczenia o uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., wydać orzeczenie kończące postępowanie wznowieniowe, odpowiadające treści art. 245 § 1 pkt 1 Op
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 ppsa. Wskazane w punkcie 2 kwoty obejmują uiszczone przez skarżących wpisy od skarg (po [...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło