VIII SA/Wa 569/23
WyrokWSA w Warszawie2024-01-18
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten przewiduje jedynie zachowanie istniejącej linii z możliwością jej skablowania, a nie jej przebudowę z linii jednotorowej na dwutorową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przebudowy linii elektroenergetycznej była zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że plan miejscowy, który przewidywał zachowanie linii z możliwością jej skablowania, należy interpretować szerzej, dopuszczając modernizację sieci w celu zapewnienia bezpieczeństwa przesyłu energii elektrycznej, co jest zgodne z przepisami prawa energetycznego. Ponadto, sąd uznał, że rokowania z właścicielami nieruchomości zostały przeprowadzone prawidłowo, a właściciele nie wyrazili zgody na proponowane warunki, co uzasadniało wydanie decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. T.-P. na decyzję Wojewody M., która uchyliła decyzję Starosty G. ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości skarżącej na rzecz [...] S.A. w celu przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność inwestycji z planem miejscowym oraz brak skutecznych rokowań. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej oznaczenia inwestora i orzekł co do istoty sprawy, ograniczając sposób korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi O. T.-[...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 569/23
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 czerwca 2023 roku, nr [...] Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. dalej k.p.a) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 dalej ugn) po rozpatrzeniu odwołania pani O.T. – P. od decyzji Starosty G. Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r., znak [...] ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości położonej w G., gmina G. – M., oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...], poprzez udzielenie [...] S. A. z siedzibą w L., Oddział [...] zezwolenia obejmującego prawo wstępu na część nieruchomości w celu przebudowy istniejącej na gruncie napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV oraz założenia i przeprowadzenia przez przedmiotową działkę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji G. – P. na odcinku od [...] do słupa nr [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części miasta G., przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 20 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. M. z dnia 14 lutego 2014 r., poz. 1440)
1. uchylił w pkt 1 zaskarżoną decyzję Starosty G. Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r., znak [...] i w tym zakresie orzekł:
1) ograniczam sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie Nr [...] G., jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...], będącej własnością małżonków O.T. – P. oraz M.P. na podstawie KW [...], poprzez udzielenie [...] S. A. z siedzibą w L., w imieniu której na podstawie udzielonego pełnomocnictwa inwestycyjnego substytucyjnego z dnia 29 września 2021 r., Nr [...] występuje pełnomocnik pan S. R., reprezentujący firmę [...]Sp. z o. o. ul. P., [...] R. (dawny Zakład [...] R. Sp. z o. o.), zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.
w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Wnioskiem z dnia 6 października 2022 roku inwestor [...] SA z siedzibą w L. wystąpił do Starosty G., w oparciu o przepis art. 124 ust.1 -4 ugn o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania dla nieruchomości położonej w obrębie G., gmina G., oznaczonej jako działka nr [...], której właścicielami są M. P. i O.T. – P. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Zgodnie z wnioskiem i załącznikami ograniczenie wskazanej części przedmiotowej nieruchomości ma na celu umożliwienie wykonania robót budowlano – montażowych polegających na demontażu istniejących przewodów i montażu( podwieszeniu )przewodów fazowych i przewodu odgromowego OPGW, zgodnie z załącznikiem mapowym. Dla planowanej linii, konieczny do trwałego ograniczenia obszar gruntu obejmuje pas o szerokości 18 jaki należy zarezerwować do wybudowania i eksploatacji urządzenia ( dla linii elektroenergetycznej dwutorowej po 9 metrów od osi linii w obie strony) i wyniesie łącznie 474 m².
Do wniosku dołączono – dokumentację przeprowadzonych rokowań z właścicielami gruntu, mapę- szkic sytuacyjny dla działki nr [...] z zaznaczonym zakresem inwestycji oraz numerami i granicami działek, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części miasta G., wypis z KRS, pełnomocnictwa.
Inwestor uzasadnił swój wniosek koniecznością zwiększenia pewności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców na terenie rejonu energetycznego G. oraz zwiększeniem zdolności przesyłowych linii w celu wyprowadzenia mocy z Elektrowni K.. Dodatkowo wskazano, że przedsięwzięcie zapewni lepsze warunki dla zasilania obszaru G. i okolic w energie elektryczną.
Ponadto powołano się na brak możliwości uzyskania zgody właścicieli, dającej prawo do dysponowania nieruchomością w celu wykonania planowanej inwestycji.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzją nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r., znak [...] Starosta G., na podstawie art. 124 ugn ograniczył sposób korzystania z terenu o powierzchni 474 m², stanowiącego część nieruchomości będącej własnością O.T. – P. i M. P. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, położonej w obrębie G., gmina G. – M., oznaczonej jako działka numer [...], poprzez udzielenie [...] S. A. z siedzibą w L. Oddział [...], zezwolenia obejmującego prawo wstępu na część tej nieruchomości w celu przebudowy istniejącej na gruncie napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110kV oraz założenia i przeprowadzenia przez przedmiotową działkę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej ]10kV relacji G. – P. na odcinku od [...] do słupa nr [...].
Zakres trwałego ograniczenia ustalono zgodnie z treścią wniosku, jako pas gruntu o powierzchni 474 m², a przebieg linii oraz obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie sposobu korzystania uwidoczniony został na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji {zeskalowany fragment mapy - szkic sytuacyjny z naniesionym przebiegiem inwestycji oraz zakresem ograniczenia zaznaczonym kolorem żółtym).
Dodatkowo wskazano, iż planowana inwestycja jest zgodna z uzgodnieniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części miasta G., przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 20 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. M. z dnia 14 lutego 2014 r., poz. 1440).
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z ust. 3 wyżej wymienionego przepisu wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, określonej w ust. 1 należy poprzedzić rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie planowanych prac.
Jednocześnie na mocy ust. 4-6 właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, natomiast na wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o którym mowa wyżej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 powołanej ustawy.
Omawiana regulacja ma charakter wyjątkowy, bowiem wynika z niej, że na podstawie art. 124 ugn ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich dla realizacji inwestycji celu publicznego, gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody. Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest jednak rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać, gdyż kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości.
Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w omawianym przepisie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
1. planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
2. ograniczenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
3. właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Na wstępie wskazać należy, iż Starosta G. słusznie uznał, że przebudowa sieci elektroenergetycznej jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn, zgodnie z którym jest nim budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Jak wynika z treści złożonego wniosku, jak i zaskarżonej decyzji, planowane prace mają dotyczyć napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV (wysokiego napięcia), a więc niewątpliwie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.
Niezależnie od powyższego, obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o zezwolenie na podjęcie działań na nieruchomości jest każdorazowo ustalenie, czy wydanie decyzji w tym przedmiocie jest możliwe ze względu na spełnienie przesłanki zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacyjną.
Zdaniem organu II instancji zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz treść zaskarżonej decyzji prowadzą do wniosku, że organ ł instancji dokonał szczegółowej analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na który się powołuje dokonując ograniczenia sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że objęta ograniczeniem działka numer [...], położona w G., gmina G. – M., znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym obszar części miasta G., uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 20 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. M. z dnia 14 lutego 2014 r., poz. 1440).
Z treści tej uchwały wynika, że działka nr [...] położona jest głównie na terenie oznaczonym symbolem MNRSC - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa na działkach rolno - sadowniczych, na którym mogą być realizowane budynki mieszkalne jednorodzinne oraz budynki gospodarcze, w tym związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, garaże, dojścia, podjazdy, podwórza, zewnętrzne urządzenia infrastruktury technicznej wraz ze związanymi z tymi inwestycjami gruntami zagospodarowanymi rolniczo. W pozostałej części działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolami 25KDL - drogi publiczne w tym ulice oraz (poza obszarem inwestycji) na terenach usług (UU49B) i ogrodów działkowych (ZD2).
Kluczowe z niniejszej sprawie znaczenie mają zapisy § 13 ust. 7 omawianego dokumentu planistycznego, w którym ustalono zasady zaopatrzenia w energię elektryczną.
W § 13 ust. 7 pkt 3 uchwały ustalono zasadę rozbudowy systemu zaopatrywania w energię elektryczną, wynikającej zarówno ze wzrostu zapotrzebowania mocy, jak i koniecznej modernizacji istniejącej sieci {...). Natomiast w pkt 6 przewidziano zachowanie przebiegającej przez obszar objęty planem napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV, z możliwością jej skablowania, a także fragmentarycznego przełożenia linii w przypadku jej kolizji z przewidywanym do realizacji zainwestowaniem.
Ww. zapisy planu stanowią istotną legitymację zarówno dla przedsiębiorstwa przesyłowego do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej na terenie objętym niniejszym planem, jak i dla Starosty G. do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na marginesie wskazać należy, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 dalej prawo energetycznear) nakłada na przedsiębiorstwo przesyłowe obowiązki, co do spełniania technicznych warunków zaopatrzenia w energię elektroenergetyczną oraz realizacji i finansowania budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie (art. 7 ust. 4 i 5 ustawy).
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż na spornej działce znajduje się infrastruktura elektroenergetyczna, a zamierzona inwestycja dotyczy jej przebudowy.
Powyższe prowadzi do wniosku, iż w związku z realizacją inwestycji w tym samym miejscu działki, nie zmieni się w sposób znaczący aktualny sposób korzystania z nieruchomości. Przyjąć można zatem, że wnioskowany sposób ograniczenia zakłada możliwie minimalny stopień ingerencji w sferę uprawnień właścicielskich, w stosunku do sytuacji już istniejącej (przed realizacją inwestycji).
Roszczenia właścicieli dotyczące dotychczasowego korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe i związane z posadowieniem na gruncie już istniejącej linii elektroenergetycznej, nie są przedmiotem postępowania objętego dyspozycją art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ww. przepis ma bowiem zastosowanie do inwestycji przyszłych, a nie tych zrealizowanych w przeszłości.
Dodatkowo organ podkreślał, że inwestycja ma charakter liniowy, co w dużej mierze determinuje jej przebieg, a ponadto musi spełniać określone wymagania techniczne. To powoduje, że decyzja w kwestii szczegółowego przebiegu sieci należy do inwestora. Nie jest ona oczywiście dowolna, ponieważ w tym przypadku, w sposób precyzyjny została ona określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Analiza zapisów planu (zarówno części opisowej jak i graficznej) pozwala stwierdzić, iż na terenie, na którym położona jest objęta postępowaniem działka, przewidziano możliwość przebudowy istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV, a udzielone przez Starostę G. w tym zakresie zezwolenie, wydane w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami polega na udzieleniu zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów w miejsce już istniejących.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503), w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej, co jednak nie oznacza, że przebieg każdego elementu sieci musi być ujęty w planie. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi dopuszczać możliwość realizacji inwestycji celu publicznego na danym terenie, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
W rezultacie uznać należy, że organ I instancji prawidłowo uznał na podstawie zgromadzonych dokumentów, że założenia planowanej inwestycji są zgodne z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, ustalającymi zachowanie przebiegającej przez obszar objęty planem napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV, z możliwością jej przebudowy.
Przeprowadzona w powyższym zakresie analiza pozwala zatem stwierdzić, iż planowana inwestycja wypełnia pojęciowy zakres celu publicznego, a ograniczenie zostało dokonane zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w zgodzie z planem miejscowym.
W ocenie organu II instancji spełniony został także w niniejszej sprawie warunek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 ustawy - inwestor wykazał, iż przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości podejmował próby rokowań z jej właścicielami, w celu uzyskania zgody na wykonanie planowanych prac.
Celem powyższego obowiązku jest umożliwienie umownego załatwienia sprawy dotyczącej dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Dokonując oceny spełnienia omawianej przesłanki podkreślenia wymaga, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Obowiązkiem jest jedynie zainicjowanie ich poprzez przedstawienie przez jedną ze stron (inwestora) stronie przeciwnej stosownej propozycji.
W niniejszej sprawie propozycja taka złożona została właścicielom nieruchomości przez pełnomocnika [...] S. A. z siedzibą w L. – S.R. w pismach z dnia 9 lutego i 13 lipca 2022 r.
W ww. korespondencji przedstawiono właścicielom cel inwestycji i warunki udzielenia zgody na jej realizację wraz z propozycją finansową i zasadami odpowiedzialności odszkodowawczej inwestora za ewentualne szkody. Wskazano również, na czym polegać będą prace budowlano - montażowe. Do pisma załączono mapę z przebiegiem inwestycji oraz zakresem ograniczenia wraz z szablonem umowy o wyrażeniu zgody.
W pismach z dnia 28 października 2022 r. oraz z dnia 6 marca 2023 r. właściciele nieruchomości podtrzymali swoje stanowisko o braku zgody na przebudowę istniejącej linii elektroenergetycznej na działce numer [...],
Z prowadzonej między stronami korespondencji wynika, iż właściciele posiadali wiedzę zarówno co do zakresu ograniczenia, jak i technicznych szczegółów wykonania robót
budowlanych na gruncie. Kwestionowano natomiast dotychczasowe bezumowne korzystanie z nieruchomości, w związku z brakiem ustanowienia służebności przesyłu.
W tych okolicznościach inwestor ocenił brak możliwości zawarcia porozumienia i wystąpił o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Obowiązek przeprowadzenia rokowań obciąża inwestora przed złożeniem stosownego wniosku o wydanie decyzji ograniczeniowej w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344) i dotyczy również kwestii wykazania, że prowadzone rokowania były bezskuteczne i zakończyły się niepowodzeniem. Obie te okoliczności zostały, zdaniem organu II instancji, wykazane. Materiał dowodowy potwierdza zainicjowanie rokowań przez Inwestora poprzez złożenie pisemnej propozycji właścicielom oraz brak skutku tj. podpisania stosownej umowy jako zgody na wejście w teren i wykonanie planowanych prac.
Dodatkowo, stanowisko właścicieli o braku zgody potwierdzają pisma składane w toku postępowania ograniczeniowego przed organem I instancji.
Niemożność uzyskania zgody na wykonanie planowanych robót była wystarczająca do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji z powodu braku zgody na wejście inwestora na teren nieruchomości w celu realizacji inwestycji.
Jeśli zatem negocjacje nie powiodą się, niezależnie od tego, jaka była tego przyczyna, stanowi to przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości przewodów i urządzeń oraz wydania w tej sprawie stosownej decyzji.
Wobec powyższego zarzut strony skarżącej dotyczący zaniechania podjęcia mediacji i rokowań uznać należy za bezzasadny.
Właściciele nieruchomości wyrazili swój sprzeciw stanowczo i w sposób jednoznaczny, co w kontekście możliwości uruchomienia procedury zawierania ugody stało się okolicznością decydującą.
Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań, co oznacza, że mogą one być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2054/16). Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków, w przeciwnym
wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury w celu wydania decyzji z art. 124 ust. 1 ugn.
Tym samym organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym opartym na art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się do wątpliwości strony skarżącej, dotyczących dotychczasowego usytuowania infrastruktury przesyłowej na objętej ograniczeniem działce numer [...] wskazać należy, iż prawna lokalizacja przedmiotowej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV miała miejsce poprzez wprowadzenie lokalizacji tego urządzenia do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To właśnie zapisy dokumentów planistycznych precyzyjnie usytuowały przebieg linii, dając jednocześnie legitymację do dalszych prac inwestycyjnych w jej obrębie.
Dodatkowo organ zaznaczał, że wnioskodawca określając rodzaj urządzenia liniowego, zdeterminował zakres ograniczenia wykreowanego następnie przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji i jest ściśle związany jego granicami. Decyzja oparta o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością tylko i wyłącznie w granicach w niej określonych. Wnioskodawca jest bezwzględnie związany treścią wydanego rozstrzygnięcia i zobowiązany jest działać wyłącznie w granicach nim wyznaczonych.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji ograniczeniowej w stosunku do już zrealizowanego celu wywłaszczenia wskazać należy, iż na zasadach art. 124 ust. 1 ugn możliwa jest realizacja robót wykonywanych zarówno od podstaw, jak i polegających na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym prace konserwatorskie, remonty czy usuwanie awarii, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Kwestia ewentualnego określenia alternatywnego sposobu przebiegu inwestycji powinna być ustalana w toku postępowania zmierzającego do przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ugn.
Reasumując stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji w postępowaniu, którego przedmiotem było ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...], położonej w obrębie G., gmina G. – M., w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV, materiał dowodowy zgromadził i rozpatrzył w sposób wystarczający do wydania decyzji opartej na przepisie art. 124 ugn.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w przypadku gdy postępowanie administracyjne wszczyna wniosek podmiotu uprawnionego, organ jest treścią tego wniosku związany. Jeżeli zaistnieją jakiekolwiek wątpliwości, co do treści żądania wnioskodawcy, organ administracji winien zwrócić się do strony o skonkretyzowanie zapisów tego żądania. To treść żądania determinuje kierunek postępowania administracyjnego we wszystkich jego składowych.
W przedmiotowym postępowaniu, zarówno z treści wniosku inicjującego niniejszą sprawę jak i całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawcą i inwestorem jest [...] S. A. z siedzibą w L. i nie było podstaw dla organu I instancji do odmiennego określenia podmiotu uprawnionego tj. jako [...]S. A. z siedzibą w L., Oddział S..
Organ administracji publicznej rozstrzyga decyzją administracyjną sprawę w takich granicach, jakie zostały zakreślone w żądaniu strony i nie może samodzielnie (bez zgody strony - art. 61 § 2 k.p.a.) modyfikować złożonego wniosku.
Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję Starosty G. nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r., znak [...] w zakresie pkt 1 i orzec zgodnie z treścią złożonego wniosku.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła O. T. – P..
Zaskarżonej decyzji zarzucała:
a. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. - przez zaniechanie uchylenia decyzji Organu I instancji w całości i umorzenia postępowania, względnie uchylenia decyzji Organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy istniała podstawa do wydania takiego rozstrzygnięcia wynikająca z faktu, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek (i prowadzone z jego udziałem) Oddziału S. spółki [...] S.A. nieposiadającego osobowości prawnej i niebędącego odrębną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, o której mowa w art. 29 k.p.a.;
b. naruszenie art. 124 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie zezwolenia nie pochodził od żadnego z podmiotów uprawnionych wskazanych w tym przepisie, tj. organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej, lecz od Oddziału S. będącego jedynie częścią osoby prawnej:
c. naruszenie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości - przez wydanie decyzji bez należytego przeprowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego:
d. naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości - poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
e. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. - przez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprowadzony uchwałą Rady Miasta G. z 20 stycznia 2014 r. (1) w § 13 ust. 7 pkt 3 dopuszcza możliwość przebudowy wyłącznie istniejącej linii napowietrznej 15kV, (ii) w § 13 ust. 7 pkt 6 nakazuje zachowanie istniejącej napowietrznej linii 110 kV z możliwością jej skablowania, a tym samym nie wskazuje na możliwość przeprowadzenia przebudowy (zmiany z linii jednotorowej na linię dwutorową) linii napowietrznej 110 kv przebiegającej przez nieruchomość objętą wnioskiem zgodnie z wnioskiem inwestora;
f. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - przez niezapewnienie właścicielom nieruchomości czynnego udziału w postępowaniu, w tym brak umożliwienia im wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez Organ II instancji;
Podnosząc powyższe zarzuty, na kanwie art, 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a oraz art. 200 p.p.s.a. wnosiła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty G. nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r., znak: [...] (Organu I instancji);
2) zasądzenie od Wojewody M. na rzecz skarżącej kosztów postępowania;
Na podstawie art. 61 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a wnosiła o wstrzymanie wykonania decyzji w całości albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca podniosła, że zaskarżoną decyzją Wojewoda M. uchylił w pkt 1 decyzję Starosty G. z dnia 24 kwietnia 2023 r. orzekając co do istoty sprawy oraz utrzymał w pozostałym zakresie decyzję Organu I instancji w mocy.
W ocenie Skarżącej wydana decyzja Organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji zostały wydane z naruszeniem norm postępowania administracyjnego i prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Biorąc pod uwagę wagę stawianych zarzutów, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż - jak wynika z decyzji Organu pierwszej instancji - wnioskodawcą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, był "[...]S.A. Oddział S.".
Zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
W realiach sprawy niniejszej wnioskodawcą, a także adresatem decyzji Organu I instancji był oddział [...] S.A., który - zgodnie z obowiązującą w prawie definicją - stanowi "wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę poza jego siedzibą".
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, stroną postępowania administracyjnego jest spółka z siedzibą wskazaną w takim rejestrze, a nie jej jednostka organizacyjna będąca
oddziałem tej spółki\ Wadę w oznaczeniu adresata decyzji Starosty G. dostrzegł wprawdzie Organ II instancji rozpoznający odwołanie Skarżącej, jednakże poprzestał wyłącznie na skorygowaniu oznaczenia adresata decyzji. Zdaniem skarżącej w sytuacji, gdy wniosek o wszczęcie postępowania pochodził od oddziału Spółki, a następnie decyzja została wydana w stosunku do adresata niemogącego być stroną postępowania. Wojewoda M. winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne względnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji celem podjęcia działań zmierzających do złożenia wniosku przez właściwy podmiot. Zaniechanie wydania takich rozstrzygnięć stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138§2 k.p.a.
Co więcej, opisane wyżej okoliczności świadczą również o naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 104 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie tym przepisem decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości opisaną w ust. 1, wydaje się na wniosek "organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej"'. Oddział spółka prawa handlowego (w tym przypadku spółki akcyjnej) nie jest żadnym z wymienionych podmiotów.
Opisane wyżej naruszenia norm postępowania administracyjnego i norm prawa materialnego stanowią samoistną podstawę do uchylenia obu decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego.
Niezależnie od wskazanej w cz. I uzasadnienia skargi zarzutów, dodatkowo należy wskazać na inne uchybienia, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji Organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji.
a.
Zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.
Zdaniem Skarżącej przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie zostały przeprowadzone rokowania, które można byłoby uznać za skuteczne spełnienie przesłanki warunkującej zainicjowanie postępowania. Złożenie przez przedstawiciela inwestora wniosku o wyrażenie zgody na wykonanie zmian w sieci elektroenergetycznej wraz z nienegocjowalną propozycją ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie odbiegającej znacząco od realiów rynkowych, świadczy o tym, że inwestorowi nie towarzyszyła dobra wola w "dogadywaniu" warunków udostępnienia nieruchomości Skarżącej, a tym samym owe
por. uchwała Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., sygn. akt 111 CZP 119/05, LEX nr 165508 i wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2008 r., sygn. akt 11 GSK 73/08, LEK nr 472217 oraz z 29 października 2019 r. 11 GSK 2690/17
rokowania należy uznać za pozorne. Warunki zaproponowane przez inwestora, zważywszy na rodzaj i zakres planowanej inwestycji, były krzywdzące dla właścicieli nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 635/10 stwierdził, iż: "przeprowadzenie rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem winno zmierzać do uzyskania zgody właściciela na wykonanie określonych prac budowlanych". Rokowania nie oznaczają jedynie formalnego prowadzenia rokowań z udziałem obu stron. Na kanwie art. 124 ust. 3 cyt. należy przyjąć, że rokowania, o których mowa w tym przepisie, nie mogą być pozorowane, tj. czynione w wyłącznie w celu spełnienia przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ograniczenie korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na wykonanie prac, nie zaś w celu osiągnięcia porozumienia z właścicielem. Nie mogą również polegać na złożeniu przez inwestora de facto nienegocjowanej propozycji, która uwzględnia interes wyłącznie inwestora i zawiera warunki rażąco niekorzystne dla właściciela nieruchomości.
Wobec powyższych okoliczności, zdaniem skarżącej doszło do naruszenia art. 124 ust. 3 cyt. ustawy, albowiem postępowanie administracyjne przeprowadzono pomimo niewyczerpania procedury rokowań w rozumieniu powołanego przepisu.
b.
Istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości poprzez zobowiązanie go do udostępnienia tej nieruchomości z związku z koniecznością wykonania przez inny podmiot robót budowlanych związanych z celami publicznymi a określonych w decyzji. Zezwolenie takie daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przepis art. 124 cyt. ustawy może znaleźć zastosowanie, gdy spełnione zostaną przewidziane w nim cztery przesłanki. Pierwsza to konieczność czy potrzeba wykonania robót budowlanych wymienionych w tym przepisie. Roboty te to: zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, na nieruchomości, którą inwestor nie dysponuje na cele budowlane. Druga z przesłanek, to brak zgody na taką inwestycję wyrażoną przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości a trzecią, rokowania inwestora z właścicielem terenu, które się nie powiodły a nastąpiły przed zajęciem nieruchomości. Podstawową jednak przesłanką do zajęcia nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy jest zgodność zamierzenia inwestycyjnego, zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji celu publicznego w przypadku braku planu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, znajdujący swój wyraz w wyroku NSA z dnia 21 marca 2017 r. I OSK 1493/15, zgodnie z którym plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 cyt. ustawy musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym i w tym planie został ustalony jej przebieg. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego.
W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 21 marca 2017 r. w którym wyrażono pogląd, że z uwagi na szczególny, zbliżony do rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu, charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 cyt. ustawy przesłanki ograniczenia korzystania z nieruchomości należy interpretować ściśle. W przepisie tym ustawodawca posłużył się określeniem, iż ograniczenie ma nastąpić "zgodnie z planem miejscowym". Normę tę należy odczytywać w powiązaniu z treścią art. 112 ust. 1 cyt. ustawy zgodnie z którym, wywłaszczenie (a także ograniczenie korzystania z nieruchomości) możliwe jest na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne. Z takiego sformułowania przepisu wynika jasno, że nie wystarczy ogólna zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu. Koniecznym jest, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny.
Plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 cyt. ustawy, musi zatem nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, która jest niezbędna dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych.
Przenosząc wyżej opisane uwagi na grunt niniejszej sprawy w ocenie skarżącej stwierdzić należało, iż Organy obu instancji w sposób niewszechstronny rozważyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pomijając treść uchwały nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 20 stycznia 2014 r. i niesłuszne przyjęły, że objęta wnioskiem inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.
Wskazany akt prawny nie zawiera żadnych uregulowań, które pozwalałyby przyjąć, że na nieruchomości należącej do skarżącej zachodzi możliwość przebudowy istniejącej linii napowietrznej wysokiego napięcia zgodnie z warunkami opisanymi we wniosku. Organy obu instancji usiłowały wywieść taką możliwość z ogólnych uregulowań uchwały zawartych w § 13 ust. 7 (co już wydaje się niezgodne z art. 124 ust. 1 cyt. ustawy w obliczu powołanego wyżej
Podobne stanowisko zajmowały m.in. WSA w Krakowie w wyroku z 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr; WSA w Gdańsku w wyroku z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 713/13; WSA w Rzeszowie w wyroku z 29 marca 2012 r., sygn. akt II S/\/Rz 3/12; WSA w Gliwicach w wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 626/14.
orzecznictwa), jednakże nawet ogólne uregulowania planu opisane w tej części uchwały nie uzasadniają możliwości przeprowadzenia prac opisanych we wniosku.
Zgodnie z § 13 ust. 7 pkt 6 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 20 stycznia 2014 r., miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakłada "zachowanie przebiegającej przez obszar objęty planem napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, z możliwości jej skablowania, a także fragmentarycznego przełożenia linii w przypadku jej kolizji z przewidywanym do realizacji zainwestowaniem".
Z brzmienia tego fragmentu wprost wynika, że plan zakłada "zachowanie linii przebiegającej", czyli brak jest podstaw do uznania, iż zgodnym z planem byłoby przebudowanie istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV, tj. zmiana z linii jednotorowej na dwutorową. Jedyną zmianą, którą dopuszcza uchwała jest skablowanie tego rodzaju sieci.
Za takim rozumieniem tego fragmentu uchwały RM w G. przemawia również treść §13 ust. 7 pkt 3, gdzie jest mowa o "rozbudowie systemu zaopatrywania w energię elektryczną i koniecznej modernizacji istniejącej sieci’ i gdzie wskazano wyraźnie, że dotyczy to przebudowy istniejących linii napowietrznych 15 kV, czyli linii średniego napięcia. Jeżeli uchwałodawca obejmowałby swoim zamiarem umożliwienie przebudowy linii napowietrznej wysokiego napięcia (110 kV) przebiegającej przez nieruchomość należącą do skarżącej, to podobnie jak w przypadku unormowania zawartego w § 13 ust. 7 pkt 3 wyraźnie opisałby to w uchwale.
Na s. 6 zaskarżonej decyzji Organ II instancji wskazuje, że w § 13 ust. 7 pkt 3 uchwały "ustalono zasadę rozbudowy systemu zaopatrywania w energię elektryczną, wynikającą zarówno ze wzrostu zapotrzebowania mocy, jak i koniecznej modernizacji istniejącej sieci’. Rzecz jednak w tym - co Organ całkowicie przemilcza - że owe ustalenia planu dotyczą wyłącznie istniejących linii napowietrznych 15 kV, podczas gdy przedmiotowa sprawa dotyczy linii napowietrznej 110 kV. Organ dowolnie łączy fragmenty uchwały zawarte w pkt 3 i pkt 6, by finalnie dokonana wykładnia postanowień planu zagospodarowania przestrzennego odpowiadała tezie o zgodności zamierzenia inwestycyjnego z tym planem.
Wobec naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1,80 k.p.a. wyrażających obowiązek organów rozpatrzenia całości materiału dowodowego i na jego podstawie wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaskarżona decyzja ostać się nie może. Niewątpliwie doszło w tym przypadku również do wtórnego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
C.
Zdaniem skarżącej, w realiach niniejszej sprawy doszło także do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Postępowanie prowadzone przed Organem II instancji nie daje podstaw do przyjęcia, że strony miały możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
z uwagi na podniesione w skardze zarzuty zasadnym jest wniosek o uchylenie decyzji obu organów.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania aby mogło stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotność naruszenia musi przejawiać się tym, iż tym, że brak tego uchybienia mógłby spowodować, że treść rozstrzygnięcia organu byłaby inna.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych – art. 10, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. należy uznać je za nieusprawiedliwione. Zarzut braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w kontekście analizy zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy uznać za nieusprawiedliwiony. Organ odniósł do treści zapisów planu miejscowego - § 13 w zakresie dopuszczalności dokonania robót objętych przedmiotowym wnioskiem. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z przedstawioną przez organ interpretacją nie daje podstaw do uznania zaniechania wszechstronnego rozpatrzenia materiału w sprawie i pominięcia zapisów planu.
Zarzut, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte i toczyło się z udziałem Oddziału S. spółki [...], który to podmiot nie ma osobowości prawnej i niebędący odrębną jednostką organizacyjną należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Z dokumentów w sprawie – pełnomocnictw wynika, podmiotem występującym o wykonanie prac związanych z modernizacją linii energetycznych wystąpił podmiot [...] SA z siedzibą w L.. Zarząd tej spółki udzielił pełnomocnictwa ogólnego do działania, a następnie udzielonego pełnomocnictwa dalszego – inwestycyjnego/substytucyjnego. Tak więc jednoznacznie wynika, że stroną postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie było [...] SA w L.. Pełnomocnik Oddziału w S. był upoważniony do działania w przedmiotowej sprawie w imieniu [...]SA.
Odnośnie zarzutu niezgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest chybiony. Skarżąca wskazuje, że miejscowy plan w § 13 nie przewiduje dla terenu działki skarżącej możliwości przebudowy przebiegającej przez nią napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kv, a tylko zachowanie z możliwością jej skablowania.
Należy zauważyć, iż przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym( DZ.U z 2022 roku, poz. 503) w art. 15 ust.2 pkt 10 nakładają obowiązek zamieszczenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej. Trafnie organ zauważa, że planowana inwestycja nie powoduje zmiany charakterystycznych parametrów przebiegającej po gruncie linii napowietrznej 110 kV tj. napięcia znamionowego i długości linii. Zmiana dotyczyć będzie liczby torów linii z jednego na dwa. Zgodnie z art. 15b ust.3 ustawy prawo energetyczne minister do spraw energii opracowuje sprawozdania z monitorowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej między innymi w zakresie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznych. Tak więc biorąc pod uwagę nakaz umieszczania w planach miejscowych zasad między innymi modernizacji sieci należy uznać, że zapis planu miejscowego dla przebiegającej sieci wysokiego napięcia przez zachowanie tej sieci należy rozumieć ,, zachowanie w odpowiednim stanie technicznym ‘’. Tak więc w sytuacji zużycia istniejącej sieci, inwestor w świetle przepisów ustawy prawo energetyczne ma obowiązek utrzymania odpowiedniego stanu technicznego, w tym modernizację sieci. Ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa przesyłu energii elektrycznej. Na marginesie należy zauważyć, iż raporty wręcz alarmują, że stan sieci elektroenergetycznej w Polsce jest słaby i wymaga natychmiastowej poprawy. Modernizacja nie wpływa i wywołuje większych ograniczeń dla nieruchomości skarżącej od istniejących dotychczas. Nadto organ trafnie podnosi, że burmistrz G. w piśmie z dnia 14 września 2022 roku poinformował inwestora, że miejscowy plan pozwala na wykonanie przedmiotowej inwestycji w sieci wysokiego napięcia( informacja w aktach postępowania administracyjnego). W tych okolicznościach w ocenie Sądu należy uznać, że inwestycja [...] SA jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu spełniony został również warunek przeprowadzenia negocjacji. Inwestor pismem z dnia 9 lutego i 10 marca 2022 roku przedstawił potrzebę wejścia na nieruchomość skarżącej, zakres prac, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. W piśmie z dnia 21 grudnia 2021 przedstawiciel inwestora wskazał, że skarżąca i jej mąż nie udostępniają terenu pod przedmiotową inwestycję. W aktach znajdują się dokumenty – umowa udostępnienia nieruchomości, porozumienie, które są propozycjami ugodowego zakończenia sprawy. Na taki sposób zakończenia sprawy zgody nie wyraziła skarżąca, ani jej mąż.
W dniu 13 lipca 2022 roku mąż skarżącej został poinformowany, że z uwagi na brak zgody na wejście na teren nieruchomości należącej do małżonków P., sprawa zostanie skierowana do organu celem wydania decyzji.
W tych okolicznościach niezasadnym jest stawianie zarzutu organowi iż nie przeprowadził obowiązkowych negocjacji przez skierowaniem sprawy do organu administracji publicznej. Działania inwestora nie mogą być uznane, iż rokowania miały charakter pozorny, by były prowadzone w złej wierze, propozycje umowy były racjonalne, obiektywnie możliwe do zaakceptowania. W ocenie Sądu zachowanie skarżącej w trakcie ich trwania wskazują, że nie dążyła do ich zakończenia. Okres ich trwania był na tyle długi aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości co do inwestycji.
W ocenie Sądu należy uznać, że istniały podstawy do zastosowania art. 124 ugn ponieważ zostały spełnione przesłanki:
- planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn,
- ograniczenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło