VIII SA/Wa 590/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-14

Skład orzekający: Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli uchwała rady gminy przyznająca bonifikatę obowiązywała w dacie złożenia wniosku, ale została uchylona przed wydaniem decyzji, a nieruchomość w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu nie spełniała warunku zabudowy mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kluczowe było ustalenie, że w dacie wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.) nieruchomość nie spełniała przesłanki przedmiotowej (zabudowa mieszkaniowa lub przeznaczenie pod taką zabudowę), co uniemożliwiało przekształcenie na podstawie przepisów obowiązujących wówczas. Dopiero nowelizacja przepisów z 9 października 2011 r. rozszerzyła zakres nieruchomości podlegających przekształceniu. Ponadto, uchwała rady gminy przyznająca bonifikatę została uchylona przed wydaniem decyzji, a kolejna uchwała z 16 kwietnia 2012 r. nie wyraziła zgody na jej udzielenie. W związku z tym, organy nie miały podstaw prawnych do zastosowania bonifikaty.
Stan faktyczny
Skarżący D. Ś. i H. Ś. domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ I instancji wydał decyzję o odpłatnym przekształceniu, ustalając opłatę i zabezpieczając ją hipoteką. Rada Gminy nie wyraziła zgody na bonifikatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i błędne ustalenie wysokości opłaty z uwagi na brak uwzględnienia bonifikaty wynikającej z uchwały Rady Gminy obowiązującej w dacie złożenia wniosku. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. Ś. i H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wójt Gminy [...] n/[...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 4 ust. 1, 2, 6 i 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83, zwana dalej "u.p.p.u.w.p.w."), art. 67 ust. 3a, art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), po kolejnym rozpoznaniu wniosku D. Ś. i H. Ś. (dalej: "skarżący", "strona"), orzekł o: 1. przekształceniu odpłatnym prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w G. nad P., oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] o powierzchni [...] ha, opisanej w księdze wieczystej Nr [...], stanowiącej własność Gminy [...] n/[...] (dalej: "gmina") na rzecz skarżących; 2. ustaleniu na rzecz gminy opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości w prawo własności na kwotę [...] zł; 3. zabezpieczeniu wierzytelności z tytułu opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności hipoteką przymusową w kwocie [...] zł na nieruchomości objętej przekształceniem; 4. zobowiązaniu skarżących do uiszczenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Organ I instancji wyjaśnił, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że działkę nr [...] o powierzchni [...] ha skarżący nabyli na podstawie: umowy sprzedaży, zawartej w dniu [...] czerwca 2003 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) i umowy zniesienia współwłasności i współużytkowania wieczystego, zawartej w dniu [...] grudnia 2004 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). W sprawie wystąpiły wszystkie niezbędne warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu [...] grudnia 2011 r., rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość rynkową prawa własności przedmiotowej działki na kwotę [...] zł, zaś wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego na kwotę [...] zł. Wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowi różnicę pomiędzy wartością rynkową prawa własności a wartością prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i wynosi [...] zł. Wierzytelność gminy z tego tytułu podlega więc zabezpieczeniu hipoteką przymusową na kwotę [...] zł. Wójt wyjaśnił przy tym, że uchwałą Nr 14.89.2012 z dnia 16 kwietnia 2012 r. Rada Gminy [...] n/[...] (dalej "Rada Gminy") nie wyraziła zgody na udzielenie skarżącym bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spornej działki. W odwołaniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie skarżący, wnioskując o zmianę decyzji, podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 7 - 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędną ocenę zebranych dowodów oraz zaniechanie uwzględnienia obowiązującej na dzień złożenia wniosku przez skarżących ([...] maja 2011 r.) uchwały Rady Gminy z dnia 4 lutego 2003 r. Nr I/03/03, udzielającej bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystanych na cele mieszkaniowe i stanowiących własność gminy w wysokości 85 %, a w konsekwencji błędne określenie wysokości opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności na kwotę [...] zł. Skarżący podnieśli, iż na dzień złożenia wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, tj. [...] maja 2011 r., obowiązywała uchwała Rady Gminy Nr I/03/03 z dnia 4 lutego 2003 r., udzielająca bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe w wysokości 85 % naliczonej opłaty. Uchwała ta weszła w życie w dniu 18 lutego 2003 r. i obowiązywała do dnia 10 listopada 2011 r., tj. do daty podjęcia uchwały Nr 11.69.2011, uchylającej uchwałę Nr I/03/03. Należało zatem uznać, że w dniu [...] maja 2011 r. skarżący nabyli prawo do bonifikaty 85% przy ustaleniu opłaty za przekształcenie prawa. Co istotne, uchwała Nr I/03/03 Rady Gminy nie przewidywała w ramach uznania administracyjnego dowolnego ustalania wysokości opłaty za przekształcenie prawa i przyznawała bonifikatę wszystkim zainteresowanym. Uchwała ta, jak wynika ze sprawozdania finansowego z wykonania budżetu gminy za 2011 r., była realizowana - Wójt ustalał opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z zastosowaniem bonifikaty 85 %. Odmawiając skarżącym prawa do bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, Wójt naruszył zasadę równego traktowania obywateli w jednakowej sytuacji prawnej. Decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podał, iż pierwotnie wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wójt odmówił stronie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że w świetle treści obowiązującego wówczas art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w.p.w., przekształceniu podlegały nieruchomości zabudowane na dzień wejścia w życie ww. ustawy (13 października 2005 r.) budynkami przeznaczonymi na cele mieszkaniowe lub nieruchomości dotychczas niezabudowane, a przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Tymczasem działka nr [...] w dacie [...] października 2005 r. zabudowana była budynkiem administracyjnym wraz z infrastrukturą związaną z działalnością usługową. Zmiana przeznaczenia przedmiotowego budynku na mieszkalny nastąpiła dopiero w 2010 r. W wyniku postępowania odwoławczego ww. decyzja uchylona została decyzją Kolegium z dnia [...] października 2011 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Powodem takiego rozstrzygnięcia była konieczność uwzględnienia przez organ I instancji zmian w przepisach prawa, regulujących przedmiotową kwestię, które weszły w życie z dniem [...] października 2011 r., tj. w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez Wójta a datą rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt, zaskarżoną odwołaniem decyzją, orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej na rzecz skarżących. Jednocześnie na rzecz gminy ustalona została opłata z tytułu przekształcenia w kwocie [...] zł. Kolegium wskazało, iż z dniem 9 października 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2011 r., nr 187, poz. 1110, zwana dalej "ustawą zmieniającą"). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Ponieważ rozpatrywana z wniosku skarżących sprawa nie zakończyła się przed wejściem w życie nowych przepisów, organy administracji zobligowane były do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Obowiązujące w nowym brzmieniu przepisy art. 1 ust. 1-1a i ust. 3 - 4 u.p.p.u.w.p.w. rozszerzyły znacznie zakres rodzajów nieruchomości, co do których użytkownik wieczysty mógł wystąpić z roszczeniem o przekształcenie jego dotychczasowego prawa w prawo własności nieruchomości, na wszystkie nieruchomości objęte prawem użytkowania wieczystego, bez względu na ich rodzaj i przeznaczenie. Z kolei obowiązujący w starym brzmieniu art. 4 ust. 8 u.p.p.u.w.p.w. przewidywał obowiązek organu do udzielenia, na wniosek osoby spełniającej określone w nim warunki, bonifikaty (90%) od opłaty z tytułu przekształcenia, jeżeli nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Przepis ten został uchylony z dniem 9 października 2011 r., zaś zgodnie z obowiązującym obecnie w tym zakresie art. 4 ust. 7 pkt 2 u.p.p.u.w.p.w., organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku. Analizując sprawę w tym kontekście Kolegium uznało, że brak jest przesłanek do przyjęcia, że w dacie złożenia wniosku strona była uprawniona do uzyskania obligatoryjnej bonifikaty. Wydanie w dniu [...] sierpnia 2011 r. przez Wójta decyzji odmawiającej przekształcenia spowodowane było ustaleniem, że z uwagi na fakt zabudowania działki budynkiem administracyjnym wraz z infrastrukturą związaną z działalnością usługową, sporna nieruchomość nie spełnia ustawowych warunków – w starym brzmieniu do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zatem na tym etapie kwestia bonifikaty nie mogła być w ogóle rozpatrywana. Dopiero nowelizacja w/w przepisów umożliwiła skarżącym skorzystanie z instytucji przekształcenia. Organ odwoławczy podał następnie, iż uchwałą nr I/03/03 z dnia 4 lutego 2003 r. w sprawie udzielenia bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługującego osobom fizycznym, podjętą na podstawie art. 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 781 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), Rada Gminy wyraziła zgodę na udzielenie bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe, stanowiących własność Gminy [...] n/[...] w wysokości 85% opłaty. Akt ten został jednak z dniem [...] listopada 2011 r. uchylony uchwałą Rady Gminy nr 1169.2011 w związku z utratą z dniem 13 października 2005 r. mocy prawnej ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, na podstawie której został podjęty. Następnie uchwałą nr 14.89.2012 z dnia 16 kwietnia 2012 r. Rada Gminy nie wyraziła zgody na udzielenie skarżącym bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spornej działki. W konsekwencji, wobec oparcia decyzji o przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, brak było podstaw prawnych do ustalenia opłaty za przekształcenie z uwzględnieniem 85% bonifikaty. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, powielili zarzuty odwołania, a nadto wskazali na: 1. błędną ocenę zebranych dowodów i zaniechanie uwzględnienia obowiązującej na dzień złożenia wniosku przez skarżących, tj. 5 maja 2011 r., uchwały Rady Gminy z dnia 4 lutego 2003 r., udzielającej 85 % bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w konsekwencji błędne określenie wysokości opłaty na rzecz gminy z tytułu przekształcenia, brak rozstrzygnięcia w sentencji decyzji kwestii bonifikaty przy ustaleniu opłaty, 2. błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia i mające wpływ na jego treść, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie nie można było stwierdzić, że w dacie złożenia wniosku skarżący byli podmiotem uprawnionym do uzyskania obligatoryjnej bonifikaty z uwagi na to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] października 2005 r. była zabudowana budynkiem administracyjnym wraz z infrastrukturą związaną z działalnością usługową i dlatego w świetle dawnej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości kwestia udzielenia bonifikaty nie mogła być w ogóle rozpatrywana oraz 3. zaniechanie oceny decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy (z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej) w kontekście złożonego przez skarżących już w dniu [...] września 2007 r. wniosku o zmianę warunków zabudowy działki numer [...]. Rozwijając zarzuty skargi skarżący podnieśli, iż w dacie złożenia wniosku o przekształcenie sporna nieruchomość oznaczona była symbolem "zb" - z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej. Powyższe wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie zmiany warunków zabudowy dla tej nieruchomości. Wniosek o przekształcenie budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości na cele mieszkalne strona złożyła w dniu [...] września 2007 r. Postępowanie w tym przedmiocie trwało 3 lata i 3 miesiące i zakończyło się wydaniem korzystnej dla strony decyzji. Uznać zatem należy, że od samego początku, tj. od daty złożenia wniosku w trakcie obowiązywania dawnej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, skarżący spełniali przesłanki do przekształcenia. Skarżący wskazali, iż sporną nieruchomość nabyli od osoby fizycznej w dniu [...] czerwca 2003 r. Od tego czasu na działce nie była prowadzona działalność gospodarcza ani usługowa, nie regulowano zobowiązań podatkowych z tego tytułu. Fakty te były znane organom orzekającym w niniejszej sprawie. Ponadto organ odwoławczy nie zauważył, że na dzień złożenia wniosku przez skarżących, tj. [...] maja 2011 r. obowiązywała uchwała Rady Gminy Nr I/03/03 z dnia 4 lutego 2003 r., udzielająca bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe w wysokości 85 % naliczonej opłaty. Uchwała ta weszła w życie w dniu 18 lutego 2003 r. i obowiązywała do dnia 10 listopada 2011 r. (tj. do daty podjęcia uchwały Nr 11.69.2011, uchylającej uchwałę Rady Gminy Nr I/03/03). W uchwale tej Rada Gminy wyraziła zgodę na udzielenie przez Wójta bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystanych na cele mieszkaniowe. Wykładnia językowa tego zapisu prowadzi do wniosku, że uchwała ta nie wymagała spełnienia warunku zmiany warunków użytkowania i przekształcenia nieruchomości na cele mieszkalne. Do spełnienia przesłanki uzyskania bonifikaty wystarczyło zatem samo wykorzystywanie nieruchomości na cele mieszkaniowe. Warunek ten został przez stronę spełniony, zatem nabyła ona prawo do bonifikaty 85% przy ustaleniu opłaty za przekształcenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy obu instancji w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w.p.w., w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o przekształcenie oraz wydania pierwotnej decyzji w sprawie, osoby fizyczne, będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dacie 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W przepisie tym ustanowione zostały dwie przesłanki przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości: podmiotowa i przedmiotowa. Przesłanka podmiotowa, czyli ograniczenie tego prawa do osób fizycznych, została spełniona przez skarżących w dniu wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.), bowiem prawo użytkowania wieczystego przysługiwało im od dnia jego nabycia na podstawie umowy, sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2003 r. Przesłanka przedmiotowa to posiadanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. W dniu wejścia w życie ustawy przesłanka przedmiotowa wobec skarżących nie została spełniona, a nieruchomość, przeznaczona w w/w dacie na inny cel niż mieszkaniowy, nie podlegała przekształceniu w trybie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zważyć należy, że skarżący nabyli na współwłasność w częściach równych z M. Ś. –W. i P. W. użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości od Spółdzielni Usługowo-Handlowej w [...] nad [...] (a nie od osoby fizycznej, jak to wskazali w skardze) na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2003 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2004 r., na skutek notarialnej umowy zniesienia współwłasności i współużytkowania wieczystego, skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego m.in. działki [...], na której, według ich oświadczenia, znajdował się budynek administracyjny o powierzchni [...] m². Przy ustalaniu, czy grunt oddany w użytkowanie wieczyste jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, należy w pierwszej kolejności kierować się treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla Gminy [...] nad [...] utracił moc z dniem [...] grudnia 2002 r., należy poszukiwać wszelkich dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie charakteru, jaki miała istniejąca zabudowa w momencie wejścia w życie ustawy. Z informacji Gminy o terenie z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynika, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] nad [...] przedmiotowy teren przewidziany jest pod funkcję produkcyjno-usługową. Skarżący dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. zgłosili zamiar zmiany sposobu użytkowania budynku, znajdującego się na działce nr [...], określając go jako biurowy, na mieszkalny jednorodzinny. W dniu [...] grudnia 2010 r. skarżący otrzymali decyzję Starosty K. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] w ten sposób, że wykreślony został symbol "Bi" (inne tereny zabudowane), a wprowadzony symbol "B" (grunty związane z funkcją mieszkalną). Zdaniem Sądu, w oparciu o powyższy materiał dowodowy, zasadnie organy w toku postępowania administracyjnego przyjęły, że w dacie [...] października 2005 r. działka nr [...] nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, ani nie była przeznaczona na taki cel. Skarżący dopiero w dniu [...] marca 2010 r. uzyskali decyzję Nr [...], którą ustalono sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez stronę, polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku biurowego na mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...]. Natomiast jednoznaczne jest stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii, że nieruchomość, zabudowana budynkiem przeznaczonym na inny cel niż mieszkaniowy, nie podlega przekształceniu w trybie ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., I OSK 1242/10, LEX nr 1082595). Prawidłowe zatem są ustalenia orzekających w sprawie organów obu instancji, iż dopiero z dniem wejścia w życie nowych przepisów ([...] października 2011 r.) i rozszerzenia zakresu przedmiotowego art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w.p.w., skarżący uzyskali możliwość przekształcenia użytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności, bowiem cytowany przepis nie wymaga już spełnienia wymogu zabudowy mieszkaniowej. Odnosząc się do kwestii związanej z ustaleniem opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to w rozpatrywanej sprawie nie można stwierdzić, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przekształcenie prawa ([...] maja 2011 r.) był uprawniony do uzyskania obligatoryjnej 90 %-owej bonifikaty, o której stanowił art. 4 ustęp 8 omawianej ustawy sprzed nowelizacji. Bonifikata ta dotyczyła jedynie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, a przedmiotowa nieruchomość, jak wyżej wskazano, do takich nie należała. Z dniem [...] października 2011 r. w/w przepis został uchylony, a więc pozostał tylko do stosowania w tego rodzaju sprawach art. 4 ust. 7 u.p.p.u.w.p.w., zgodnie z którym organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność: 1) Skarbu Państwa - za zgodą wojewody; 2) jednostek samorządu terytorialnego - za zgodą właściwej rady lub sejmiku. Z powołanego przepisu wynika, że w każdej sprawie z wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości właściwy organ ustala opłatę za przekształcenie. Ustalenie tej opłaty następuje w decyzji administracyjnej o przekształceniu, która ze swej istoty ma charakter indywidualny, tzn. wydawana jest w konkretnej sprawie i dotyczy konkretnie określonego podmiotu lub grupy podmiotów. Ponieważ ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje w decyzji administracyjnej, to również wyrażenie zgody na udzielenie bonifikaty od tej opłaty może nastąpić wyłącznie w związku z rozpatrzeniem przez właściwy organ sprawy indywidualnej. W przedmiocie tej zgody, jeśli sprawa dotyczy nieruchomości stanowiących własność gminy, rada gminy podejmuje uchwałę, która jest adresowana do organu właściwego w ramach procedury administracyjnej prowadzącej do wydania odpowiedniej decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 398/08, Lex nr 466186). Zatem zgoda na udzielenie bonifikaty od opłaty ma charakter indywidualny i powinna być wydawana w konkretnie określonej sprawie, w odpowiedzi na konkretny wniosek organu wydającego decyzję o przekształceniu. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący wywodzą, iż w dacie złożenia wniosku o przekształcenie prawa obowiązywała korzystna dla nich uchwała Rady Gminy Nr I/03/03 z dnia 4 lutego 2003 r., udzielająca bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe w wysokości 85 % naliczonej opłaty. Uchwała ta weszła w życie w dniu 18 lutego 2003 r. i obowiązywała do dnia 10 listopada 2011 r. (tj. do daty podjęcia uchwały Nr 11.69.2011 uchylającej Uchwałę Nr Rady Gminy I/03/03). Bezsporną na gruncie niniejszej sprawy jest okoliczność, że decyzja organu I instancji zapadła w dniu [...] kwietnia 2012 r., a więc w kilka miesięcy po uchyleniu korzystnej dla użytkowników wieczystych uchwały Rady Gminy Nr 1/03/03 z 4 lutego 2003 r., udzielającej bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe w wysokości 85 % naliczonej opłaty. Bezspornym jest także fakt, iż organ stanowiący gminy, wypowiadając się w konkretnej sprawie dotyczącej udzielenia skarżącym bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podjął w dniu 16 kwietnia 2012 r. uchwałę o niewyrażeniu zgody na udzielenie bonifikaty. W tym stanie sprawy zarówno Wójt, jak i Kolegium, nie miało podstaw prawnych do orzeczenia o zastosowaniu ulgi do przedmiotowej opłaty, tym bardziej, że dotyczyła ona przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wykorzystywanych na cele mieszkaniowe, a - jak wyżej wywiedziono - takiego charakteru przedmiotowa działka przed [...] października 2011 r. nie miała. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że w sentencji decyzji organu I instancji brak rozstrzygnięcia kwestii bonifikaty przy ustaleniu opłaty, Sąd uznał, że jest on nieuzasadniony, bowiem niezbędnym elementem decyzji jest orzeczenie o wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Natomiast kwestia udzielenia ewentualnej bonifikaty przy ustalaniu w/w opłaty powinna zostać zawarta w uzasadnieniu decyzji, w której organ winien wyjaśnić, w jaki sposób doszło do wyliczenia konkretnej wysokości opłaty, którą strona została obciążona. W przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do kwestii bonifikaty, nie musiał w tym zakresie wypowiadać się odrębnie w sentencji decyzji. W świetle wywodów uzasadnienia odnośnie zakresu przedmiotowej przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w dacie [...] października 2005 r., zdaniem Sądu, na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma wpływu okoliczność, że skarżący w dniu [...] września 2007 r. złożyli wniosek o zmianę warunków zabudowy przedmiotowej nieruchomości, na skutek którego dopiero w dniu [...] marca 2010 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję o warunkach zabudowy, zmieniając sposób użytkowania budynku biurowego położonego na działce numer [...] na mieszkalny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło