VIII SA/Wa 607/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi K.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 roku (data wpływu) K. M. (dalej: Skarżący) złożył w Wojskowym Biurze Emerytalnym w W. wniosek o ustalenie uprawnień do emerytury wojskowej. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 roku Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. (dalej: organ I instancji) ustalił Skarżącemu prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 roku do 31 marca 2024 roku w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał szczegółowo wyliczone składniki powyższego świadczenia w postaci: uposażenia zasadniczego według stopnia wojskowego mjr – grupa 14A – [...] zł i dodatków o charakterze stałym w postaci: dodatku za długoletnią służbę wojskową w kwocie [...] zł i ekwiwalentu za warunki szkodliwe w kwocie [...] zł (ustalonego mocą decyzji [...] z dnia [...] lutego 2023 roku nr [...]). Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej (dalej: organ II instancji) zarzucając, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia kwoty dodatku funkcyjnego, zamienionego na dodatek zadaniowy, w wysokości [...] zł. Dodatkowo, zgodnie z twierdzeniami zainteresowanego, rozkazem dziennym Rektora – Komendanta [...] nr [...] z [...]października 2020 roku został on powołany po raz kolejny i bezterminowo wyznaczony do pełnienia funkcji kierownika [...] w instytucie [...] im. J. D.. Z uwagi na powyższe przyznany został mu dodatek funkcyjny w kwocie [...] zł (decyzja Rektora – Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2020 roku). W jego ocenie [...] stycznia 2023 roku minął termin wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr o zwolnieniu Skarżącego z zawodowej służby wojskowej, co powinno powodować zablokowanie jakichkolwiek zmian kadrowych wobec zainteresowanego. Tymczasem rozkazem dziennym Rektora -Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 roku zwolniony został z pełnienia funkcji i pozbawiony należnego dodatku funkcyjnego. Co więcej, rozkazem dziennym Rektora - Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2023 roku ponownie powierzone zostały mu obowiązki kierownika [...], a Rektor - Komendant [...] wyraził zgodę na przyznanie dodatku zadaniowego, w niezmienionej kwocie. W ocenie Skarżącego całość opisanych zdarzeń wyczerpuje znamiona próby uchylenia się Ministerstwa Obrony Narodowej od konieczności wypłaty świadczenia pieniężnego powiększonego o kwotę [...] zł – przysługującej z tytułu dodatku funkcyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2023 roku nr [...] Minister Obrony Narodowej (dalej: organ II instancji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy z 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 roku, poz. 655, dalej: ustawa) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezalenie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jak wynika z art. 460 ustawy, przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Z ustaleń organu II instancji wynika, że poza sporem jest, iż Skarżący spełnia kryteria nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia ze względu na posiadanie ponad 15 - letniego stażu nieprzerwanej służby wojskowej. Dodatkowo, na podstawie dokumentacji ustalono, że: rozkazem dziennym Rektora-Komendanta [...] Nr [...] z [...] października 2020 r. powierzono odwołującemu funkcję Kierownika [...] w Instytucie [...] w Wydziale [...]. Na podstawie decyzji Rektora-Komendanta [...] Nr [...] z [...] listopada 2020 r. przyznano mu dodatek funkcyjny od dnia [...] grudnia 2020 r. na czas pełnienia funkcji Kierownika [...] w Instytucie [...] w Wydziale [...] w kwocie [...] zł. Przedmiotowy dodatek został przyznany na podstawie ówcześnie obowiązującego art. 80 ust. 1 pkt 5 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020, poz.536 ze zm.) oraz par. 33 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra obrony Narodowej z 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U.2019 r., poz. 853 ze zm.) Organ wskazał, że przepis art. 439 ustawy regulujący kwestie przyznawania dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych nie przewiduje przyznawania dodatku funkcyjnego dla żołnierzy będących nauczycielami akademickimi, jednakowoż w myśl art. 802 ustawy decyzje, zgody oraz inne rozstrzygnięcia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane, stąd też przedmiotowy dodatek funkcyjny był wypłacany odwołującemu do czasu odwołania go z pełnionej funkcji Kierownika [...] w Wydziale [...] (rozkaz dzienny Rektora – Komendanta [...] nr [...] z [...] stycznia 2023 roku). Dodatkowo wskazał, na podstawie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierza zawodowego do celów zaopatrzenia emerytalnego z [...] kwietnia 2023 roku, że Skarżący w ostatnim miesiącu pełnienia służby nie otrzymał przedmiotowego dodatku funkcyjnego zamienionego na dodatek zadaniowy w kwocie [...] zł, co stanowiłoby podstawę do uwzględnienia przedmiotowego dodatku pieniężnego w wysokości przyznanego świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 459 ustawy. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że odwołanie oficera z pełnionej funkcji stworzyło nową sytuację prawną - brak podstaw prawnych do wypłaty przedmiotowego dodatku funkcyjnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej i tym samym nieuwzględnienie kwoty tego dodatku w wysokości świadczenia pieniężnego przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Na powyższą decyzję Skarżący roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960, nr 30, poz. 168 ze zm., - dalej: k.p.a.) poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności brak wnikliwego zbadania czy dodatek funkcyjny został Skarżącemu przyznany w związku z wnioskiem, rozpatrzonym przez Rektora - Komendanta [...] i w konsekwencji brak uwzględnienia w/w dodatku przy ustalaniu prawa do przedmiotowego świadczenia a jedynie oparcie się o dokument "zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierza zawodowego do celów zaopatrzenia emerytalnego z [...] kwietnia 2023 roku", co zdaniem Skarżącego, stanowi pominięcie ważnego dokumentu przez organ II instancji przy ustalaniu stanu faktycznego, - art. 15 k.p.a. poprzez brak zachowania sformułowanej w kpa zasady dwuinstancyjności, która przejawia się w konieczności dokonania własnych ustaleń i wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego, niezależnie od czynności, które przedsięwziął organ I instancji celem realnego zapewnienia dwuinstancyjności postępowania, a nie mechanicznego powtórzenia ustaleń organu I instancji, - art. 459 p. 1 oraz 802 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. poz. 2305), poprzez ich błędną interpretacje i niewłaściwe zastosowanie oraz brak zastosowania, polegające na przyjęciu, że Skarżący utracił prawo do wypłaty dodatku funkcyjnego wraz z odwołaniem z pełnionej funkcji co uderza w ochronę praw nabytych. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2023 roku organ II instancji wniósł o oddalenie skargi w całości. Organ odwoławczy nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi, a tym samym nie uznał zasadności podniesionych przez Skarżącego zarzutów. Motywy przedstawione w odpowiedzi na skargę są zbieżne z argumentacją wynikającą z zaskarżonej decyzji organu II instancji. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony wyczerpująco, co przejawiało się m.in. w samoistnych działaniach podejmowanych z urzędu. Wskazano dodatkowo, że kwestia ewentualnego naruszenia praw słusznie nabytych pozostaje poza zakresem przedmiotowego postępowania, gdyż jego istota sprowadza się do określenia wysokości świadczenia pieniężnego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby, nie zaś rozstrzygnięcia dotyczącego niezadowolenia Skarżącego z pozbawienia go dodatku funkcyjnego przez dowódcę (Rektora – Komendanta [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z [...] lipca 2023 roku utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nr [...] z [...] kwietnia 2023 roku o ustaleniu prawa do świadczenia pieniężnego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości [...] zł miesięcznie, które to świadczenie ma zostać wypłacone jednorazowo z góry (na mocy wniosku Skarżącego z [...] kwietnia 2023 roku) w kwocie [...] zł. Materialnoprawną podstawę decyzji organu II instancji jest art. 459 pkt 1 ustawy, który przewiduje, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458 odprawa przysługująca żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługują następujące należności pieniężne: przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Dodatkowo, na mocy art. 460 ustawy świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137. Przed przystąpieniem do analizy prawidłowości przebiegu postepowania instancyjnego i wieńczonej go czynności merytorycznej w postaci wydania stosownej decyzji należy podkreślić wagę podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, a mianowicie: legalizmu i prawdy obiektywnej - wynikających z ar. 7 k.p.a. Komentowany przepis nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 k.p.a., nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 7). Z zasadą tą pozostaje w związku zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Stylistyka komentowanego przepisu podkreśla znaczenie aktywności strony w realizacji zasady prawdy obiektywnej. Z art. 7 wynika również, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale że powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy (zob. np. wyrok NSA z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517; wyrok NSA z 4 czerwca 1998 r., I SA/Kr 1052/97, LEX nr 33618; wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r., I SA 1551/98, LEX nr 48556). Nie wyklucza to obowiązku strony współprzyczynienia się do zapewnienia pełnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego – w drodze złożenia wyjaśnień lub przytoczenia innych dowodów w sprawie (wyrok NSA z 4 grudnia 1996 r., SA/Łd 2620/95, LEX nr 27407). W orzecznictwie wskazuje się wręcz, że ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy (wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1711/17). Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ II instancji nie uczynił zadość dyspozycji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ustalając stan faktyczny w sprawie niniejszej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, istotnie sprowadza się do podania podstawy materialnoprawnej i zreferowania dotychczasowego postępowania administracyjnego do momentu wydania decyzji przez organ I instancji. Należy podkreślić, że co prawda Minister Obrony Narodowej podjął pewnego rodzaju działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, jak chociażby pismo z dnia [...] maja 2023 roku skierowane do Rektora – Komendanta [...], to jednak całościowa ocena i analiza rzeczonych materiałów nie jest w opinii Sądu przekonująca i wyczerpująca. Obowiązkiem organu II instancji było również podjęcie działań wyjaśniających zasadność żądania Skarżącego zawartego w odwołaniu. W najmniejszym nawet stopniu nie ustosunkowano się do twierdzenia Skarżącego, jakoby ten rozkazem dziennym nr Rektora – Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2023 roku został ponownie przywrócony na stanowisko kierownika [...]. Brak również jakiejkolwiek przedmiotowej informacji zarówno w aktach administracyjnych jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Zadaniem Ministra Obrony Narodowej było w tym wypadku ustalenie i zweryfikowanie faktów przytoczonych w odwołaniu. W pełni należy podzielić zarzut skargi, iż przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego niedopuszczalnym było ograniczenie się przez organ odwoławczy wyłącznie do analizy dokumentu "zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierza zawodowego dla celów zaopatrzenia emerytalno – rentowego". Dodatkowo, z załączonej do akta administracyjnych karty przychodów 2023 nr. [...] (karta nr 11) wynika, że na rzecz Skarżącego zostały w dniu [...] marca 2023 roku i [...] kwietnia 2023 roku uiszczone należności w kwocie [...] zł brutto z tytułu "dodatkowe uposażenie – dydaktyka". W związku z powyższym niezrozumiałym dla Sądu jest nieuwzględnienie przez organ II instancji tej kwestii. Świadczy to o pobieżnym i nierzetelnym przeglądzie sprawy. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wyżej wymienionej kwestii, przy założeniu że znajduje ona podstawy faktyczne i prawne (o czym Sąd, ze względu na niemożność wydania orzeczenia reformatoryjnego nie jest uprawniony przesądzać) mogłoby prowadzić do naruszenia art. 802 ustawy, który stanowi, że decyzje, zgody oraz inne rozstrzygnięcia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane. Działanie takie potencjalnie mogłoby naruszyć słusznie nabyte prawo Skarżącego do zwiększenia kwoty świadczenia pieniężnego o przedmiotowy dodatek funkcyjny, co słusznie zauważył Skarżący w treści skargi (zob. wyrok TK z 25 listopada 2010 roku, sygn. K 27/09, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 109). Nie można w tym miejscu nie zauważyć pewnej niekonsekwencji argumentacyjnej organu odwoławczego. Mianowicie, z jednej strony powołuje się on na modyfikację istniejącego stanu prawnego w postaci zdarzenia faktycznego jakim jest przejście Skarżącego do pasywnej rezerwy. Z drugiej zaś formułuje wniosek o utrzymaniu w mocy dotychczasowych decyzji, właśnie na podstawie art. 802 ustawy – ale tylko w przypadku zachowania statusu kierownika Katedry przez Skarżącego – uprzednio okoliczności tej nawet nie próbując zbadać pod kątem prawdziwości. Stanowi to jaskrawy przykład naruszenia obowiązku dokładnej i wyczerpującej analizy wszelkich okoliczności sprawy oraz merytorycznego rozpoznania sprawy. Z analizy postępowania odwoławczego wynika również fakt naruszenia przez organ II instancji art. 15 k.p.a., który ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Stanowi ona niewątpliwie konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP (por. wyrok TK z 14.06.2006 r., K 53/05, OTK-A 2006/6, poz. 66). Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Ustanowiony przez ustawę środek zaskarżenia musi być dostępny, więc jego uruchomienie powinno zależeć od woli strony i nie może być poddane nadmiernie skomplikowanym rygorom. Środek ten musi być też efektywny, czyli musi stwarzać realną możliwość oceny pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i dokonania jego uchylenia bądź zmiany (por. L. Garlicki, uwagi do art. 78 [w:] Konstytucja RP. Komentarz, t. 5, red. L. Garlicki, Warszawa 2007, s. 7). Możliwość uruchomienia weryfikacji orzeczenia podjętego w pierwszej instancji jest istotą prawa do zaskarżenia wyrażonego w art. 78 Konstytucji RP. Nakłada ono na ustawodawcę obowiązek nie tylko formalnego uprawnienia strony do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia lub decyzji wydanych w pierwszej instancji, ale także stworzenia gwarancji prawnych zabezpieczających skuteczność tego środka w tym sensie, że powinien on umożliwić organowi drugiej instancji merytoryczną ocenę prawidłowości rozstrzygniętej sprawy. Artykuł 78 Konstytucji RP stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (zob. wyrok TK z 12.06.2002 r., P 13/01, OTK-A 2002/4, poz. 42, s. 564). W ocenie Sądu organ II instancji sprowadził swoje działania wyłącznie do funkcji sprawozdawczej, które to polegały na powtórzeniu wyniku ustaleń organu I instancji, a przy tym pominął merytoryczną analizę opartą na uzupełnionym materiale dowodowym. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu.