VIII SA/Wa 616/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-18
Skład orzekający: Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają interes prawny do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Warce w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując jej zgodność z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego. Kwestionowanie zgodności planu z studium lub zarzuty proceduralne nie stanowią samodzielnej podstawy do stwierdzenia naruszenia interesu prawnego. Choć art. 144 Kodeksu cywilnego może być podstawą do uzasadnienia naruszenia interesu prawnego w kontekście planu miejscowego, skarżący nie udowodnili negatywnego oddziaływania planu na ich nieruchomości, a lokalizacja domu pogrzebowego była zgodna z poprzednio obowiązującym planem i nie wprowadzała ograniczeń w wykorzystaniu sąsiednich działek na cele mieszkaniowe. Ponadto, część skargi została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak pełnomocnictwa).Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Warce w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili uchwale naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym sprzeczność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i Prawa budowlanego w zakresie ochrony prawa własności, a także naruszenie procedury planistycznej. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując na brak naruszenia interesu prawnego skarżących i konflikt związany z budową domu pogrzebowego. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednak nie wszyscy skarżący złożyli wymagane pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym solidarnie kwotę uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi E. S., H. S., P. S., M. J., E. M., D. R., R. R., I. D., T. D., H. D., J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Warce z dnia 23 marca 2017 r. Nr XXXIV/204/17 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym solidarnie kwotę [...] ([...]), tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
W dniu 23 marca 2017 r. Rada Miejska w Warce (zwana dalej: Rada, organ), działając m.in. na podstawie art. 14 ust. 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm., zwana dalej: u.p.z.p.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, zwana dalej: u.s.g.), podjęła uchwałę Nr XXXIV/204/17 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. w rejonie ul. C., ul. K. [...] i ul. L. (zwana dalej: uchwała, mpzp).
Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2017 r. pod poz. 3752.
Pismem z 25 kwietnia 2017 r. (data wpływu do organu) E. S., H. S., P. S., R. S., D. R., R. R., I. D., T. D., H. D., J. G. (zwani dalej: skarżący) – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwali Radę do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem ww. uchwały. Na powyższe wezwanie organ udzielił skarżącym odpowiedzi 9 czerwca 2017 r. (doręczona 13 czerwca 2017 r.).
Pismem z 12 lipca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powołaną wyżej uchwałę, wnioskując o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podjętej uchwale skarżący zarzucili naruszenie:
1. art. 9 ust. 4 u.p.z.p. polegające na uchwaleniu mpzp sprzecznego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (zwane dalej: studium);
2. art. 10 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p. w związku z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 ze zm., zwana dalej: k.c.) polegające na uchwaleniu mpzp, który nie uwzględnia uwarunkowań dotyczących dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu oraz warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia zawartym w studium, a w konsekwencji uniemożliwi skarżącym spokojne, bezkonfliktowe wykonywanie prawa własności ich nieruchomości oraz stworzy ryzyko powstawania sporów sąsiedzkich na gruncie objętym zaskarżonym planem;
3. art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. polegające na uchwaleniu mpzp niezawierającego wszystkich obligatoryjnych elementów o których mowa w ww. przepisie;
4. art. 20 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. polegające na uchwaleniu mpzp, w którym elementy, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. zostały określone w sposób sprzeczny ze studium;
5. art. 140 k.c. w związku z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (Dz. U. 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.) przez nie uwzględnienie ww. przepisów w zakresie ochrony prawa własności w stosunku do nieruchomości stanowiących ich własność, a w szczególności przez sankcjonowanie podjętą uchwałą wydanego w sposób niezgodny z prawem pozwolenia na budowę domu pogrzebowego na nieruchomościach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących, co oddziałuje w sposób negatywny na wykonywanie przez nich prawa własności względem należących do nich nieruchomości, a także poprzez ograniczenie ich prawa własności celem umożliwienia realizacji prywatnego interesu jednostki;
6. § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r., w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315) polegające na przeznaczeniu w uchwale, pod zabudowę mieszkaniową oraz usługową, bez żadnych ograniczeń terenu znajdującego się w strefie, w której to ze względu na bliskość cmentarza wykluczona jest lokalizacja takich zabudowań jak budynki mieszkalne, zakłady produkujące artykuły żywności, studnie, źródła i strumienie służące do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych;
7. art. 17 ust. 13 i 19 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., polegającego na sporządzeniu mpzp w sposób niezgodny z procedurą przewidzianą w tychże przepisach;
8. art. 20 ust. 1 u.p.z.p., polegające na braku podjęcia uprzednio (przed uchwaleniem mpzp) uchwały o sposobie rozpatrzenia uwag do mpzp;
9. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.) przez jego niezastosowanie przy określaniu przeznaczenia terenu, a w konsekwencji usankcjonowanie powstającej na terenie objętym przedmiotową zmianą w sposób niezgodny z ww. przepisem inwestycji polegającej na budowie domu pogrzebowego;
10. § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) poprzez brak zgodności pomiędzy treścią uchwały, a załącznikiem graficznym, w trakcie wyłożenia zmiany mpzp brak było w rysunku plany terenu oznaczonego 3MU, wymienionego w tekście uchwały;
11. art. 4a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2001 r. Nr 115 poz.1229 ze zm., zwana dalej: p.w.) polegające na nieuzgodnieniu z właściwym dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej projektu zaskarżonej uchwały m.in. w zakresie zagospodarowania stref ochronnych ujęć wody, na których istnienie wskazywali skarżący.
W uzasadnieniu skargi skarżący podali, iż nieporozumieniem są twierdzenia organu zawarte w uzasadnieniu uchwały Nr XXXVI/219/17 z 8 czerwca 2017 r. (uznającej za bezzasadne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem zaskarżonej uchwały) jakoby to przepisy u.p.z.p. dotyczące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jak i samo studium pozostawały bez znaczenia dla oceny prawidłowości mpzp. Związanie ustaleniami studium organów gminy przy tworzeniu mpzp wynika bowiem wprost z art. 9 ust. 4 u.p.z.p.
Wskazali, iż zasadą jest uwzględnianie w postępowaniu planistycznym dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu, tak aby miała miejsce równowaga interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości. Postulat uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań prawa własności oznacza m.in. takie zagospodarowanie przestrzeni miejskiej w zakresie funkcji danego terenu, które umożliwi harmonijne, optymalne w danym przypadku warunki korzystania z prawa własności nieruchomości. Warunki takie winny sprzyjać spokojnemu, bezkonfliktowemu wykonywaniu prawa własności i w miarę możliwości eliminować ryzyko powstawania sporów sąsiedzkich na gruncie art. 144 k.c. Równowaga w tym zakresie bezspornie zostaje naruszona, jeżeli zakres prawa własności określony przez przepisy prawa miejscowego umożliwia właścicielowi jednej nieruchomości znaczne zakłócenie korzystania z innych nieruchomości sąsiednich tak jak to ma miejsce na gruncie zaskarżonej uchwały, która dopuszcza do wykonania zabudowy budynkami usługowymi bez żadnych ograniczeń (np. do usług nieuciążliwych), na terenie którego dotychczasowym przeznaczeniem była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Wprowadzenie takiego rozwiązania nie zważając w zupełności, iż będzie to stanowić istotne utrudnienia w normalnym wykorzystywaniu istniejących już budynków, których mieszkańcy będą narażeni na różnego rodzaju uciążliwości (szczególnie odczuwalne po stronie mieszkańców ul. C. i przylegających do niej ulic), w szczególności związanych z zabudową budynku usługowego z częścią mieszkalną na terenie działki ewid. nr [...], którą to budowę zaskarżony plan ma niejako zalegalizować.
Zaznaczyli, iż zgodnie z ogólną zasadą planistyczną, w myśl której plan powinien służyć ogółowi mieszkańców jego celem nie powinno być zalegalizowanie wydanej niezgodnie z dotychczasowym mpzp, decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr ewid. 1797/4 budynku usługowego z częścią mieszkalną tj. domu pogrzebowego (inwestycji, która to w sposób bezsprzeczny negatywnie oddziałuje na otoczenie) oraz powoduje, że koncepcja planistyczna rejonu objętego zaskarżoną uchwałą pozbawiona zostaje jakiejkolwiek logiki i ładu przestrzennego, pozwalając na bardzo ograniczone, pozbawione funkcjonalności i niedostosowanie ww. uchwały w stosunku do dotychczasowego zagospodarowania tego obszaru.
Skarżący podnieśli, iż przeznaczenie pod usługi bez jakichkolwiek ograniczeń terenu wykorzystywanego aktualnie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z możliwością wbudowania usług rzemieślniczych będzie skutkowało pozbawienie m.in. działek nr ewid. [...] oraz [...] dostępu do mediów tj. wody, którą obecni właściciele ww. nieruchomości czerpią z własnych ujęć, a z których to nie będą już mogli korzystać, co stanowi naruszenie przepisów p.w.
Podali dalej, iż zapisy mpzp są sprzeczne z obowiązującym studium, wedle którego postuluje się dążenie do zapewnienia w mieście dominacji zabudowy jednorodzinnej na możliwie dużych działkach, co przy ww. działaniach spowoduje polepszenie warunków zamieszkania. Do ww. zapisu nijak mają się zapisy o wprowadzeniu na terenie zagospodarowanym w preferowanym przez studium kierunku możliwości zabudowy usługowej wszelkiego rodzaju, co w sposób oczywisty zniweczy szanse na polepszenie warunków zamieszkania, na które nacisk kładzie się w studium. Według studium niedopuszczalne jest przeznaczenie pod usługi, bez ograniczeń, terenu zagospodarowanego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Dopuszczono rozbudowę pod takie funkcje obszarów częściowo już zainwestowanych a leżących wzdłuż terenów kolei (z bocznicami) i ul. G. łączącej miasto z B.. Nie ma zatem mieć wątpliwości, iż terenów pod usługi w postępowaniu planistycznym należy poszukiwać wśród terenów już częściowo w ten sposób zagospodarowanych, a nie pośród terenów zabudowanych budynkami mieszkalnymi.
Wskazali dalej, iż zaskarżona uchwała budzi wątpliwości w zakresie ustalonych minimalnych wskaźników parkingowych i powierzchni biologicznie czynnych. Nadto teren oznaczony w mpzp symbolem MNU przeznaczonym pod zabudowę mieszkalną i usługi bez ograniczeń, znajduje się w studium w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla którego podstawowym kierunkiem przeznaczenia terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Przeznaczenie całego terenu wyznaczonego w studium pod uzupełniające przeznaczenie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jest sprzeczne z jego ustaleniami. Ponadto zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem zasad określających jego sporządzanie określonych w art. 28 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o oddalenie skargi. W treści przedmiotowego pisma procesowego organ odniósł się do poszczególnych zarzutów skargi. Nadto podał, iż przedmiotowa skarga bierze swoje źródło w konflikcie jaki powstał pomiędzy właścicielami nieruchomości zlokalizowanym w obszarze planu związanymi z realizacją na działce nr ewid. [...] domu przedpogrzebowego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", przyjętego uchwalą Nr XLII/437/01 Rady Miejskiej w Warce z 22 czerwca 2001 r.
Wskazała także, iż w jej ocenie skarżący w żaden sposób nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwalą. Źródłem skargi nie jest ocena, iż w świetle przepisów prawa naruszony został interes prawny skarżących, lecz ich mentalne odczucia, iż budowa obiektu usługowego (domu przedpogrzebowego) na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej bezpośrednio przy wejściu na teren istniejącego cmentarza wpłynie na wykonywanie przez nich prawa własności.
Wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł uiszczony został 1 września 2017 r. (k. 32 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin.
Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wniesiona na podstawie powołanego powyżej przepisu skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie wówczas, gdy spełnia wymogi formalne tj. należy do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu w powyższym trybie, wyczerpano poprzedzający złożenie skargi tryb zaskarżenia polegający na złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 u.s.g. oraz naruszony został interes prawny skarżącego.
W tym zakresie stwierdzić należy, iż przedmiot zaskarżonej uchwały (mpzp) mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej, a złożona w terminie skarga poprzedzona została wezwaniem Rady do usunięcia naruszenia prawa.
Dla stwierdzenia merytorycznej dopuszczalności oceny zaskarżonego aktu niezbędne jest ustalenie, czy skarżący mają interes prawny we wniesieniu skargi na uchwałę w sprawie mpzp. Zgodnie bowiem z treścią art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Kryterium naruszenia interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Przyjmuje się także, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (...).Tak jednak, jak w postępowaniu administracyjnym, interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 98/12).
Naruszenie zatem tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia, to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma miejsce wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie skarżącego przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa).
Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przyjmuje się, że skarżący winien udowodnić, iż zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. sygn. OSK 1437/04).
Zdaniem Sądu skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała naruszała ich interes prawny. Z akt sprawy wynika, że skarżący kwestionują zgodność zaskarżonej uchwały ze studium. Oceniają, iż przedmiotowy mpzp nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów określonych w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., natomiast elementy określone w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. zostały określone w sposób sprzeczny ze studium. Podnoszą zarzut naruszenia procedury przy uchwalaniu mpzp, niezgodność treści uchwały z załącznikiem graficznym oraz brak uzgodnień. W odniesieniu do tych zarzutów stwierdzić należy, że procedura podejmowania uchwały – mpzp – nie może być źródłem interesu prawnego. Naruszenie procedury uchwałodawczej może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały, jednak w sytuacji, gdy dojdzie do jej oceny, po wykazaniu przez skarżącego, że jego interes prawny wywodzi się z prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie skarżący uważają także, iż wskutek nie uwzględnienia przepisów art. 140 k.c. w związku z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zakresie ochrony prawa własności w stosunku do nieruchomości stanowiących ich własność, a w szczególności przez sankcjonowanie podjętą uchwałą wydanego w sposób niezgodny z prawem pozwolenia na budowę domu pogrzebowego na nieruchomościach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących, dom pogrzebowy w sposób negatywny oddziałuje na wykonywanie przez nich prawa własności względem ich nieruchomości, a także ogranicza ich prawa własności na korzyść prywatnego interesu jednostki.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 144 k.c. może być w sprawie ze skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego powoływany w celu uzasadnienia twierdzenia, że plan miejscowy narusza interes prawny właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości położonych poza obszarem objętym tym planem. Zachodzi to, jeżeli właściciel nieruchomości objętej planem przy wykonywaniu swego prawa podejmuje działania, które ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich, właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przysługuje roszczenie mające na celu ochronę jego prawa własności. Kryteria przeciętnej miary, o której mowa w tym przepisie, mogą być ustalane przy uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Istnieje bezpośredni związek pomiędzy ustaleniami planu dla nieruchomości w nim uwzględnionej, a sytuacją prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich. Związek ten polega na tym, że ustalenia planu, poprzez to, że stanowią podstawę dla określenia przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 k.c. dla nieruchomości objętej planem, oddziałują na zakres praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. Jest to zależność polegająca na tym, że im więcej może właściciel nieruchomości wyjściowej, tym więcej musi znosić właściciel nieruchomości sąsiedniej (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1206/13).
W tym zakresie podać należy, iż jak wynika z akt sprawy niniejszej pozwolenie na budowę domu przedpogrzebowego na działce nr [...] zostało wydane w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", przyjętego uchwałą Nr XLII/437/01 Rady Miejskiej w Warce z 22 czerwca 2001 r. i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Nie ma żadnych dokumentów, które podważałyby zasadność tej decyzji. Wedle wyjaśnień organu ustalenia nieobowiązującego oraz aktualnego mpzp w zakresie lokalizacji usług są zbieżne. Nieobowiązujący plan nie wprowadzał szczególnych ograniczeń w zakresie możliwej do realizacji działalności usługowej, teren oznaczony symbolem MN/UR posiadał przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i usługowo-rzemieślnicza oraz przeznaczenie dopuszczalne: zabudowa mieszkaniowo-usługowa z wbudowanymi usługami w adaptowanej części zainwestowania. Ponadto w strefie oddziaływania cmentarza ustalono przeznaczenie podstawowe: zabudowa usługowa rzemieślnicza bez lokali mieszkalnych. W ramach działalności usługowej w granicach terenu mogły być realizowane zarówno usługi jak i usługi rzemieślnicze. Według uprzednio obowiązującego mpzp usługi pogrzebowe były możliwe do realizacji. Ustalenia obowiązującego mpzp nie zmienią możliwości wykorzystania nieruchomości na cele mieszkaniowe względem ustaleń nieobowiązującego planu.
Należy ocenić, że lokalizacja domu przedpogrzebowego (zgodna z uprzednio obowiązującym mpzp), nie wprowadza ze względu na swój charakter ograniczeń w możliwości wykorzystania działek sąsiednich na cele zabudowy mieszkaniowej. Skarżący nie określili, na czym polega negatywne oddziaływanie domu przedpogrzebowego na ich nieruchomości. Jednocześnie zauważyć trzeba, iż właściciele działek na terenie objętym mpzp nabywając działki wiedzieli o ich lokalizacji w sąsiedztwie cmentarza. Cmentarz funkcjonuje od pierwszej połowy XIX w. Właściciele powinni się liczyć z wynikającymi z tego konsekwencjami. Zapisy mpzp służą ochronie interesów mieszkańców oraz zachowaniu ładu przestrzennego. W kontekście powyższego zapisy uchwały dotyczące dopuszczenia działalności usługowej i ewentualnych ograniczeń (lub ich braku) nie wpływają negatywnie na wartość konkretnych nieruchomości lub nieruchomości sąsiednich.
Ponadto w uchwale uwzględniono ochronę interesów osób trzecich - zawiera ona zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz nakaz ograniczenia uciążliwości prowadzonej działalności do granic działki budowlanej, do której inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto mpzp uwzględnia uwarunkowania, w tym istniejące zagospodarowanie, zarówno w obszarze objętym uchwałą jak i w jego otoczeniu. Teren oznaczony symbolem 3MNU w mpzp położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego cmentarza, od strony głównego wejścia na cmentarz prowadzącego z ul. Cmentarnej. Ewentualna lokalizacja domu przedpogrzebowego w obszarze objętym uchwałą, a szczególnie w jego zachodniej części jest zasadna. Obecność konduktów żałobnych przy przedmiotowym terenie ma miejsce od dawna i będzie występować, bez względu na zapisy mpzp. Ponadto na terenie objętych uchwałą (z możliwością lokalizacji funkcji usługowych) możliwe będzie świadczenie usług, w tym usług poprzedzających chowanie zmarłych.
Stwierdzić także należy, że podnoszony ewentualny wpływ przeznaczenia pod usługi bez jakichkolwiek ograniczeń terenu wykorzystywanego aktualnie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z możliwością wybudowania usług rzemieślniczych – będzie skutkowało pozbawieniem m.in. działek o nr ew. [...] oraz [...] dostępu do mediów (tj. wody), dotyczy de facto interesu faktycznego, a nie prawnego. Skarżący powołali wprawdzie naruszenie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2001 r., nr 115, poz. 1229 ze zm.), ale w ocenie sądu nie skonkretyzowali normy prawnej, która podlegałaby naruszeniu.
Powyższe oznacza, że nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego skarżących.
Zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 3 i 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a także jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, iż pismem z 22 sierpnia 2017 r. Sąd wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 16 sierpnia 2017 r. wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżących przez wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie niniejsze zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżących 25 sierpnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 26 akt sądowych). Tym samym termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał 1 września 2017 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżących złożył pełnomocnictwo od E. S., H. S., D. R., R. R., I. D., T. D., J. G. oraz M. J. i E. M. - które wstąpiły w miejsce R. S.. Nie złożył natomiast pełnomocnictwa od P. S. i H. D.. Zatem skargi skarżących P. S. i H. D. podlegają odrzuceniu z uwagi na nie usunięcie braków formalnych skargi, zaś pozostałych skarżących z uwagi na brak interesu prawnego.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 5a i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – w pkt 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło