VIII SA/Wa 620/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-28
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Artur Kot, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą zamienny projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego, jeśli organy nie przeprowadziły wszechstronnej kontroli projektu i nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego zostało przeprowadzone wadliwie. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły należytej kontroli projektu zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego, nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących m.in. zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy, bilansu terenu, skali projektu, liczby kondygnacji oraz kwestii zacienienia i nasłonecznienia. Naruszono tym samym zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą zamienny projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego. Inwestor dokonał istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące niezgodności projektu z przepisami, braku wymaganych analiz i opinii, a także nieprawidłowego usytuowania rozbudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (PINB, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm., zwana dalej p.b.), orzekł o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. N. w K., stanowiącego własność T. W. (inwestor) oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Określił jednocześnie, iż inwestor obowiązany jest zapewnić objęcie kierownictwa budowy lub określonych robót budowlanych przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zaś po zakończeniu budowy inwestor ma obowiązek wystąpić do organu I instancji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, iż postępowanie
w przedmiotowym zakresie wszczęte zostało w 2009 r., a sprawa była rozpoznawana kilkakrotnie zarówno przez organy nadzoru budowlanego jak i sąd administracyjny. Ostatecznie decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia nowego projektu budowlanego zamiennego rozbudowy oraz obowiązek wykonania określonych czynności i robót mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Na skutek odwołania A. S. (strona, skarżący), organ odwoławczy decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił ww. decyzję w całości oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy nowego projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego realizowanej na działce o nr [...] w K. Skarga strony na powołaną decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 123/12.
W dniu [...] lutego 2012 r. inwestor złożył 4 egz. projektu budowlanego zamiennego (sporządzonego w lutym 2012 r.), jednak z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, PINB zwiesił niniejsze postępowanie, podjął je postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. po zakończeniu postępowania sądowego w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 123/12.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, iż podczas rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego inwestor dokonał istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę wydanej przez Starostę K. w dniu [...] czerwca 2008 r. (Nr [...]). W związku z powyższym konieczne stało się, przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania, przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego w trybie przepisu art. 50-51 p.b. Uznał, iż przedstawiony projekt budowlany zamienny odzwierciedla zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych, zawiera także opis wykonania określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. PINB wskazał, iż w ww. decyzji o warunkach zabudowy wskazano warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego określając m.in. wysokość kalenicy budynku mieszkalnego do 8,0 m od poziomu terenu, wysokość budynku mieszkalnego do II kondygnacji (druga w poddaszu użytkowym) oraz sytuowanie budynku na działce. W projekcie zamiennym na str. 3 części opisowej znajduje się opis stanu istniejącego i ocena techniczna stanu istniejącego rozbudowy budynku mieszkalnego. Ponadto zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, zwane dalej rozporządzeniem) dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli tak wynika z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Działka skarżącego została uznana za znajdującą się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku, wskutek czego przysługiwał mu przymiot strony postępowania. W pkt 11 na str. 6 części opisowej projektu co do klasy odporności ogniowej budynku wskazano, iż zgodnie z § 213 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia, budynek zwolniony jest od wymagań dotyczących klasy odporności ogniowej. W związku z powyższym nie wymagane jest uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą ds. przeciwpożarowych. Zarzut braku koty wysokościowej (bezwzględnej wysokości poziomu zero budynku powyżej poziomu morza) mógłby być zasadny w przypadku projektowanego nowego budynku, a nie jak w tym przypadku rozbudowy z nawiązaniem do poziomu istniejącej części budynku. Mapa do celów projektowych została opracowana w dniu [...] października 2011 r. przez geodetę uprawnionego (świadectwo M.G.P. i B. [...]) i załączona do pozwolenia na budowę. Część opisowa projektu zagospodarowania działki została ujęta w części opisowej na str. 4 opisu technicznego. W pkt 2.1 decyzji o warunkach zabudowy jest określona maksymalna powierzchnia działki 30% w linii rozgraniczenia inwestycji i 30% na chodniki i dojazdy. Projekt zabudowy projektowanej rozbudowy budynku istniejącego - [...] m2. Całkowita powierzchnia działki wynosi około [...] m2 ([...] m x [...] m) [...] m stanowi 25% powierzchni działki. Dojścia i chodniki wynoszą około [...] m co stanowi około 17% powierzchni działki. Bilans terenu jest zgodny powierzchniowo
z warunkami zabudowy. BIOZ jest czytelny i znajduje się w projekcie zamiennym rozbudowy str. 7 i 8 części opisowej. Skala w której została opracowana część rysunkowa projektu zamiennego jest wystarczająco czytelna i jest zaopatrzona
w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu. W pkt 9 orzeczenia technicznego, projektant opisał wpływ projektowanej rozbudowy na użytkowanie budynków sąsiednich wskazując, iż w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na sąsiedniej działce (Nr [...]), usytuowanej w odległości [...] m od granicy działki znajdują się dwa otwory okienne doświetlające pomieszczenia nieprzeznaczone na stały pobyt ludzi. Ponadto lokalizacja projektowanej rozbudowy w stosunku do stron świata wyklucza możliwość zacieniania pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego - stąd brak jest negatywnego wpływu tejże rozbudowy na właściwe użytkowanie budynku sąsiada. PINB nie podzielił opinii skarżącego w zakresie zacienienia jego budynku mieszkalnego, gdyż "wieczny cień w -wąskiej gardzieli przejazdu" i na ścianie zachodniej budynku mieszkalnego strony istniał jeszcze przed rozpoczęciem ww. rozbudowy. Ocena techniczna stanu istniejącej rozbudowy jest zawarta w części opisowej projektu zamiennego (str. 3 i 4) i została wykonana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, zaś p.b. nie zawiera przepisu określającego wyłącznie prawa rzeczoznawcy budowlanego do wykonania oceny technicznej (ekspertyz). Powyższe wymogi zostały spełnione załączonym orzeczeniem technicznym z uzupełnieniem opisu technicznego o stan istniejący.
W konsekwencji PINB uznał, iż przedstawiony projekt budowlany zamienny jest kompletny i zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, co umożliwiło jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Odwołanie na powołaną decyzję złożył skarżący podnosząc, iż rozbudowa spornego budynku została ulokowana w miejscu niedozwolonym, bowiem granica działek [...] i [...] była zabudowana dwoma dużymi budynkami po przeciwnych stronach. Między tymi budynkami była odległość [...] m – przestrzeń, którą inwestor zabudował budynkiem o długości [...] m. Nie da się tej budowy (w granicy działek) zmienić projektem zamiennym. Rozbudowany budynek stoi w samej granicy działek [...] i [...]. Ponadto w odwołaniu zauważono, iż organ I instancji widzi jeden budynek podczas, gdy są to dwa oddzielne budynki: stary i nowo dobudowany do starego. Dom skarżącego jest odsunięty od granicy i stoi na własnej działce. Odległość między budynkami wynosi tylko [...] m.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził prawidłowość podjętego przez PINB rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, iż w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania, mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym organ I instancji wstrzymał prowadzenie prac budowlanych, a następnie na podstawie art. 51 ust. 3 p.b. nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wykonanego przez osobę uprawnioną uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy spornej rozbudowie (budynku mieszkalnego). Podał, iż pierwotnie wydana przez organ architektoniczno – budowlany decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez Starostę K. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 36 a ust. 2 p.b. Powyższe skutkowało tym, że na kontynuowanie robót budowlanych inwestor musiał uzyskać zgodę organu. Decyzja wydana w końcowym etapie postępowania zgodnie art. 51 ust. 4 p.b. kończy postępowanie naprawcze i jest równoznaczna z udzielonym nowym pozwoleniem na budowę na podstawie nowego projektu zamiennego.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż złożony przez inwestora projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone art. 35 p.b. Projekt ten zawiera oświadczenie projektantów w zakresie sporządzenia go zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Uznał, iż w świetle regulacji art. 35 ust. 1 p.b. rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym nie naruszają uzasadnionych
i chronionych przepisami interesów osób trzecich, w tym skarżącego i czynią zadość warunkom określonym w przepisach, w tym techniczno - budowlanych. Ponadto nowa dokumentacja projektowa wskazuje, iż w celu doprowadzenia omawianego obiektu do stanu zgodnego z prawem inwestor zobowiązany jest do zmniejszenia długości rozbudowy w poziomie poddasza poprzez rozbiórkę ścian bocznych opartych na płycie balkonowej i obcięcie płyty balkonowej po licu ściany parteru oraz zamurowania bloczkami z betonu komórkowego o grubości 24 cm otworów okiennych usytuowanych w ścianie szczytowej rozbudowy usytuowanej w granicy z działką o nr [...]. Istniejące w ścianie rozbudowanego budynku mieszkalnego w granicy z działką o nr [...] dwa otwory okienne o wymiarach [...] m x [...] m i [...] m x [...] m należy zastąpić ściankami z luksferów. Powyższe umożliwia zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie prac. Oceny, czy przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z przepisami i zatwierdzoną zamienną dokumentacją budowlaną organ nadzoru budowlanego dokona na etapie dopuszczania inwestycji do użytkowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wskazał, iż usytuowanie budynku
w granicy działek nr [...] i [...] przewidywała decyzja Burmistrza Gminy K. Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o warunkach zabudowy. Stanowiąca załącznik graficzny do tej decyzji mapa przewidywała usytuowanie budynku w granicy bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym. W decyzji tej określając wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich wskazano, iż realizacja inwestycji nie powinna pozbawiać osób trzecich dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej gazu i środków łączności, ograniczenia dopływu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, powodowania uciążliwości związanych z hałasem wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi, promieniowaniem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Ponadto takie usytuowanie budynku dopuszcza § 12 ust. 2 rozporządzenia. Zauważył także, iż skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy
i pozwolenie na budowę, i nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Wreszcie wywiódł, że przepisy prawa nie dają obywatelom indywidualnego uprawnienia do domagania się, by sposób zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości uwzględniał ich upodobania estetyczne.
W skardze (i jej uzupełnieniu) złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzut naruszenia:
1) art. 35 ust. 1 pkt 1 – 3 p.b. poprzez zaniechanie zbadania poprawności zamiennego projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz kompletności zamiennego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń;
2) § 12 ust. 2 rozporządzenia, poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż przepis ten zezwala na posadowienie budynku w granicy nieruchomości, niezależnie od obowiązku spełnienia warunków, statuowanych przez inne przepisy prawa
(w tym przepisy przeciwpożarowe);
3) § 13 rozporządzenia, poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy oświetlenia
i nasłonecznienia nieruchomości skarżącego sąsiadującej bezpośrednio
z rozbudową;
4) § 206 rozporządzenia, poprzez zaniechanie przeprowadzenia ekspertyzy technicznej (a nie opinii) stanu budynku podlegającego rozbudowie oraz badań podłoża gruntowego;
5) § 226 i n. rozporządzenia, poprzez zaniechanie ustalenia strefy pożarowej oraz klasy odporności ogniowej rozbudowy;
6) § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 113), poprzez brak części rysunkowej zamiennego projektu budowlanego w wymaganej skali, tj. 1:500;
7) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego
w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 106/10 wiążącego w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia;
8) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistych parametrów rozbudowy i jej usytuowania na gruncie (w granicy działki) oraz niewnikliwe i niewyczerpujące postępowanie dowodowe nie mające na celu uzyskania prawdy obiektywnej, przebiegające
z pominięciem istotnych dla sprawy faktów.
Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia skarżący szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał następnie, iż zamienny projekt budowlany nie spełnia podstawowego warunku decyzji o warunkach zabudowy (Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.), przewiduje bowiem trzy kondygnacje, a ww. decyzja dwie kondygnacje. Powyższą okoliczność organy nadzoru budowlanego całkowicie zignorowały.
Wskazał, iż w kolejnych kierowanych do PINB pismach zwracał się o wyjaśnienie i sprawdzenie braku w projekcie zamiennym - opracowanej ekspertyzy technicznej stanu istniejącego pod kątem rozbudowy, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego wymaganej dla rozbudowy. Uważa, iż sporny 60-letni budynek z nadbudowywaną częścią, usytuowany w granicy z jego działką, grozi katastrofą budowlaną ze względu na jego fatalny stan techniczny (ściana nowej rozbudowy działek pęka w wielu miejscach). Ponadto brak dokumentów z wiarygodnymi pomiarami grubości, głębokości, jakości fundamentów i ścian istniejącego budynku, informacji jakiego rodzaju są wieńce i stropy, nie wiadomo jaka jest nośność budynku. Brak odpowiednich analiz i wyliczeń matematycznych istniejącego budynku. W sprawie nie ustalono także, jaka jest jakość podłoża gruntowego, poziom wód gruntowych, czy istnieje tam humus, na którym się buduje, kurzawki i czy rozbudowa w granicy działki jest możliwa i bezpieczna przy nie normatywnym zbliżeniu do jego budynku na [...] m. Brak analizy stanu podłoża gruntowego czyni niemożliwym ustalenie prawidłowej ekspertyzy stanu istniejącego pod kątem rozbudowy. Organy takiego sprawdzenia nie dokonały, nie odpowiadając na konkretne zarzuty strony postępowania. Ponadto w opracowanym projekcie zamiennym występują istotne błędy i braki m.in.: projekt zagospodarowania działki [...] - część graficzna rysunkowa sporządzony został w niewłaściwej skali 1:500, brak w nim właściwie ustalonego obszaru aktualizacji mapy zasadniczej do celów projektowych oraz podstawowych przewidzianych prawem wymiarów dotyczących odległości projektowanej rozbudowy od istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej [...], brak naniesionej ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy, brak uzgodnienia z biegłym do spraw przeciwpożarowych ze względu na nie normatywne zbliżenie projektowanego obiektu do zabudowy istniejącej w projekcie zagospodarowania, brak oznaczeń graficznych obowiązujących według normy PN-B-01127 w projekcie zagospodarowania, brak "kot" wysokościowych, brak całej części opisowej projektu zagospodarowania przedmiotowej działki, a w szczególności dokonania prawidłowego bilansu terenu oraz innych parametrów technicznych, brak czytelnego BIOZ oraz analizy przesłaniania, zacieniania i nasłonecznienia jego działki. Ponadto organy nie sprawdziły, że
w projekcie zamiennym dokonano istotnych zmian w stosunku do projektu pierwotnego zmieniając konstrukcję dachu, likwidując lukarny, zmieniając sposób docieplenia, wprowadzając okna w połaci dachowej, co wpływa na istotne parametry obiektu zmieniając jego kubaturę, powierzchnię użytkową i wymaga zgody autora projektu pierwotnego i odpowiednich obliczeń projektowych.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1402/06, publ. LEX nr 360233). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego obu instancji stanowił art. 51 ust. 4 p.b., zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 (sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego), i wydaje decyzję
w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie.
Wskazania w pierwszej kolejności wymaga, iż rozstrzygnięcie wydane na podstawie tego przepisu jest ostatnim w sprawie robót budowlanych, zrealizowanych
z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę. W sprawie bezsporna jest okoliczność dokonania przez inwestora zmian w przedmiotowym budynku
w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez: 1) zmianę parametrów rozbudowy tj. powiększenie długości rozbudowy w poziomie poddasza o [...] m,
2) wykonanie w ścianie szczytowej przy granicy z działką [...] dwóch otworów okiennych o szerokości [...] x [...] m oraz 3) w ścianie szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego dwóch okien o wymiarach [...] x [...] m. Niewątpliwie odstępstwo to wymagało zmiany pozwolenia na budowę. Niespornym jest także, iż postępowanie naprawcze wdrożone zostało poprzez wydanie przez organ I instancji
w dniu [...] września 2011 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. decyzji nakładającej na inwestora obowiązek: sporządzenia i złożenia w terminie 60 dni 4 egz. nowego projektu budowlanego zamiennego rozbudowanego budynku oraz wykonania określonych czynności. Decyzja ta została następnie w toku postępowania odwoławczego w całości uchylona przez WINB, który orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i złożenia w terminie 60 dni 4 egz. nowego projektu budowlanego zamiennego. Prawidłowo zatem został w sprawie wdrożony tryb naprawczy, a w konsekwencji obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 4 p.b. Decyzja tego typu legalizuje wykonane z odstępstwem roboty, zastępując naruszone pozwolenie na budowę w zakresie dokonanych odstępstw.
Istotne znaczenie, zwłaszcza na gruncie niniejszej sprawy ma okoliczność, iż sam fakt przedłożenia żądanego projektu zamiennego w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia projektu. Przeciwnie, nie podjęcie przez organ wobec złożonego projektu zamiennego właściwych czynności kontrolnych stanowił ewidentne naruszenie prawa. Stosownie bowiem do art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 p.b., znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także
z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny.
Analizując akta administracyjne sprawy, treść podjętych przez organy obu instancji decyzji oraz zarzuty skargi, Sąd stwierdza, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego było przedwczesne, bowiem postępowanie mające na celu ocenę złożonego projektu budowlanego zamiennego nie zostało przeprowadzone prawidłowo. W konsekwencji Sąd uznał skargę za zasadną
w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji organu odwoławczego.
Wskazać w tym miejscu należy, iż wedle regulacji art. 15 k.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego jest powtórne rozpoznanie sprawy, a nie jedynie dokonanie oceny rozstrzygnięcia organu I instancji. Takiego powtórnego rozpoznania sprawy naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania WIMB zaniechał. Równocześnie mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności stwierdzić należy, że organ odwoławczy pominął odniesienie się co do prawidłowości przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego w kwestii opisu projektowanego zagospodarowania działki zarówno w odniesieniu do treści opisowej (pkt 7 projektu) jak i graficznej.
WINB zaniechał także odniesienia się w treści zaskarżonej decyzji co do argumentów strony dotyczących bilansu terenu. W kwestii tej organ I instancji wskazał jedynie, iż bilans terenu jest zgodny powierzchniowo z warunkami zabudowy. Wymaga także zweryfikowania przez organ odwoławczy odniesienia się do stanowiska PINB
w zakresie BIOZ, który organ ten ocenił jako czytelny, podnosząc, że znajduje się on
w projekcie zamiennym rozbudowy na str. 7 i 8 części opisowej projektu. W ocenie Sądu na powołanej str. 7 i 8 ww. dokumentu brak jest szczegółowego opisu BIOZ.
Kolejną kwestię stanowi tzw. skala, w której została opracowana część rysunkowa projektu zamiennego. Zdaniem PINB skala sporządzonego projektu zamiennego jest wystarczająco czytelna. Jest to określenie nieostre, w tym zakresie organ winien określić, czy w części rysunkowej projektant przyjął prawidłową skalę, czy też jak podnosi skarżący była to skala wadliwa.
Wreszcie brak jest stanowiska organów w zakresie prawidłowej liczby kondygnacji, ponieważ decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza wysokość budynku mieszkalnego do dwóch kondygnacji (druga kondygnacja w poddaszu użytkowym). Zatem brak odniesienia się organu do wskazanego zarzutu skarżącego, iż
w dobudowanej części są trzy kondygnacje, skutkuje uznaniem, iż organy nie rozpoznały sprawy wszechstronnie. Analogicznie organy zaniechały wypowiedzenia się w kwestii naruszenia § 13 rozporządzenia w zakresie zacienienia i nasłonecznienia.
Zdaniem Sądu, WINB winien szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie jest wystarczające stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ niejednokrotnie zajmował stanowisko w kwestiach podnoszonych przez skarżącego, gdyż w takiej sytuacji skarżący może skutecznie podnosić zarzut wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a Sąd nie może tych zarzutów skutecznie odeprzeć. Na organie ciąży obowiązek szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego, odniesienia się do wszystkich argumentów podnoszonych przez strony, zaś skarżący zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej może domagać się wyjaśnienia sprawy zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności zobowiązany będzie do odniesienia się do decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w kontekście regulacji art. 35 p.b. mając na względzie uwagi ww. Sądu. Organ uwzględni także, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Wreszcie organ odwoławczy zobowiązany będzie do zajęcia stanowiska wobec argumentów skarżącego podnoszonych
w pismach z dnia [...] stycznia 2013 r. i z dnia [...] marca 2013 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż w kontekście niniejszego rozstrzygnięcia Sądu, są one przedwczesne. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż istotne znaczenie w sprawie znajduje decyzja
o warunkach zabudowy, która określa linię zabudowy, lokalizację projektowanej rozbudowy, wysokość budynku mieszkalnego do drugiej kondygnacji, wysokość kalenicy, nachylenia połaci dachowej, szerokość elewacji frontowej, maksymalną powierzchnię działki przeznaczoną pod zabudowę 30 % w liniach rozgraniczenia inwestycji, odnosi się także do funkcji terenu. Zwrócić należy przy tym uwagę, że skoro skarżący nie kwestionował decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie decyzji
o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego nie może skutecznie podnosić tych warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu, które zostały w decyzji tej ustalone. Powyższe jest istotne w kontekście głównego zarzutu skargi – usytuowania rozbudowy w granicy działek [...] i [...].
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło