VIII SA/Wa 621/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2005 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi E. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym mężem, a jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura - [...] zł, zajęta przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że małżonkowie nie posiadają wartościowych przedmiotów, które mogliby spieniężyć. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej poprzez nadesłanie: zeznań podatkowych za 2011 r., zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez męża, wskazania wszystkich źródeł utrzymania, wyciągów z rachunków bankowych, a także wyjaśnienie jak zostały wydatkowane posiadane w 2005 r. środki finansowe oraz wskazanie wysokości wydatków na bieżące utrzymanie. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że jej mąż jest osobą bezrobotną, ale nie zarejestrowaną jako taka. Podała, że "jest w rozdzielności majątkowej z mężem", nie zna szczegółów wydatkowania przez niego środków, od dłuższego czasu pożycie małżonków wygasło w związku z czym skarżąca nie wie co robi jej mąż. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się w tej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej jako p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przyczynić się do zastosowania instytucji prawa pomocy. Tym samym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, a zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności jego zastosowania. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 171/09, publ.: LEX nr 552205). Mając na uwadze przytoczony wyżej reżim prawny, stanowisko judykatury oraz przede wszystkim okoliczności faktyczne uznano, że E. S. nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, iż w jej przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły, jakim niewątpliwie jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na brak konsekwencji w oświadczeniach skarżącej składanych w tej sprawie. W treści formularza wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z mężem, który jest na jej utrzymaniu. Natomiast w piśmie z dnia [...] września 2012 r. złożonym w wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku oświadczyła, że obecnie mieszka w mieszkaniu syna, nie wie co robi jej mąż, a pożycie małżeńskie wygasło. Złożone zatem w tym zakresie wyjaśnienia należy uznać za wątpliwe. Niezależnie jednak od tego, należy podkreślić, że mąż skarżącej w sprawie VIII SA/Wa 620/12 podtrzymał, że odziedziczył po ojcu spadek znacznej wartości ok. [...] zł, ujawniony w 2006 r., przy czym jak wyjaśnił w piśmie uzupełniającym przedmiotowy wniosek z dnia [...] września 2012 r. wszystkie środki otrzymane ze spadku zostały przekazane jego synowi J.. Już choćby z tego względu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca jak i jej mąż mogą oczekiwać ze strony syna, na rzecz którego mąż dokonał znacznego przysporzenia majątkowego, wsparcia finansowego, co nie pozostaje w sprzeczności z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym "rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie". Przy czym okoliczność (nie udokumentowana zresztą w żaden sposób), że małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową pozostaje w sprawie bez znaczenia, bowiem zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Z tego obowiązku nie zwalnia nawet pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008 r., sygn. akt I FZ 460/08). Jednocześnie za wątpliwe należy uznać wyjaśnienia skarżącej jakoby jej mąż był osobą bezrobotną i nieskutecznie poszukującą pracy skoro jako taka nawet nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy. Złożone wyjaśnienia pozostają więc gołosłowne, nie zostały poparte żadnymi dowodami i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W tej sytuacji mając na uwadze powyższe oraz charakter sprawy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.