VIII SA/Wa 643/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu [...] lipca 2012 r. wpłynął do Sądu, złożony za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS"), wniosek E. O. (dalej: "skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do wniosku nie załączono odpisu skargi. W uzasadnieniu, pełnomocnik skarżącej wskazał na brak zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności, gdyż w okresie od [...] marca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. przebywał w szpitalu. Następnie odbył leczenie sanatoryjne. Zgodnie z zaleceniami lekarskimi w okresie rekonwalescencji z powodu obawy o pogorszenie się jego stanu zdrowia pozbawiony był możliwości wykonywania wszelkich czynności zawodowych, w tym związanych z udzielonym pełnomocnictwem w sprawie. Stąd w jego ocenie przedmiotowy wniosek jest zasadny. Do pisma załączył stosowne zaświadczenia lekarskie. Dyrektor IS w piśmie z [...] lipca 2012 r. wniósł o odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż skarżąca nie dokonała czynności, której nie dokonała w terminie, tj. do wniosku nie dołączono odpisu skargi. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wezwano pełnomocnika skarżącej w trybie art. 49 u.p.p.s.a. do usunięcia braków formalnych wniosku przez nadesłanie skargi oraz złożenie pełnomocnictwa – terminie 7 dni. W przepisanym terminie pełnomocnik skarżącej usunął braki formalne wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, gdyż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim przyczyna uchybienia terminu ustała [...] czerwca 2012 r. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 u.p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie aby wiosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 u.p.p.s.a. Są nimi: - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, - powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, - równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ) . W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Literatura i orzecznictwo, do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych, zaliczają przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. W orzecznictwie przyjmuje się nadto, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (zob. wyrok NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785; postanowienie NSA z 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1070/07; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zarówno skarżąca, jak i jej pełnomocnik nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej. W szczególności nie wykazali, że choroba pełnomocnika uniemożliwiła im wyręczenie się inną osobą w celu dokonania czynności w przewidzianym przez ustawę terminie. Dodać należy, że pełnomocnik prowadzi działalność gospodarczą w ramach kancelarii będącej spółką komandytową. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających wniosek, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, zaś inne powody braku winy nie zostały wskazane. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, że choroba pełnomocnika skarżącej miała na tyle nagły charakter, że uniemożliwiła skarżącej podjęcie stosownych działań w celu zapobieżenia negatywnym konsekwencjom związanym z naruszeniem terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie Sąd podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że niedopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu niedokonanej w terminie czynności procesowej polegające na niedołączeniu do składanego wniosku pisma procesowego w postaci skargi należy traktować jako brak formalny, podlegający - na zarządzenie przewodniczącego - usunięciu w ramach tzw. postępowania naprawczego, przewidzianego w art. 49 u.p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05; z 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OZ 569/10; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Stąd zasadnie wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.