VIII SA/Wa 658/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na rozprawie wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi R. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Prezydenta Miasta [...] postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewoda [...] zarządzeniem zastępczym z dnia [...] czerwca 2017 r., [...] działając na podstawie art. 98a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (DZ.U z 2016 roku, poz. 446 ze zm. dalej jako u.s.g.) w związku z art. 492 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy (DZ.U z 2017 roku, poz. 15) oraz w związku z art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (DZ.U z 2016 roku, nr 216, poz. 1584 ze zm. dalej jako ustawa antykorupcyjna), po zawiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził wygaśnięcie mandatu Prezydenta Miasta [...]– R. W.. Skargę na zarządzenie zastępcze organu nadzorczego z dnia [...] czerwca 2017 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w dniu 28 lipca 2017 roku wniósł R. W.. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą – VIII SA/Wa 658/17. W dniu 23 lutego 2018 roku wpłynął do wyżej powołanej sprawy wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie tegoż stowarzyszenia na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2017 roku, poz. 1369 dalej jako p.p.s.a.) do udziału w sprawie charakterze uczestnika postępowania. Stowarzyszenie powołując się na § 1 ust.1 statutu wskazało, że jest stowarzyszeniem miast mającym na celu wspieranie idei samorządu terytorialnego oraz dążenie do gospodarczego i społeczno – kulturalnego rozwoju miast polskich. Argumentowało, że reprezentuje interesy zbiorowe miast zrzeszonych wobec organów władzy publicznej i podejmuje się obrony tych interesów. Miasto [...] jest członkiem tego stowarzyszenia, a przedmiotem sprawy jest kontrola legalności wygaszenia mandatu Prezydenta Miasta [...]. Tym samym przedmiot postępowania zawiera się w zakresie działalności stowarzyszenia, które jest stowarzyszeniem gmin w rozumieniu art. 84 u.s.g. Wnioskodawca wskazywał, że udział stowarzyszenia odpowiada celowi postępowania sądowo – administracyjnego i sprzyja społecznej kontroli postępowania. Przedmiotowy wniosek został rozpoznany na posiedzeniu jawnym w dniu 27 lutego 2017 roku. Pełnomocnik wnioskodawcy popierał wniosek. Pełnomocnik skarżącego R. W. przychylał się do zgłoszonego wniosku. Pełnomocnik organu – Wojewody [...]– pozostawił wniosek do uznania sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2016 roku, poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w powołanej ustawie. Warunki uczestniczenia organizacji społecznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika określa art. 33 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle wskazanego przepisu kwestia zgodności przedmiotu postępowania w danej sprawie z zakresem statutowej działalności organizacji społecznej, nie jest jedynym kryterium decydującym o możliwości dopuszczenia takiej organizacji do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Istotne znaczenie w tym zakresie ma również charakter i przedmiot zainicjowanego postępowania. Należy zauważyć, że określenie ,,postępowanie administracyjne ‘’użyte w art. 33 § 2 p.p.s.a. należy odnieść do postępowania administracyjnego w rozrumienieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2016 roku, poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.). Jedynie postępowania enumeratywnie wymienione w przepisie art. 1 k.p.a. stanowią ,,postępowania administracyjne‘’ i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 roku, syg. akt II OZ 362/11, z dnia 18 stycznia 2011 roku, sygn. akt II OZ 1354/10, z 16 grudnia 2008 roku, sygn. akt II OZ 1310/08). W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest zarządzenie zastępcze wojewody w przedmiocie wygaszenia mandatu prezydenta miasta. Przepis art. 98a u.s.g. nie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie zarządzenia zastępczego nie jest poprzedzone jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym. W sprawie dotyczącej wydania zarządzenia zastępczego na podstawie wyżej powołanego przepisu nie mamy do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 roku, sygn. akt II OSK 364/17, z dnia 9 maja 2017 roku, sygn. akt II OSK 784/17). Należy również zauważyć, iż postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego jest postępowaniem z udziałem podmiotów publicznoprawnych, a takie postępowania toczą się bez udziału innych podmiotów. Zarządzenie zastępcze jest rodzajem rozstrzygnięcia nadzorczego, do którego stosuje się art. 92a u.s.g., z którego wynika, że w sprawach skarg na rozstrzygniecie nadzorcze sąd wyznacza rozprawę w terminie 30 dni od dnia wpływu skargi, co przesądza, iż winny być rozpoznawane poza kolejnością z racji ważkiego interesu społecznego. W tej sytuacji zaskarżone zarządzenie ma charakter deklaratoryjny, a o fakcie czy mandat prezydenta miasta wygasł zdecyduje dopiero prawomocne rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, co ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania gminy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2018 roku, sygn. akt II OZ 1633/17). Dopuszczanie innych podmiotów w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. odbyłoby się z wszelkimi konsekwencjami procesowymi, a więc możliwością kwestionowania zapadłych w postępowaniu orzeczeń. Taka sytuacja w swej istocie pozostawałaby w sprzeczności z zamiarem szybkiego załatwienia tego rodzaju spraw przewidzianym przez ustawodawcę. W tej sytuacji kwestia badania zgodności zakresu statutowej działalności z przedmiotem postepowania nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.