VIII SA/Wa 672/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-21
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie posiadają prawa rzeczowego do nieruchomości położonych w odległości do 100 metrów od terenu planowanego przedsięwzięcia, a także nie wykazują, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia zostaną przekroczone standardy jakości środowiska lub że ich nieruchomości znajdą się w zasięgu znaczącego oddziaływania mogącego wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu, posiadają przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, ponieważ osoby wnoszące odwołanie nie wykazały posiadania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stroną jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości w obszarze oddziaływania, zdefiniowanym jako teren przedsięwzięcia i obszar do 100 m od jego granic, a także działki, na których zostaną przekroczone standardy jakości środowiska lub które znajdą się w zasięgu znaczącego oddziaływania mogącego ograniczyć zagospodarowanie. W niniejszej sprawie odwołujący się nie spełnili tych kryteriów, posiadając jedynie interes faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w R., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przeróbczego. SKO uznało, że osoby wnoszące odwołanie nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, zdefiniowanym przez art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, twierdząc, że SKO błędnie ograniczyło się do kryterium odległości 100 m, nie badając przekroczenia standardów jakości środowiska ani znaczącego oddziaływania na ich nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. K., M. K., R. K., A. G., A. T., A. M., J. M., A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 11 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2024 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania K. K., M. K., R. K., A. G., A. T., A.M., J. M., A.D.., reprezentowanych przez radcę prawnego R.S. oraz C.., J.R., J.A., J.N., C.H., C. A., S.M., S. T., K. H., K. Z., T.S., K.C., K.C., D.Ś., J.Ś., R.M., R.M., K.E., K.P., C.S., C.A., Ś.W., Ś.J., K. M., K.A., K.T., K.Z., D. J., D.G., K.B., D.M., D.A., D.E., K.Ł., K.J., K.J., S.K., R.M., R. A., R. A., N.R., F.M., N.P., N.S., N.Ł., K. A., K. M., M.T., K.K., K.A., P.K., P.Z., G.P.., S.. M., M. K., K.D., K. J., G.D., W.E., K.C., J.D., R.G., J.E., J.K., B.G., B. M., L.K., M.K., S.M., B.K., D.Z., S.W., S.K., C.D., C.S., C.M., J.B., J.M., J.J., F.E., F.B., D.T., D. J., S. K., K.J., K.M., K.M., K.K., M.M., T.C., M.K., M. G., L.K., W.K., K.B., K.A., K.J., K. K., J.N., S.B., B.I., B.E., N.W., N.J. od decyzji Burmistrza J. (dalej jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") z [...] maja 2024 r., znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zakładu przeróbczego wykorzystującego technologię recyklingu produkcyjnych odpadów betonowych w miejscowości J." (dalej też jako: "przedsięwzięcie", "inwestycja") na terenie działek nr ewid. [...] obręb J. i określającej warunki realizacji
i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. tylko strona może złożyć odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, dlatego pierwszą czynnością organu odwoławczego po wpłynięciu odwołania jest ustalenie czy pochodzi ono od strony, czyli w niniejszym przypadku ustalenie, czy ww. osoby posiadają przymiot strony w tym postępowaniu i legitymację do wniesienia odwołania. Kolegium przeprowadziło postępowanie wyjaśniające mające na celu zweryfikowanie interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu osób które złożyły odwołanie, tj. czy posiadają one przymiot strony w tym postępowaniu i w konsekwencji między innymi legitymację do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U.
z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) - zwana dalej "ustawą o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie", zawiera szczegółową regulację w zakresie przyznawania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. art. 74 ust. 3a. Regulacja zawarta w art. 74 ust. 3a ww. ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i ogranicza stosowanie tego przepisu w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Relacja między tymi przepisami jest taka, że pojęcie "strony" w postępowaniu administracyjnym,
o którym mowa w art. 28 k.p.a., zostało zawężone przez art. 74 ust. 3a ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
SKO cytując treść ww. przepisu wskazało, że punktem odniesienia dla weryfikacji legitymacji procesowej (legitymacji do wniesienia odwołania) odwołujących się jest zatem art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
Analizując przesłanki zawarte w tym przepisie Kolegium w pierwszej kolejności zauważyło, że w realiach niniejszej sprawy, obszar odziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie (stanowiący podstawę do ustalenia kręgu stron postępowania) wynosi 100 m od terenu, na którym będzie ono realizowane, tj. od działek nr [...] obręb J.. W związku
z powyższym obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje działki nr [...], obręb J..
Zdaniem Kolegium obszar ten nie rozciąga się poza wyżej wymienioną wielkość (i ww. działki), gdyż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, że w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a także przedsięwzięcie nie powodowałoby tak znaczącego oddziaływania, które mogłoby wprowadzić ograniczenia
w zagospodarowaniu okolicznych nieruchomości (tym bardziej położonych w odległości większej niż 100 m), zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem.
Odnosząc się z kolei do argumentacji odwołujących się, że przedsięwzięcie będzie emitowało ponadnormatywny hałas i toksyczne związki, organ odwoławczy zauważył, że z przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że prognozowany poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu planowanej inwestycji o wartości izofony 55,0 dB w porze dnia nie obejmuje swoim zasięgiem terenów chronionych akustycznie. W związku z czym nie przewiduje się negatywnego wpływu eksploatacji zakładu na klimat akustyczny zabudowy mieszkaniowej. Również z dołączonej do raportu mapy zasięgu oddziaływania akustycznego skumulowanego wynika, że poza działkami nr [...], obręb J., nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska.
Z przedmiotowego raportu wynika również, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie powodować uciążliwości w zakresie powietrza atmosferycznego ponad przeciętną miarę, a poza terenem zakładu dojdzie do ponadnormatywnych stężeń pyłów, tlenu węgla, węglowodorów, dwutlenku azotu, benzenu, dwutlenku siarki, tlenków azotu (dowód - uzupełnienie raportu - akta sprawy str. 242-312).
Reasumując SKO stwierdziło, że ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wynika jednoznacznie, że na działkach innych niż działki nr [...], obręb J. nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, co znajduje potwierdzenie w stanowiskach właściwych wyspecjalizowanych organów współdziałających w sprawie (uzgadniających/ opiniujących realizację przedmiotowej inwestycji). Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie Kolegium ustaliło, że żaden z odwołujących się nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) działek położonych w odległości do 100 m od terenu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Przesłanki rzutujące na kwestię posiadania przymiotu strony nie zostały spełnione w odniesieniu do odwołujących się, co w konsekwencji powoduje, że nie mają oni legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Odwołujący się mogą posiadać w przedmiotowym postępowaniu jedynie interes faktyczny, a nie prawny, zatem nie mogą być uznani za stronę tego postępowania. Dlatego też należało umorzyć postępowanie odwoławcze.
Na zakończenie Kolegium poinformowało, że z uwagi na brak wskazanego adresu lub brak możliwości odczytania danych osobowych osób wskazanych w pkt 18, 28, 30, 42, 43, 64, 65, 100 i 114 (lista osób sprzeciwiających się budowie przedsięwzięcia), podanie wniesione przez te osoby, pozostawiono bez rozpoznania zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a.
Pismem z 14 sierpnia 2024 r. K.K., M.K., R.K., A.G., A.T., A.M., J.M., A. D.(dalej jako "skarżący") wnieśli skargę do tutejszego Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie Kolegium z [...] lipca 2024 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80, art. 7 k.p.a. w zw. z art. art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:
- brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący
i pozwalający na ustalenie stron postępowania,
- badanie posiadania przymiotu strony postępowania wyłącznie w oparciu o kryterium posiadania prawa do nieruchomości znajdującej się w odległości 100 m od granic terenu przedsięwzięcia, a więc z pominięciem zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia (art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie) i tego czy w wyniku realizacji przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska (art. 74 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy),
- uznanie, w oparciu o raport, który nie został poddany weryfikacji, że w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia nie zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a także przedsięwzięcie nie powodowałoby tak znaczącego oddziaływania, które mogłoby wprowadzić ograniczenia
w zagospodarowaniu nieruchomości należących do skarżących, co skutkowało automatycznym uznaniem, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym i nic byli oni uprawnieni do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż skarżący nie są stroną postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ ustalając kto jest stroną postępowania przyjął jedynie kryterium posiadania prawa do nieruchomości znajdującej się w odległości 100 m od granic terenu przedsięwzięcia. Ustalenie zaś takiego kryterium budzi poważne wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją (por. T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz. M. Wierzbowski (red.), Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2024). Przyjęcie sztywnego kryterium 100 metrów nie znajduje żadnego uzasadnienia merytorycznego. Z jakiego bowiem powodu jest to 100 metrów, a nie 50 lub 300 metrów nie można wywnioskować ani z przepisów ustawy, ani z streści uzasadnienia do nowelizacji.
Skarżący podnieśli, że nieruchomość R. K.jest położona co prawda
w większej odległości niż ustawowe 100 m mierzone od granic terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie. Podobnie nieruchomość K. K. położona niespełna 260 metrów od realizowanego przedsięwzięcia nakazuje uważną analizę wszystkich przesłanek odpowiadających za przyznanie przymiotu strony
w związku z wpływem przedmiotowej inwestycji na jakość środowiska i tym samym wpływającej na warunki życiowe okolicznych mieszkańców. Trudno bowiem niejako wykluczać a priori wpływ przedmiotowej inwestycji na okolicznych mieszkańców, których nieruchomości położone są w bezpośredniej bliskości od realizowanego przedsięwzięcia. Brak takiej analizy dokonanej przez organ wskazuje na jego powierzchowne działanie w tym zakresie. Organ powinien zatem rozważyć (nie tylko
w stosunku do R.K., ale także właścicieli innych działek) dwie pozostałe przesłanki pozwalające na ustalenie przymiotu strony. Stronami są bowiem także osoby, którym przysługuje prawo rzeczowe do:
- działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska (art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie),
- działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (art. 74 ust. 3a pkt 3 ww. ustawy).
W ocenie skarżących organ w decyzji błędnie stwierdza, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie (raportu) nie wynika, iż w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska,
a także przedsięwzięcie nie powodowałoby tak znaczącego oddziaływania, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu okolicznych nieruchomości.
Z uzasadnienia decyzji nie wynika aby organ weryfikował ustalenia raportu w tym zakresie (jego kompletność i spójność). Przyjął zaś ustalenia raportu za własne. Organ zdaje się pomijać, że raport nie jest opinią biegłego, a dokumentem sporządzanym na zlecenie inwestora, a więc osoby zainteresowanej tym by raport w jak najmniejszym stopniu stwierdzał oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W niniejszej sprawie, wobec sprzeciwu mieszkańców, zasadne było dokonanie przeprowadzenie dowodu
z opinii biegłego.
Zdaniem skarżących z uwagi na lokalizację planowanego przedsięwzięcia, jego wielkość, w tym usytuowanie w stosunku do zabudowy mieszkaniowej, zbadanie
w sposób wyczerpujący powyższej okoliczności jest szczególnie istotne. Sam fakt, że
w sporządzonym na potrzeby niniejszego postępowania raporcie nie stwierdzono negatywnego oddziaływania emisji pyłów i hałasu na środowisko, stwierdzenie, że nie będą one przekraczać granic terenu inwestycji, nie uzasadnia przyjęcia, że okoliczność ta została w sposób wyczerpujący wyjaśniona. Wymaga to wiedzy specjalistycznej, bowiem uczestnicy postępowania w tym zakresie te ustalenia podważali.
Skarżący podnieśli, że na organie odwoławczym ciążył obowiązek oceny statusu strony w oparciu o materiał dowodowy, w tym dokonania analizy, w rozpoznawanym przypadku w oparciu o akt prawa miejscowego, czy w sprawie mamy do czynienia ze znaczącym odziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na działki skarżących i czy oddziaływanie to może wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Organ odwoławczy nie wypełnił jednak tego obowiązku. Wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając jej drogę do obrony interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
W piśmie procesowym z 14 października 2024 r. skarżący wskazali, że oddziaływanie na środowisko przedmiotowej inwestycji jest bardzo znaczące. W wyniku realizacji przedsięwzięcia zostały przekroczone standardy jakości środowiska dla mieszkańców, zwłaszcza dla skarżących. Odziaływanie zakładu jest znacznie większe niż 100 m jeżeli chodzi o hałas, jest to odległość znacznie powyżej 700 m. Normy hałasu jakie wynikają z przepisów prawa powinny być spełnione na granicy działki. Informacje, założenia przedstawione w raporcie środowiskowym są tylko czysto teoretyczne, wykonane na zlecenie inwestora. Jeżeli chodzi o pyły powstające
z procesu kruszenia betonu są widoczne na działkach najbliżej położonych, na działce skarżących – K. K., A.G.. Powstanie zakładu wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości należących do skarżących
i mieszkańców. Hałas i szkodliwe pyły mają bardzo negatywny wpływ dla zdrowia skarżących.
Do ww. pisma procesowego skarżący załączyli cztery zdjęcia powstałego już zakładu inwestora z widocznymi hałdami gruzu betonowego.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 9 stycznia 2025 r. skarżący podtrzymali swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) wniósł zaś o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a."). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd uznał że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji uznał, że decyzja Kolegium [...] lipca 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. o umorzeniu postępowania odwoławczego w wyniku wniesionego m.in. przez skarżących odwołania od decyzji organu I instancji z [...] maja 2024 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zakładu przeróbczego wykorzystującego technologię recyklingu produkcyjnych odpadów betonowych w miejscowości J." na terenie działek nr ewid. [...] obręb J. i określającej warunki realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje ocena prawna dokonanych
w sprawie ustaleń faktycznych w kontekście posiadania przez odwołujących się, w tym również skarżących, interesu prawnego w sprawie, umożliwiającego m. in. skuteczne zainicjowanie postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza z [...] maja 2024 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Rozstrzygając tak zakreślony spór wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
Stosownie do ww. przepisu, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Z powyższego przepisu wynika, że to na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia komu przysługuje przymiot strony postępowania. Celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3364/21, opubl. CBOSA).
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, z obowiązków tych Kolegium - pomimo wprawdzie dość lakonicznego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia - wywiązało się jednak w sposób prawidłowy.
Przede wszystkim analizując przesłanki zawarte w art. 74 ust. 3a ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie trafnie zauważyło, że w realiach niniejszej sprawy, obszar odziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w rozumieniu ww. przepisu stanowiącego podstawę do ustalenia kręgu stron postępowania wynosi 100 m od terenu, na którym będzie ono realizowane, tj. od działek nr [...] obręb J.. W związku z powyższym obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje działki nr [...], obręb J.. Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie Kolegium trafnie ustaliło, że żaden z odwołujących się nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) działek położonych w odległości do 100 m od terenu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Słusznie ustaliło SKO, że przedmiotowy obszar nie rozciąga się poza wyżej wymienioną wielkość i ww. działki, gdyż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, że w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a także przedsięwzięcie nie powodowałoby tak znaczącego oddziaływania, które mogłoby wprowadzić ograniczenia
w zagospodarowaniu okolicznych nieruchomości, zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium odniosło się też
w wystarczający sposób do argumentacji zawartej w odwołaniu, że przedsięwzięcie będzie emitowało ponadnormatywny hałas i toksyczne związki. Trafnie przy tym organ odwoławczy zauważył, że z przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że prognozowany poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu planowanej inwestycji o wartości izofony 55,0 dB w porze dnia nie obejmuje swoim zasięgiem terenów chronionych akustycznie. W związku z czym nie przewiduje się negatywnego wpływu eksploatacji zakładu na klimat akustyczny zabudowy mieszkaniowej. Również z dołączonej do raportu mapy zasięgu oddziaływania akustycznego skumulowanego wynika, że poza działkami nr [...], obręb J., nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska.
W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia głównymi źródłami emisji hałasu będzie praca instalacji do przetwarzania odpadów, a także ruch pojazdów mechanicznych po terenie inwestycyjnym.
Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest, że przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania akustycznego inwestycji wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji organu I instancji, eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie.
Za prawidłowe uznać należy ustalenie SKO, że z przedmiotowego raportu wynika, iż funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie powodować uciążliwości
w zakresie powietrza atmosferycznego ponad przeciętną miarę, a poza terenem zakładu dojdzie do ponadnormatywnych stężeń pyłów, tlenu węgla, węglowodorów, dwutlenku azotu, benzenu, dwutlenku siarki, tlenków azotu. Powyższe bowiem wynika
z uzupełnienia raportu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, w szczególności raportu
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wynika jednoznacznie, że na działkach innych niż działki nr [...], obręb J. nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska.
Analiza wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz
z załącznikami w tym z raportem o oddziaływaniu na środowisko wskazuje, że planowane przedsięwzięcie, mając na uwadze jego rodzaj, skalę i charakter zarówno
w fazie realizacji jak i w fazie eksploatacji przy zachowaniu metod prowadzenia prac
i zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych określonych
w przedmiotowym raporcie oraz charakterystyce przedsięwzięcia, nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. Planowane przedsięwzięcie nie spowoduje wystąpienia oddziaływania o znacznej wielkości i złożoności. Powyższe zaś znajduje potwierdzenie w stanowiskach właściwych wyspecjalizowanych organów współdziałających w sprawie (uzgadniających/ opiniujących realizację przedmiotowej inwestycji), tj. opiniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W..
Wprawdzie raport o oddziaływaniu na środowisko został opracowany na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia i ma charakter dokumentu prywatnego inwestora, niemniej jednak stanowi dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być tak jak
to ma miejsce w przypadku skarżących gołosłowne lecz powinny być poparte innym przekonywującym dowodem, np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazałaby na wady raportu.
Konkludując zauważyć należy, że stroną mogą być tylko podmioty, którym przysługuje własny, indywidualny interes prawny w danym postępowaniu. Ten interes prawny to wartość ochrony praw jednostki, określona przepisami prawa materialnego, jak i - w ograniczonym zakresie - przepisami prawa procesowego. O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny, oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu.
W świetle przytoczonych ustaleń postępowania odwoławczego nie można było uznać, że odwołującym się przysługuje status strony przedmiotowego postępowania, tym samym interes prawny dający legitymację procesową do skutecznego kwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący zamiast interesu prawnego mają jedynie interes faktyczny, jako że mogą być zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie mogą tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności od organu administracyjnego, w tym przypadku merytorycznego rozpatrzenia wniesionego przez nich środka zaskarżenia.
Dlatego też, w ocenie Sądu ziściła się przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co też zostało przez organ wystarczająco wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie może być zatem mowy o naruszeniach przepisów postępowania administracyjnego wskazanych
w skardze, takich jak art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 czy też art. 80 k.p.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, który organ odwoławczy zastosował w sposób prawidłowy, rozważając przesłanki w nim zawarte.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które Sąd ma obowiązek badać
z urzędu - skargę należało oddalić.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło