VIII SA/Wa 678/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Na podstawie art. 2, art. 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 36, art. 41, ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 i 163 k.p.a. Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku, znak: [...] przyznał T.D. specjalny zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu leków w wysokości [...] zł. Organ wskazał, iż decyzją MOPS z [...].04.2008 roku odmówiono T.D. dalej skarżącej, świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup leków. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję i po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznano skarżącej specjalny zasiłek celowy w kwocie [...] złotych na dofinansowanie do zakupu leków. Decyzja ta na skutek odwołania skarżącej została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że sytuacja materialna i zdrowotna rodziny skarżącej jest trudna. Ponadto skarżąca jest osobą niepełnosprawną, chorą, ponosi bardzo duże koszty leczenia – około [...] złotych miesięcznie. W [...] 2008 roku skarżąca pobrała pożyczkę w banku, którą spłaca w 12 ratach miesięcznych wraz z odsetkami. Organ podniósł, że w budżecie na lipiec 2008 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej otrzymał kwotę [...] zł z przeznaczeniem na świadczenia społeczne. Przy około [...] zgłoszeniach daje to możliwość realizacji wniosków w przeciętnej wysokości około [...] złotych. Ośrodek musi jednak uwzględniać własne możliwości finansowe, dlatego też wysokość zasiłku została dostosowana nie tylko do słusznych potrzeb wynikających z sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej, ale i do posiadanych środków. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, iż przyznana kwota jest niewystarczająca na ponoszone przez nią koszty leczenia, zaznaczyła , że MOPS uznał sytuację materialną i zdrowotną jej rodziny za trudną. Stwierdziła, iż z uwagi na brak dochodów zmuszona była wziąć kredyt, który przeznaczyła na wydatki związane ze swym zdrowiem, nadto, iż jako osobie całkowicie niezdolnej do samodzielnej egzystencji winna zostać przyznana pomoc stosowna do ustalonych kosztów leczenia. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że skarżąca w dniu [...].03.2008 roku złożyła wniosek o przyznanie pomocy materialnej. W oparciu o wywiad środowiskowy ustalono, iż skarżąca jest osobą urodzoną w [...] roku, w [...] roku została uznana przez Komisję Lekarską ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia za osobę niepełnosprawną, a w 2002 roku lekarz Orzecznik ZUS – uznał ją za osobę całkowicie niezdolną do pracy, zaś w 2005 roku również do samodzielnej egzystencji. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem urodzonym w [...] roku; dochodem rodziny jest renta inwalidzka wnioskodawczyni w kwocie [...] złotych i emerytura jej męża w kwocie [...] złotych. Łączny dochód rodziny wynosi [...] złotych, a w przeliczeniu na osobę [...] złotych. Oboje małżonkowie z powodu wielu schorzeń systematycznie się leczą, a wydatki z tym związane to miesięcznie kwota rzędu [...] – [...] złotych. Podniesiono także, iż z uwagi na niepełnosprawność skarżącej i długotrwałą chorobę jej męża spełnione zostały przesłanki z art.7 pkt 2 – 15 ustawy o pomocy społecznej, przy jednoczesnym przekroczeniu kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego [...] złotych, a w przypadku dwuosobowej rodziny skarżącej [...] złotych, co daje przekroczenie w wysokości [...] złotych. Powyższe nie wyklucza możliwości objęcia takiej rodziny pomocą społeczną w formie specjalnego zasiłku celowego – art.41 w/w ustawy. W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie przyznał pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...] złotych. Przyznając świadczenie wziął nie tylko pod uwagę szczególnie trudną sytuację rodziny wnioskodawczyni, ale także możliwości finansowe MOPS. Potrzeby skarżącej ustalono podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji. Dofinansowanie zakupu leków mieści się w celach pomocy społecznej. Mając na uwadze wysokość posiadanych środków na świadczenia z pomocy społecznej i liczbę osób wnioskujących o objęcie taką pomocą przyznanie zasiłku w wysokości określonej w decyzji pierwszoinstancyjnej uznano za zasadne. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżąca wniosła o zwiększenie pomocy na dofinansowanie zakupu leków, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podkreśliła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, podnosząc fakt, iż miesięcznie wydaje na leki kwotę [...] złotych a tym samym przyznana pomoc jest za niska, bowiem nie zabezpiecza jej potrzeb i potrzeb jej męża. Do skargi załączyła orzeczenie o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, decyzję o wysokości emerytury, plik zaświadczeń lekarskich. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga T.D. analizowana stosownie do założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, zasiłek ten nie podlega zwrotowi. Oznacza to, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1464/06, opubl. Lex nr 299415), iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu, to jest ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku, średnią wysokość przyznawanych świadczeń, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej. Reasumując, w ocenie Sądu organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu specjalnego zasiłku celowego określonego w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (por. wyrok z dnia 14 lutego 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, opubl. Lex nr 194040). W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy, a przyznane świadczenie jest dwukrotnie wyższe aniżeli średnia pomoc przyznawana w tym okresie, co świadczy zdaniem Sądu o uwzględnieniu w decyzji szczególnej sytuacji życiowej skarżącej, jak również możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5