VIII SA/Wa 696/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieobecność strony w kraju, spowodowana przymusowym wyjazdem, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jeśli strona nie ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej interesów w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że przymusowy wyjazd strony za granicę nie stanowi okoliczności wyłączającej jej winę w uchybieniu terminu. Należyta staranność wymagała ustanowienia pełnomocnika przed wyjazdem, aby zabezpieczyć interesy strony w toczącym się postępowaniu sądowym. Brak takiej staranności skutkuje przypisaniem stronie winy.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, która została odrzucona z powodu nieuiszczenia tego wpisu. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że przekroczenie terminu nastąpiło bez winy strony, wskazując na jej przymusowy wyjazd za granicę i brak możliwości odbioru korespondencji. Sąd rozpatrywał wniosek o przywrócenie terminu, oceniając, czy nieobecność strony za granicą wyłącza jej winę.Rozstrzygnięcie
1) odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego; 2) zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy od skargi w kwocie 500,00 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży postanawia : 1) odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego 2) zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy od skargi w kwocie 500,00 zł (słownie: pięćset złotych 00/100).
Postanowieniem z dnia 1 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi.
W piśmie z dnia [...] października 2014 r. skarżący działający przez profesjonalnego pełnomocnika zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi albowiem przekroczenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy strony. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego wskazał, iż ze względu na przymusowy wyjazd strony do [...], jeszcze przed połową czerwca 2014 r., w dniu [...] sierpnia 2014 r. T. B. nie przebywał ani w lipcu ani w sierpniu, ani we wrześniu 2014 r. w R. przy ul. [...] – pod adresem zameldowania. Nadto pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż w aktach sprawy jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej strona wskazała adres [...] w R., jednak korespondencja pod ten adres znany organom i sądowi nie była kierowana. Wyjaśnił, iż przed pracownikiem Konsulatu RP w W. skarżący sporządził pisemne pełnomocnictwo do jego reprezentowania dla adw. M. S., które przesłał do Polski jako korespondencję prywatną, jednak nie na adres kancelarii. Pełnomocnictwo dla adw. M. S., doręczone przez P. Ch. w dniu [...] września 2014 r., zostało ujawniona Sądowi dnia [...] września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi został złożony w terminie, gdyż jak twierdzi pełnomocnik skarżącego datą ustania przyczyny uchybienia terminu jest [...] września 2014 r. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wpisu.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym.
Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem
o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana,
w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie
z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie aby wiosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 p.p.s.a. Są nimi:
– wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
– uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu,
– powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego,
– równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ).
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublikowane). W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wielokrotnie wskazywano też, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że nie mogą odnieść pożądanego skutku podnoszone przez skarżącego argumenty.
Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawił okoliczności, które uprawdopodobniałyby brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Taką okolicznością nie jest nieobecność skarżącego w Polsce w miesiącach lipiec-wrzesień pod adresem wskazanym w skardze w związku z jego przymusowym wyjazdem do [...] przed połową czerwca 2014 r. Sąd stwierdza zatem, że nie jest to sama w sobie okoliczność wyłączająca winę w uchybieniu terminu przez skarżącego.
W świetle orzecznictwa sądowego, w przypadku wyjazdu za granicę należyta dbałość o własne interesy, która mogłaby uchronić stronę od negatywnych następstw nieobecności w kraju, powinna była wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Strona miała bowiem świadomość, że złożenie przez nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skutkować będzie wszczęciem określonych procedur sądowych. W takiej sytuacji należyta dbałość w prowadzeniu własnych spraw wymagała od niej, aby przed wyjazdem za granicę podjęła odpowiednie działania, gwarantujące zabezpieczeniem swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. II OZ 254/12, z dnia 19 marca 2013 r. sygn. II GZ 108/13, publ. Baza orzeczeń CBOIS).
W ocenie Sądu, niepodjęcie do momentu wyjazdu lub tuż po nim czynności związanych z ustanowieniem pełnomocnika, który reprezentowałby skarżącego, nie może być ocenione inaczej, jak brak należytej dbałości o własne interesy, przekładający się na przypisanie skarżącemu winy w niedotrzymaniu terminu. Uznając zatem, że niedochowanie przez stronę skarżącą terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz jest wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu.
Jednocześnie należy zauważać, iż korespondencja sądowa była prawidłowo kierowana do skarżącego na adres wskazany przez niego w skardze z dnia [...] czerwca 2014 r.
W konsekwencji, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Natomiast uiszczony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wpis sądowy od skargi zwrócono stronie skarżącej na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na uprzednie odrzucenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło