VIII SA/Wa 702/15
WyrokWSA w Warszawie2017-03-09
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak, Renata Nawrot, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, której numer identyfikacyjny producenta rolnego został anulowany decyzją ostateczną, może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich na rok, w którym numer ten został anulowany, jeśli warunkiem przyznania płatności jest posiadanie ważnego numeru identyfikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka cywilna, której numer identyfikacyjny producenta rolnego został ostatecznie anulowany, nie spełniała warunku posiadania numeru identyfikacyjnego wymaganego do przyznania płatności bezpośrednich na rok, którego dotyczył wniosek. Anulowanie numeru identyfikacyjnego w odrębnym postępowaniu, które stało się ostateczne, skutkuje brakiem uprawnienia do płatności, nawet jeśli pierwotnie numer został nadany. Sąd podkreślił, że ocena legalności decyzji odbywa się według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji przez organ, a zmiana stanu faktycznego (anulowanie numeru) uzasadnia odstąpienie od wcześniejszych wskazań sądu dotyczących postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania spółce cywilnej płatności bezpośrednich na rok 2009. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, które wskazywały na potrzebę ustalenia statusu spółki jako producenta rolnego, organ administracji wydał ostateczną decyzję o anulowaniu numeru identyfikacyjnego spółki i odmowie wpisu do ewidencji producentów. Skarżący zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie zaleconego postępowania dowodowego oraz kwestionował skuteczność doręczenia decyzji o anulowaniu numeru. Organy administracji i sąd uznały, że anulowanie numeru identyfikacyjnego stanowiło zasadniczą zmianę stanu faktycznego, która uzasadniała odmowę przyznania płatności, ponieważ spółka nie spełniała już podstawowego warunku posiadania numeru identyfikacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2009 rok oddala skargę
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania wspólnika spółki cywilnej "[...]"
z siedzibą w B. – P. M. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji). Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania ww. spółce cywilnej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: płatność OB) na rok 2009.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym przez spółkę w dniu 14 maja 2009 r. Decyzją
z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Kierownik ARiMR umorzył postępowanie wszczęte na wniosek producenta, z uwagi na brak podmiotowości po stronie spółki cywilnej. Na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi strony, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie VIII SA/Wa 748/10 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, natomiast NSA wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. w sprawie II GSK 1049/11 oddalił skargę kasacyjną, akceptując w całości uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 30 maja 2012 r, sygn. II GPS 2/12 (publ. ONSAiWSA z 2012 r. nr 4, poz. 63), że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm., zwana dalej: ustawą o systemie ewidencji producentów) przysługuje spółce cywilnej.
W związku z powyższymi ustaleniami sądowymi, Kierownik ARiMR uznał stronę postępowania jako producenta rolnego, a następnie podjął czynności kontrolne w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę warunków do otrzymania przedmiotowej płatności OB. W toku dalszego postępowania organ wystosował do strony wezwanie do złożenia w terminie 30 dni wyjaśnień na okoliczność ustalenia posiadania gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności OB na rok 2009. Strona udzieliła organowi pisemnej odpowiedzi wraz z dokumentacją potwierdzającą prowadzenie upraw oraz zgłosiła 3 świadków na okoliczność wykazania posiadania, użytkowania i sposobu zarządzania przez spółkę zgłoszonego do płatności gospodarstwa.
Kierownik ARiMR postanowieniem odmówił przeprowadzenia dowodu
w postaci przesłuchania w charakterze świadków, a decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie w części przyznania płatności uzupełniającej do 17 działek oraz odmówił przyznania spółce płatności bezpośrednich na rok 2009 z uwagi na stworzenie przez producenta sztucznych warunkach dla uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego. Na skutek odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję, przekazując ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z zaleceniem przeprowadzenia wskazanych przez skarżącego dowodów osobowych.
W piśmie z dnia 2 września 2013 r. skarżący rozszerzył wnioski dowodowe
o przesłuchanie kolejnych świadków na okoliczność ustalenia posiadania przez spółkę oraz samodzielnego prowadzenia zadeklarowanego gospodarstwa rolnego, wskazując jednocześnie na cel prowadzenia działalności rolniczej w formie spółki cywilnej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Kierownik ARiMR odmówił spółce cywilnej "[...]" przyznania płatności OB na rok 2009 oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy innych roślin w części dotyczącej działek rolnych wymienionych na wstępie ze względu na niespełnienie warunków określonych w art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., zwana dalej: ustawą o płatnościach OB) w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, o których mowa w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) 1782/2003 (Dz. U.UE L z dnia 31 stycznia 2009r., zwane dalej: rozporządzeniem Nr 73/2009).
Organ I instancji uznał, że strona nie potwierdziła prowadzenia produkcji rolniczej jako odrębny podmiot, spółka nie posiadała samodzielności technicznej, ani ekonomicznej pozwalającej na uznanie, iż jest posiadaczem zadeklarowanych do płatności na rok 2009 gruntów rolnych, jako producent rolny nie prowadziła działań mających na celu prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego. Poza tym swobodne przekazywanie gruntów rolnych, umieszczonych we wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności, pomiędzy poszczególnymi podmiotami świadczy o braku ich posiadania przez spółkę. W tym stanie rzeczy, tworzenie przez P. M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, a które nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy, gdyby musiały być zgłoszone łącznie, jest obejściem prawa i nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., numer [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR
z dnia [...] listopada 2013 r. oraz zgodził się z argumentacją organu I instancji.
Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. VIII SA/Wa 270/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika ARiMR. Sąd wskazał, że organy ARiMR dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia ich decyzji i zobowiązał organ I instancji do dokonania ustaleń, czy spółka efektywnie i rzeczywiście korzystała z gruntów zadeklarowanych do płatności na 2009 r.
W dniu [...] września 2014 roku organ I instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania płatności OB na 2009 r. ze względu na niespełnienie warunków określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach OB w związku z anulowaniem numeru identyfikacyjnego [...] oraz odmową wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla "[...]" spółka cywilna.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, jeżeli m.in. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o systemie ewidencji producentów. Organ wskazał, że w dniu 11 stycznia 2013 r. Kierownik ARiMR zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego spółce cywilnej "[...]. Powodem wszczęcia postępowania było powzięcie przez ten organ informacji, że strona postępowania jest współposiadaczem gospodarstwa z podmiotami zarejestrowanymi w ewidencji jako odrębni producenci rolni. W dniu [...] maja 2014 roku Kierownik ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów, skutkującą anulowaniem numeru identyfikacyjnego [...] oraz odmową wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej "[...]". Jako podstawę powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał tworzenie wielu podmiotów na przestrzeni wielu lat w sposób sztuczny w celu ominięcia modulacji dotyczących m.in. płatności ONW. Decyzja ta weszła do obrotu prawnego w dniu
[...] czerwca 2014 r., tj. z datą prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi spółki. Nie złożono od niej odwołania, a więc organ jest nią związany jako decyzją ostateczną.
Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji wskazał, że stan faktyczny na dzień wydania decyzji różni się zasadniczo od stanu faktycznego będącego podstawą do wydania uprzednich decyzji w przedmiotowej sprawie, co obliguje do wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem posiadanych informacji. Tym samym, skoro jednym z podstawowych warunków uzyskania płatności OB jest posiadanie numeru identyfikacyjnego, uznać należy, że strona na podstawie w/w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. od dnia [...] czerwca 2014 r. nie posiada statusu rolnika uprawnionego do tej płatności.
W dniu 17 lutego 2015 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, rozszerzone następnie pismem z dnia 13 maja 2015 roku, w którym zarzucił:
- rażące naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), a także błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz brak zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania;
- oparcie się przez organ I instancji na wcześniejszej własnej decyzji, która - zdaniem skarżącego - nie została wprowadzona do obrotu prawnego w wyniku braku jej doręczenia wszystkim adresatom;
- oparcie się przez organ I instancji na tejże decyzji, która – nawet
w przypadku skutecznego jej wprowadzenia do obrotu prawnego – wywołuje skutek wyłącznie ex nunc, a nie ex tunc, a zatem, skoro płatność dotyczy konkretnego roku kalendarzowego (2009), to powinna zostać oparta o stan faktyczny istniejący w tym roku, a nie w momencie rozstrzygania.
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dyrektor ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika ARiMR.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał przepisy art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach OB oraz ustawy o systemie ewidencji producentów, wywodząc, że wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego nie są dwiema niezależnymi, odrębnymi czynnościami. Numer ten jest nadawany jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy
o płatnościach OB wymienia warunki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie tej płatności, przy czym tylko łączne spełnienie wszystkich warunków daje uprawnienie do ubieganie się o jej przyznanie.
Dyrektor ARiMR podniósł, że kwestia rozstrzygnięcia wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego "[...]" s.c. była rozpatrywana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego Kierownik ARiMR anulował tej spółce numer identyfikacyjny oraz odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Organ orzekający w tym postępowaniu stwierdził, że spółka, składając wniosek o wpis do ewidencji producentów, nie była producentem rolnym, gdyż nie posiadała gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo było w posiadaniu P. M., który posługuje się odrębnym numerem identyfikacyjnym.
Organ odwoławczy wskazał, że wobec doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi strony w trybie art. 44 k.p.a. i brakiem jej zaskarżenia, stała się ona tym samym ostateczna. W niniejszym postępowaniu bezsporny jest zatem fakt, że spółce cywilnej "[...]" prawomocnie odmówiono wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, jak również skutecznie anulowano nadany uprzednio numer identyfikacyjny. Organ wyjaśnił przy tym, że doręczenie należy uznać za skuteczne wobec faktu udzielenia przez P. M. pełnomocnictwa adwokatowi K. W., które rozciągało się na całe postępowanie administracyjne, w tym także odwoławcze i nie zostało odwołane oraz nie przestało obowiązywać z chwilą zakończenia poprzedniego postępowania w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy przyznał, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego
w zakresie wskazanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. VIII SA/Wa 270/14. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest procedowanie w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na nowym, odmiennym od poprzednio ustalonego, stanie faktycznym. Organ odwoławczy wskazał, że możliwe jest odstąpienie od wskazań wyrażonych przez sąd administracyjny w trybie art. 153 p.p.s.a. wówczas, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie
i jest odmienny od przyjętego przez sąd. Dyrektor ARiMR podkreślił, że poprzednie decyzje w tej sprawie, które były przedmiotem kontroli sądowej, były wydawane
w zasadniczo odmiennym stanie faktycznym, gdy stronie nie anulowano jeszcze nadanego numeru ewidencyjnego.
Organ II instancji wywiódł, że skoro uznano, że numer identyfikacyjny został nadany spółce cywilnej "[...]" nieprawidłowo i strona mimo jego nadania nigdy nie powinna takiego numeru otrzymać, tym samym na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności OB na rok 2009, jak również w całym roku kalendarzowym 2009 nie spełniała ona warunku wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach OB. Stąd należy uznać, że decyzja organu I instancji była zasadna i prawidłowa.
Od powyższej decyzji Dyrektora ARiMR skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnioskując o uchylenie zaskarżonej
i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wydanym decyzjom zarzucił rażące naruszenie art 153 p.p.s.a. podnosząc, iż zalecenia Sądu do dalszego sposobu prowadzenia postępowania i wyrażona
w prawomocnym wyroku ocena prawna ściśle wiąże organ. Zaskarżone decyzje wydano wbrew ocenie prawnej i wskazaniom wydanego w sprawie wyroku. Organ winien był bezwzględnie przeprowadzić postępowanie zalecone wyrokiem sądu administracyjnego wydanego w sprawie przyznania płatności na rok 2009.
Strona podała, że organ I instancji popełnił błąd, opierając skarżone rozstrzygnięcie na własnej wadliwej decyzji w sprawie numeru producenta rolnego. Natomiast decyzja z [...] maja 2014 r. nr [...] została co prawda wydana, nie została jednak skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, gdyż skierowana była i doręczona osobie, która była pełnomocnikiem jedynie jednego wspólnika spółki; decyzja ta nie została jednak doręczona żadnemu ze wspólników. W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyjąć prawidłowość wprowadzenia do obrotu prawnego ww. decyzji, to przynosiłaby ona jedynie skutek ex nunc i nie miałaby wpływu na postępowanie zakończone skarżoną decyzją.
Strona wskazała, że organ I instancji pominął poglądy Sądu ze znanych mu prawomocnych wyroków o sygnaturach: VIII SA/Wa 915/11 i NSA II GSK 976/12.
Z oceny prawnej i wskazań wyroków wynika, iż dla sprawy płatności, nie ma znaczenia decyzja w sprawie anulowania numeru ewidencyjnego dla R. M., jeśli numer producenta nadano P. M.. Ta sama zasada winna być zastosowana w sprawie spółki cywilnej, nawet przy hipotetycznym przyjęciu skuteczności anulowania numeru dla spółki, funkcjonuje w obrocie numer wspólnika P. M. i organ winien ewentualnie wezwać do korekty wniosku w zakresie numeru producenta, a nie wydawać skarżoną decyzję.
Ponadto płatności mają charakter roczny i decyzje o płatnościach winny być wydawane w oparciu o stan faktyczny i prawny z roku kalendarzowego, którego dotyczą. Organ nie powinien więc w zaskarżonych decyzjach uwzględniać skutków ex tunc decyzji z [...] maja 2014 r.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego ustalono, że Sąd Rejonowy dla [...]. W. w W., X Wydział Gospodarczy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie X GU [...] ogłosił upadłość konsumencką R. M., wspólnika spółki cywilnej "[...]" (postanowienie o upadłości k. 45-48 akt sądowych). W związku z tym dalsze postępowanie sądowe toczyło się również z udziałem syndyka masy upadłości. Natomiast z uwagi na treść art. 874 § 2 kodeksu cywilnego (spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika) oraz wpływ skargi po rozwiązaniu spółki z mocy prawa, zmieniono oznaczenie strony skarżącej w ten sposób, że w miejsce P. M. wspólnika spółki cywilnej "[...]" wpisano P. M. (zarządzenie k. 74 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie
z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skarżącego
o charakterze proceduralnym. Z wykładni art. 153 p.p.s.a. wynika, że organy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć dwóch sytuacji: gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd oraz gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, do którego przeprowadzenia organ I instancji został zobowiązany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie VIII SA/Wa 270/14. Trafnie bowiem wskazał w tym zakresie organ odwoławczy, że
z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika zakaz dokonywania przez organ innej oceny tych okoliczności faktycznych, które były przedmiotem kontroli sądu administracyjnego
i zostały objęte oceną prawną tego sądu. Z przepisu tego zaś nie wynika w żadnym razie zakaz prowadzenia – przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - postępowania dowodowego w szerszym zakresie, tj. w odniesieniu do tych okoliczności faktycznych, które nie były przedmiotem kontroli sądowej. Należy zgodzić się więc
z poglądem, że ocena prawna dokonana przez sąd nie wyznacza granic sprawy administracyjnej i nie może być utożsamiana z zakazem czynienia nowych ustaleń faktycznych, jeżeli są one niezbędne do załatwienia sprawy. Granice sprawy administracyjnej wyznacza bowiem stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji.
Organ I instancji, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne dotyczące kwestii przyznania płatności OB na rzecz spółki na rok 2009 stwierdził zmianę stanu faktycznego i ustalił nowe okoliczności skutkujące odmową przyznania płatności, które nie były przedmiotem oceny sądowej. Ta zmiana stanu faktycznego
i nowe okoliczności sprawy to zaistnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] o anulowaniu numeru identyfikacyjnego [...] (o nadaniu którego zaświadczono dokumentem z dnia 13 czerwca 2008 r.) i odmowie wpisu do ewidencji producentów dla spółki cywilnej "[...]". Skoro zatem organy ARiMR doszły do wniosku, że - wobec zasadniczej zmiany stanu faktycznego - rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy będzie możliwe w oparciu o inne przesłanki niż te, które legły u podstaw wcześniejszego uchylenia decyzji przez Sąd, nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w tej sytuacji byłoby bezprzedmiotowe.
W dacie orzekania organy obu instancji były związane ostateczną decyzją
o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów dla spółki cywilnej, ponieważ posiadanie przez producenta numeru identyfikacyjnego jest jedną z koniecznych przesłanek przyznania płatności, o której mówi przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach OB.
Nie jest zasadny również zarzut skargi w zakresie kwestionowania przez skarżącego skuteczności doręczenia ww. decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] maja 2014 r., bowiem przedmiotem niniejszego postępowania nie jest naruszenie przepisów ustawy o systemie ewidencji producentów. Decyzja o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów dla spółki cywilnej została wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzja ta była doręczona pełnomocnikowi strony, dwukrotnie awizowana w dniach: 23 maja 2014 r. i 2 czerwca 2014 r. i wobec jej nieodebrania w zakreślonym terminie w trybie art. 44 k.p.a. uznana za doręczoną w dacie 6 czerwca 2014 r. Z kolei wobec niezłożenia odwołania od ww. decyzji, stała się ona ostateczna i prawomocna w dacie [...] czerwca 2014 r. Tym samym postępowanie prowadzone w trybie zwykłym w sprawie o wpis do ewidencji producentów zostało zakończone i nie ma możliwości podważania ww. decyzji w przedmiotowym postępowaniu o przyznanie płatności OB.
W tym miejscu należy podnieść także, że decyzja o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów może być wydana nie tylko w wyniku złożenia stosownego wniosku przez producenta rolnego, lecz także
w wyniku wykonywania nadzoru nad systemem ewidencji. O wpisie decyduje stan faktyczny z dnia złożenia wniosku. Możliwa jest zatem sytuacja, że właściwy organ dojdzie do wniosku, że wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego (które to czynności mają charakter deklaratoryjny) zostały dokonane błędnie, zaś dany podmiot nigdy nie powinien zostać ujęty w ewidencji producentów, gdyż już w dniu złożenia wniosku nie spełniał przesłanek koniecznych do uzyskania statusu producenta rolnego. Organ może wówczas wydać decyzję
o anulowaniu nadanego numeru ewidencyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 lutego 2014 r., II GSK 2419, publ. Lex nr 1495174 oraz z dnia 15 kwietnia 2014 roku, II GSK 877/13, publ. Lex nr 1481837).
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skoro uznano, że numer identyfikacyjny został nadany spółce cywilnej "[...]" nieprawidłowo, ponieważ strona mimo jego nadania nie powinna takiego numeru otrzymać, to tym samym na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności OB na rok 2009, jak i w całym roku kalendarzowym 2009 nie spełniała ona przesłanek warunkujących przyznanie płatności wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy
o płatnościach OB. Uprawnionym bowiem do uzyskania płatności jest podmiot, który uzyskał wpis do ewidencji producentów, ponieważ w ten sposób potwierdzany jest status producenta rolnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 października 2010 r., I SA/Go 720/07, publ. Lex nr 438821, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2014 r., III SA/Gl 117/14, Lex nr 1513647).
Podsumowując, sąd administracyjny ocenia legalność kontrolowanych decyzji według stanu faktycznego i prawnego obowiązujących w czasie orzekania przez organy. Nie ulega wątpliwości, że w dacie wydania decyzji organów I i II instancji spółka cywilna "[...]" nie posiadała numeru identyfikacyjnego oraz nie była wpisana do ewidencji producentów, a tym samym nie spełniała koniecznego warunku do przyznania przedmiotowej płatności, wynikającego z art.
7 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach OB. (podobne stanowisko prezentowane jest
w wyrokach WSA w Warszawie z dnia: 24 maja 2016 r., sygn. V SA/Wa 3736/15 oraz 14 czerwca 2016 r., sygn. V SA/Wa 3927/15, publ. cbosa).
Odnosząc się do wyroków sądów administracyjnych przywołanych w treści skargi należy zgodzić się z organem odwoławczym, że kwestia przyznania płatności w sytuacji anulowania numeru ewidencyjnego byłej żony skarżącego – R. M. nie jest sytuacją analogiczną do sytuacji spółki cywilnej "[...]", gdyż R. M. w tej sytuacji mogła korzystać z numeru ewidencyjnego męża, z którym prowadziła wspólne gospodarstwo rolne, zaś ww. spółka wystąpiła jako odrębna strona postępowania.
W konsekwencji Sąd uznał, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy oraz przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które skutkowałyby uchyleniem wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło