VIII SA/Wa 711/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii T 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu odwołania W. W. (zwanego dalej skarżącym) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., nr: [...], wydaną z upoważnienia Starosty Z. przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w Z. orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia w zakresie kat. [...] dokument nr: [...] druk nr: [...]. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr: [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu działający z upoważnienia Starosty Z. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm. dalej jako: "p.r.d."), skierował skarżącego na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie wystąpiła Prokuratura Rejonowa w Z. w dniu [...] grudnia 2008 r. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr: [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b) p.r.d., organ ten cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] z powodu niepoddania się kontrolnemu badaniu lekarskiemu. Na skutek wniesionego odwołania od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. uchyliło wskazaną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. wydaną z upoważnienia Starosty Z. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ponownie cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat.[...], w związku z wydaniem przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w dniu [...] lipca 2009 r. orzeczenia lekarskiego, nr [...], w którym ostatecznie stwierdzono w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy m.in. kategorii [...]. Orzeczenie lekarskie zostało wydane w trybie określonym przez § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. Nr 2 poz. 15). Orzeczeń lekarskich W. W. nie zaskarżył. Skarżący natomiast złożył odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., podnosząc, że zarówno Instytut Medycyny Pracy w Ł., jak i M. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. nie kierowały się rzeczywistym stanem jego zdrowia i przydatności na kierowcę, lecz wydanym oskarżeniem przez Prokuraturę Rejonową w Z.. Na tą okoliczność wyjaśnił szczegółowo w odwołaniu przyczyny zdarzenia z dnia [...] października 2008 r., w czasie którego był sprawcą kolizji drogowej. Zakwestionował także sposób przeprowadzonych badań lekarskich pod kątem choroby psychicznej, wnosząc o wnikliwe przeanalizowanie sprawy i dokładne przebadanie jego krwi metodą analityczną pod względem występowania choroby psychicznej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. powołaną wyżej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., iż cofnięcie uprawnień w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 140 ust. 1 pkt 1 p.r.d. jest obligatoryjne. Natomiast organ I instancji wydając w niniejszej sprawie decyzję oparł się na ostatecznym orzeczeniu lekarskim o istnieniu w przypadku skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż pozbawienie uprawnień jest niezbędne przede wszystkim ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Skarżący, bowiem korzystając z posiadanego dotychczas prawa jazdy, mimo istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, mógłby doprowadzić do zdarzeń drogowych, w wyniku których mogłyby być poszkodowane inne osoby, jak i on sam. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podniósł, iż nie złożył odwołania od decyzji Starostwa Powiatowego w Z. o skierowaniu go na badania lekarskie, gdyż jak tłumaczył nie zna procedury i nie był świadom prawa, jakie mu wówczas przysługiwało. Ponadto wskazał, iż kiedyś sprawy te były załatwiane w inny sposób i przez inne organy. Zakwestionował wydane w jego sprawie orzeczenia lekarskie i wniósł o dokładne przebadanie jego kart leczenia, jak i o przeanalizowanie akt sprawy w całości od początku. Wnioskował o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego poparł skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja wydana na podstawie art. 140 § 1 pkt 1 2 p.r.d., która ma charakter aktu związanego. Zbadania zatem wymagało, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do wydania tej decyzji. Art. 140 ust. 1 pkt 1 p.r.d. stanowi, iż decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zastosowany w tym przepisie tryb stwierdzający oznacza, że przepis ten nakłada na wskazany w nim organ obowiązek wydania takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki polegające na wydaniu orzeczenia lekarskiego określonej treści. Zaniechanie wydania decyzji w takiej sytuacji należałoby zakwalifikować jako naruszenie przez organ obowiązku. Nadto przepis ten nie posługuje się określeniami o charakterze ocennym, których użycie uzasadniałoby miarkowanie przez organ skutków stwierdzonych przeciwwskazań. Należy podkreślić, że stan zdrowia kierowcy jest okolicznością mogącą podlegać zmianom i względy bezpieczeństwa ruchu wymagają instrumentów prawnych, pozwalających weryfikować stan zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami. Dlatego też zasadnie prawodawca uznał, że organ administracji publicznej nie dysponuje wiedzą medyczną, pozwalającą na samodzielne ocenianie, czy osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami, ze względu na swój stan zdrowia, może z uprawnień tych nadal korzystać. Z tego też powodu o stanie zdrowia i ewentualnym istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami rozstrzygają lekarze orzecznicy. Kwestie związane z prowadzeniem badań lekarskich i wydawaniem orzeczeń lekarskich regulują przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami Zgodnie ze wskazaną regulacją badania przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy; wykonywane są przez uprawnionych lekarzy (§ 9 ww. rozporządzenia). Lekarz na podstawie badania wydaje orzeczenie, badanie lekarskie przeprowadza się dla dwóch grup kategorii prawa jazdy: A, A1, B, B1, T, B+E oraz C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D1+E (§ 10 ust. 1 i 2). Wzór orzeczenia został określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Od wydanego orzeczenia przysługuje badanemu odwołanie do podmiotu odwoławczego, którymi są ośrodki wymienione w § 12 ust. 3 rozporządzenia. Należy do nich także Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł.. Orzeczenie podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Opisana wyżej procedura została w niniejszej sprawie zachowana. W kontrolowanej sprawie orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki służby zdrowia dwukrotnie (w dniu [...] kwietnia 2009 r. oraz w dniu [...] lipca 2009 r.) i za każdym razem stwierdzono u skarżącego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy. Wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie są zgodne w formie ze wzorem określonym w załączniku nr 5 do wyżej określonego rozporządzenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane orzeczenia lekarskie nie mają cech opinii biegłych, lecz stanowią dokument urzędowy będący dowodem w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2008 r., sygn. akt: I OSK 840/08 oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt: I OSK 43/08). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że dokument urzędowy korzysta z domniemania oryginalności i wiarygodności. Skarżący nie przedstawił w skardze żadnych zarzutów dotyczących bezpośrednio decyzji organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Natomiast za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący słuszności wydanych orzeczeń przez uprawnionych lekarzy. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku przysługujących organowi uprawnień do kwestionowania zasadności wydania określonego orzeczenia. Należy zwrócić uwagę, iż ze względu na szczególny charakter orzeczenia lekarskiego organy administracji nie posiadają odpowiedniej wiedzy i kompetencji do oceny jego prawidłowości. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań z warunkami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. może dokonać jedynie ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania przeprowadza ponowne badanie kierowcy. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, jakim jest orzeczenie lekarskie. Przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt: I OSK 251/06). Jednak jak wynika z akt sprawy, skarżący nie przedstawił żadnego przeciwdowodu wobec przedmiotowych orzeczeń. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy stwierdzić, że organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii [...], jak i kontrolujący je sąd administracyjny są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim, wydanym przez uprawniony podmiot we właściwej formie, stwierdzającym przeciwwskazania od kierowania pojazdami, co skutkować musi zgodnie z art. 140 ust. 1 p.r.d. cofnięciem uprawnienia do kierowania tymi pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt: I OSK 973/08). W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 pkt 1 lit. c, § 19 pkt 1 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).