VIII SA/Wa 728/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku adwokata M. K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych Adwokat M. K. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z przedłożeniem opinii o "odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej". Wniosek zawiera oświadczenie, z treści którego wynika, że opłaty za udzieloną pomoc prawną nie zostały uiszczone w całości ani w części. W przedłożonej opinii wnioskodawca wyjaśnił, że został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, co do którego skarżący nie wystąpił o sporządzenie uzasadnienia, zaś brak uzasadnienia powoduje, że niemożliwe jest złożenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie podał, że brak było podstaw do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, bowiem przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie nie wskazywało na okoliczności uzasadniające taki wniosek. Wobec powyższego wnioskodawca uznał, że brak jest "środków prawnych", które skutecznie dawałyby możliwość podjęcia dalszych czynności w sprawie, dlatego też wniósł o zwolnienie z obowiązków świadczenia pomocy prawnej.. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zdaniem referendarza przedłożona opinia stanowi w istocie informację, że bez wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku niemożliwe jest złożenie skargi kasacyjnej oraz wyjaśnia powody niezłożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 25 lipca 2015 r. adwokat M. K. wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że od ustanowionego pełnomocnika nie można wymagać podjęcia czynności, które przy uwzględnieniu wiedzy i doświadczenia doprowadziłyby jedynie do przewlekłości postępowania i fikcyjnej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać należy, że sprawa sądowoadministracyjna, w której został złożony przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy została wszczęta przed datą wejścia w życie nowelizacji ustawy procesowej, wprowadzonej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), na mocy której został zmieniony m.in. art. 260 ppsa. Mając na uwadze tę okoliczność oraz treść art. 2 ustawy nowelizującej, przyjąć należy, że w stosunku do wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie zastosowanie znajdował art. 260 ppsa w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji). Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy sąd nie ocenia zasadności sprzeciwu i zgodności z prawem postanowienia referendarza sądowego, lecz samodzielnie orzeka w przedmiocie wniosku. Zgodnie z dyspozycją art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Do czynności, o których mowa we wskazanej regulacji prawnej, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w I instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia i zakończona już po jego wejściu w życie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany w dniu 17 marca 2016 r.). Natomiast pełnomocnik z urzędu złożył w dniu 4 lipca 2016 r. (data złożenia pisma na Biurze Podawczym WSA w Warszawie) opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801; dalej jako rozporządzenie). Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 480 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, postanowiono przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynagrodzenie w wysokości [...] zł (tj. zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b - wynoszącej [...] zł, czyli odpowiadającej 75 % stawki wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wskazaną kwotę należało podwyższyć o 23 % stawki podatku od towarów i usług (tj. [...] zł). Za podjęte przez adwokata czynności przysługuje zatem wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 marca 2011 roku sygn. akt II OZ 106/11 sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostało przeciwstawione sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. Oznacza to, że o opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej można mówić wówczas, jeżeli realnie występuje kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej, a adwokat zgodnie z najlepsza wiedzą dochodzi do wniosku, iż nie ma podstaw do kwestionowania orzeczenia Sądu pierwszej instancji, a więc nie ma podstaw do sporządzenia i wnoszenia skargi kasacyjnej. Taka analiza sprawy oraz przyjęte w wyniku tej analizy przez adwokata stanowisko, że nie ma podstaw do wnoszenia skargi kasacyjnej pozwala adwokatowi na uchylenie się od sporządzenia i wnoszenia skargi kasacyjnej w sytuacji gdy w jego ocenie brak jest ku temu podstaw. Tak więc to rozwiązanie ma służyć także adwokatowi, który tą opinią przekonuje stronę, której jest pełnomocnikiem, iż wnoszenie skargi kasacyjnej nie ma podstaw. Na tym polega związanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 ppsa w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ppsa oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b, a także w myśl § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm ).