VIII SA/Wa 771/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu płatnika na czynności kontrolne postanawia odrzucić skargę. Pismem z 6 września 2017 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu płatnika na czynności kontrolne. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 83 ust. 1 pkt. 3, w zw. z art. 106 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej: "u.s.d.g."), polegające na przyjęciu, że skarżąca nie jest średnim przedsiębiorcą w znaczeniu nadanym przez brzmienie ww. ustawy, a w konsekwencji uznanie, iż czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynosi 48 dni roboczych, a nie 24 dni robocze, co skutkowało przekroczeniem czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym, który powinien wynosić w odniesieniu do skarżącej, jako "średniego przedsiębiorcy" - 24 dni robocze; 2) art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 106 u.s.d.g. w zw. z art. 92 a, art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 8 ust. 1, w zw. z art. 4 pkt. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s. "), polegające na przyjęciu, iż pojęcie pracownika wskazane w definicji "średniego przedsiębiorcy" w u.s.g.d. jest tożsame z pojęciem "ubezpieczonego" zgodnie z u.s.u.s., co jest sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, m.in. z art. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, a w konsekwencji uznanie, iż czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym wynosi 48 (słownie: czterdzieści osiem) dni roboczych (a nie 24 dni robocze) podczas, gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno prowadzić do przyjęcia, iż kontrola prowadzona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Odział w W. powinna zakończyć się najpóźniej po 24 dniach roboczych od wszczęcia kontroli, czyli najpóźniej w dniu 12 czerwca 2017 r. (a czynności przeprowadzone po dniu 12 czerwca 2017 r., powinny zostać uznane za nieważne), ponieważ skarżąca jest średnim przedsiębiorcą w rozumieniu postanowień u.s.g.d., a pojęcie pracownik" wskazane w definicji w ww. ustawie nie może być traktowane jako tożsame pojęciem "ubezpieczony" w u.s.u.s.; 3) art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na utrzymaniu przez organ rentowy w mocy wadliwego postanowienia (wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Odział w Warszawie [...] lipca 2017 r., znak: [...]), które rażąco narusza przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie. Powołując się na uchwałę podjętą w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014 r. II GPS 3/13 wskazał, w jej treści NSA stwierdził, że postępowanie organu w zakresie roli, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g., nie jest postępowaniem administracyjnym, a w postanowieniach wydawanych na skutek rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Skoro zaś postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że od postanowień wydanych w jego toku nie przysługuje skarga do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Wyszczególnienie w powyższym przepisie wymienionych aktów i czynności oraz spraw ma charakter wyczerpujący i stanowi ono katalog zamknięty (enumeracja pozytywna), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż w nim wskazanych, nie podlega właściwości sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu płatnika na czynności kontrolne. Należy zauważyć, że pismem z 13 czerwca 2017 r. skarżąca w trybie art. 84c ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 3 "u.s.d.g." wniosła sprzeciw na czynności kontrolne podjęte i wykonywane z naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.d.g. Sąd wyjaśnia, że pojawiające się w orzecznictwie sądów wątpliwości interpretacyjne co do dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o rozpatrzeniu sprzeciwu, a także na inne akty wydawane w postępowaniu kontrolnym dotyczącym sprzeciwu, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 13 stycznia 2014 r. w sprawie sygn. akt II GPS 3/13. Według tezy zawartej w tej uchwale, na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 u.s.d.g. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W treści przywołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie organu w zakresie kontroli, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g., nie jest w ogóle postępowaniem administracyjnym, a w postanowieniach wydawanych na skutek rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Skoro zaś postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że sprzeciw wniesiony w postępowaniu kontrolnym, nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania względem postępowania kontrolnego, a zwłaszcza nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienia podjęte w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu wpływają więc jedynie na sytuację faktyczną a nie prawną kontrolowanego przedsiębiorcy, bowiem odnoszą się one do samej kontroli a więc do obowiązków organu prowadzącego kontrolę. Nie ma podstaw, aby z takiego postanowienia wyprowadzić jakiekolwiek uprawnienia kontrolowanego podmiotu. Dopiero wynik kontroli może spowodować wydanie rozstrzygnięcia kształtujące uprawnienia lub obowiązki podlegające zaskarżeniu na zasadach ogólnych dla władczej formy działania organów administracji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt: II GSK 1278/14 oraz z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt: II GSK 2368/14). Sąd zauważa, że dokonana w ten sposób interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla składów zwykłych jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego, rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie podejmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (v: Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że uchwała odnosi się co do zasady do postępowań prowadzonych na podstawie art. 84c u.s.d.g., a więc i do postępowania zakończonego postanowieniem utrzymującym w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych i w konsekwencji na postanowienie to, zgodnie z ww. uchwałą, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.