VIII SA/Wa 782/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi I. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Syg. akt VIII SA/Wa 782/10 Uzasadnienie Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2010 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc za podstawę art. 59 § 2 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R z dnia [...] października 2009 roku, nr [...] nakazującej I W dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego w 2008 roku piętrowego budynku usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. Podstawą wydania skarżonego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna. Wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R, nr [...] z dnia [...] października 2009 roku decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku usługowego została I W doręczona w dniu [...] listopada 2009 roku. Termin wniesienia odwołania dla skarżącej upłynął w dniu [...] listopada 2009 roku. W dniu [...] listopada 2009 roku I W wniosła do organu I Instancji pismo dotyczące decyzji z [...] października 2009 roku informujące o zakupieniu przez nią działki nr [...] w miejscowości K wraz z wybudowanym już piętrowym budynkiem usługowym, co jej zdaniem, powinno determinować brak jej odpowiedzialności za skutki materialno – procesowe toczącego się w tej sprawie postępowania. Organ odpowiedział na pismo skarżącej z 19 listopada 2009 roku podnosząc, iż wydana decyzja przez organ jest trafna oraz, że pismo przez nią wniesione nie ma charakteru odwołania od decyzji wydanej przez ten organ. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2010 roku za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R wpłynął wniosek I. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2009 roku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w dniu [...] listopada 2009 roku wniosła do organu I Instancji pismo wyjaśniające w przedmiotowej sprawie. Zwracała uwagę, że nie została poinformowana iż powyższe pismo zawiera wadę prawną, gdyż nie zostało wniesione do organu II Instancji. Organ administracji publicznej podnosił, że zgodnie z przepisem art. 58 k.p.a. organ przywraca termin gdy są spełnione łącznie trzy przesłanki: 1) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego; 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) zainteresowany dopełnił formalności, dla której był określony termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu I. W. składając wniosek o przywrócenie terminu nie uczyniła zadość wymaganym warunkom przewidzianym we wskazanym art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Przede wszystkim zainteresowana powinna jednocześnie z wniesieniem żądania o przywrócenie terminu dopełnić czynność, dla której był określony termin, a mianowicie winna wnieść wraz z wnioskiem odwołanie od decyzji. Nadto organ wskazywał, że zawarte we wniosku stwierdzenie, że przy wnoszeniu pisma z [...] listopada 2009 roku nikt jej nie poinformował iż pismo jest wadliwe, nie można uznać jako uprawdopodobnienia w braku winy w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Również zdaniem organu należy zauważyć, że nie można uznać iż przedmiotowy wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, zwłaszcza, że została ona prawidłowo pouczona o terminie do wniesienia odwołania. Skargę na przedmiotowe postanowienie wniosła I. W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie: - prawa procesowego – art. 129 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca wniosła odwołanie bez zachowania terminu do jego wniesienia oraz art. 58 w związku z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewezwanie skarżącej do uzupełnienia braków pisma w terminie siedmiu dni. W uzasadnieniu skargi wskazywała, że wniesione przez nią pismo z dnia [...] listopada 2009 roku winno zostać potraktowane jako odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2009 roku, nr [...], na co wskazywała jego treść. Organ jej zdaniem w sytuacji gdy miał wątpliwości co do intencji pisma winien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać ją do uzupełnienia braków formalnych. Skarżąca wskazywała również, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Z tych też względów zaskarżone postanowienie winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ w odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, art. 7 i art. 77 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Artykuł 58 § 1 k.p.a., stanowi podstawę do rozpoznania przez organ wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji gdy bezsprzecznie doszło do uchybienia terminu przez stronę postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca I. W. w terminie do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o nakazie rozbiórki budynku, skierowała pismo gdzie wskazała, iż dotyczy ono tej decyzji oraz podniosła, że nie powinna ponosić konsekwencji związanych z tą sprawą, ponieważ ona kupiła już działkę wraz z wybudowanym piętrowym budynkiem usługowym. Organ administracji powołując się w sposób ogólny na przepisy prawa uznał, że przedmiotowe pismo nie może zostać uznane za odwołanie. Należy zauważyć, że przepis art. 128 k.p.a. stanowi, iż odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej nie mogą we własnym zakresie domniemywać woli strony, zwłaszcza działającej w postępowaniu samodzielnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2005 roku, syg. akt I OSK 47/05, LEX nr 192140). W sytuacji gdy brak jest przepisu stawiającego szczególne wymagania dla odwołania, należy stosować ogólne reguły kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do woli strony, organ powinien skorzystać z art. 9 k.p.a., zwracając się do strony o jednoznaczne określenie jej zamiaru. Organ administracji publicznej przystępując do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w pierwszej kolejności znając treści pisma skarżącej z [...] listopada 2009 roku winien ustalić i przesądzić jaki charakter miało to pismo. W sytuacji gdyby wynikało, iż jest to odwołanie, to wniosek o przywrócenie terminu stałby się bezprzedmiotowy. Zdaniem Sądu wobec niedopuszczalności przywrócenia terminu w sytuacji braku jego uchybienia, w związku z treścią art. 126 k.p.a. niewątpliwie organ nie może wydać incydentalnego postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie rozpoznania tego rodzaju wniosku, gdyż art. 105 k.p.a. nie ma odpowiedniego zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2009 roku, syg. akt I OSK 95/09, LEX nr 563313, z 14 stycznia 2010 roku, syg. akt 1147/09, LEX 559346). Należy również zauważyć, że wniosek skarżącej z [...] kwietnia 2010 roku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie zawiera elementów niezbędnych do jego merytorycznego rozpoznania. Wskazuje co prawda na fakt uchybienia terminowi, ale nie uprawdopodabnia braku winy, nie wskazuje, że został dochowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, nie ma dołączonego odwołania od decyzji. W świetle przepisu art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno co najmniej zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W przypadku, gdy pozostają wątpliwości co do żądania wniosku wobec treści jego uzasadnienia organ winien wezwać stronę do jego sprecyzowania. Biorąc pod uwagę argumentację i zarzuty podnoszone w skardze należy stwierdzić, że skarżąca stoi na stanowisku, że pismo przez nią wniesione w dniu [...] listopada 2009 roku organ winien potraktować jako odwołanie od decyzji z [...] października 2009 roku, nr [...]. Brak jakichkolwiek ustaleń i dokonania oceny w tym zakresie w ocenie Sądu spowodował, że organ nie miał dostatecznych podstaw do oddalenia wniosku z tego powodu, że skarżąca wniosła odwołanie w terminie i wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. W sytuacji zaś gdyby istniały podstawy do uznania, że pismo skarżącej nie może zostać uznane za odwołanie, to organ widząc braki wniosku o przywrócenie terminu winien pouczyć skarżącą jakie elementy winien on zawierać i wezwać do jego uzupełnienia. Dopiero w sytuacji, gdy będąc pouczona, skarżąca nie uzupełni braków, organ może przystąpić do oceny zasadności wniosku biorąc pod uwagę przesłanki warunkujące przywrócenie terminu o których mówi przepis art. 58 k.p.a. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien poczynić ustalenia co do rzeczywistych intencji skarżącej wnoszącej pismo z [...] listopada 2009 roku, a w sytuacji gdy uzna, że skarżąca złożyła w terminie odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2009 roku, winien wniosek o przywrócenie terminu oddalić w związku z tym, że nie można przywrócić terminu do wniesienia odwołania, gdy zostało ono wniesione w terminie. W przypadku odmiennych ustaleń organ winien merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, po uprzednim poinformowaniu strony o brakach, którymi jest on dotknięty i wezwaniu do ich uzupełnienia. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.