VIII SA/Wa 782/24

WyrokWSA w Warszawie2025-01-09

Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte na rozpoznaniu Zespołu [...] (§ 74 pkt 1 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2024 r.), zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego, w tym aktualnych badań psychiatrycznych i psychologicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było w aktach sprawy aktualnego badania lub dokumentacji medycznej potwierdzającej istnienie u skarżącego Zespołu [...]. Ponadto, aktualne badanie psychiatryczne z 26 lipca 2024 r. oraz opinie psychologiczne nie potwierdzały objawów wskazujących na niezdolność do zawodowej służby wojskowej, co było sprzeczne z ustaleniami organów. Organy nie oceniły wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, naruszając tym samym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) z dnia 2 września 2024 r., które utrzymało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) z dnia 26 lipca 2024 r. stwierdzające niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej z powodu rozpoznania Zespołu [...]. Skarżący zarzucił błędy w procedurze orzeczniczej, wskazując, że rozpoznanie zostało ustalone bez weryfikacji, z pominięciem posiadanych orzeczeń psychologicznych i mimo braku zastrzeżeń ze strony psychiatry. Podkreślał, że nie spełnia kryteriów diagnostycznych Zespołu [...].
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie CWKL z dnia 2 września 2024 r. oraz poprzedzające je orzeczenie RWKL z dnia 26 lipca 2024 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 2 września 2024 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...]; Orzeczeniem nr [...] z 26 lipca 2024 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: organ I instancji, RWKL), działając na skierowanie Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji W.-[...] z 25 lipca 2024 r., na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 6 pkt 1, ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248, dalej: ustawa o obronie Ojczyzny), § 2 ust. 1, § 10 i § 11 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2024 r. poz. 466, dalej: rozporządzenie MON z 2024 r.), § 4 ust. 2-12, ust. 14 i ust. 15, § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 poz. 1013 ze zm., dalej: rozporządzenie MON z 2012 r.) w związku z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, stwierdziła niezdolność A. P. do zawodowej służby wojskowej – Kategoria [...]. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia było stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie Zespołu [...], sklasyfikowane na podstawie Załącznika Nr 1 rozporządzenia MON w § 74 pkt 1 w grupie badanych III, obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł A. P. (dalej: skarżący, strona, orzekany), w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi I instancji błędy w przeprowadzonej procedurze orzeczniczej. Rozpoznanie o treści "Zespół [...] w wywiadzie. § 74 pkt 1" zostało bowiem ustalone jedynie na podstawie poprzedniego orzeczenia RWKL nr [...] z 21 lipca 2023 r., bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań pod kątem jego zweryfikowania, bez uwzględnienia posiadanych przez stronę orzeczeń psychologicznych i pomimo braku zastrzeżeń ze strony lekarza psychiatry. W ocenie skarżącego przedmiotowe rozpoznanie jest błędne. Zgodnie z obowiązującą w Polsce klasyfikacją chorób ICD-IO Zespół [...] ([...]) to zaburzenie o niepewnej wartości nozologicznej, charakteryzujące się takimi samymi nieprawidłowościami w zakresie interakcji społecznych jak [...], a także ograniczonym, stereotypowym repertuarem zainteresowań i aktywności. Od [...] różni się ono przede wszystkim brakiem ogólnego opóźnienia lub upośledzenia rozwoju mowy i funkcji poznawczych. Zaburzeniu temu często towarzyszy wyraźna niezgrabność i tendencja do utrzymywania się zaburzeń w wieku młodzieńczym i w życiu dorosłym. W początkach wieku dojrzałego pojawiają się sporadycznie epizody psychotyczne (cyt. za: Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych - X Rewizja, Tom 1, wydanie 2008, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia 2012, str. 249). Zdaniem strony żadna z wymienionych w definicji przesłanek nie jest u niego spełniona. Skarżący wskazał, że obszar jego zainteresowań jest bardzo szeroki i często się zmienia; interesuje się m.in. [...]. Oprócz studiowania ćwiczy fizycznie ([...]) i działa w Samorządzie Studenckim [...]. Nie ma problemów w interakcjach społecznych. Pomimo studiowania na I roku zawarł już wiele znajomości z rówieśnikami z różnych grup dziekańskich i wydziałów, zarówno wśród studentów cywilnych, jak i podchorążych. Powierzono mu również funkcję Sekretarza Parlamentu Samorządu Studenckiego oraz wybrano na senatora uczelni, co świadczy o zaufaniu ze strony koleżeństwa. Nigdy nie doświadczył epizodu [...], nie uważa się za człowieka niezgrabnego. Ponadto o braku przeciwwskazań do zawodowej służby wojskowej świadczą dwa wydane stronie orzeczenia psychologiczne: przez Wojskowe Centrum Rekrutacji w R. oraz przez cywilnego psychologa, które załączył do odwołania. Orzeczeniem Nr [...] z 2 września 2024 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, CWKL), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 84 ust. 2 i art. 190 ust. 1 i ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 3, § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 2012 r. oraz § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia MON z 2024 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL wskazała, że skarżący otrzymał już wcześniej orzeczenie RWKL nr [...] z 21 lipca 2023 r., w którym rozpoznano u badanego Zespół [...] - § 74 pkt 1 i uznano orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia badany złożył wówczas odwołanie do CWKL, która orzeczeniem Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie wskazując, że zespół [...] nie jest chorobą. Jest to specyfika człowieka, która przejawia się w nietypowym spostrzeganiu rzeczywistości (zwłaszcza społecznej), myśleniu o niej, odczuwaniu i wyrażaniu emocji, komunikowaniu, budowaniu relacji społecznych. Zespół [...] oczywiście się leczy, żeby wspomniane obszary nietypowego działania pacjenta "uzwyczajnić", nauczyć go rozumieć o co chodzi osobom [...]. Osoba z Zespołem [...] może się wszystkiego lub wielu rzeczy nauczyć, choć jest to trochę "naokoło". Mówiąc o umyśle osoby z Zespołem [...] można w przenośni stwierdzić, że coś tam nie jest ze sobą połączone, ale dzięki intelektowi można stworzyć drogi, które pomogą w nauczeniu się tego, co [...] przychodzi tak po prostu. Terapia osób z Zespołem [...] pozwala usprawnić te obszary, które utrudniają funkcjonowanie w relacjach społecznych, w sferze społecznej i emocjonalnej. Jednak służba wojskowa jest specyficznym wyzwaniem, przebywaniem w zamkniętym środowisku społecznym przez 24 godziny z brakiem możliwości wycofania. Podczas służby wojskowej występuje wiele sytuacji stresujących i trudnych interakcji międzyludzkich. Zdaniem CWKL osoba z Zespołem [...] świetnie przystosowana do życia w społeczeństwie cywilnym, niestety w środowisku wojskowym będzie miała problemy adaptacyjne. Zdaniem organu odwoławczego brak jest danych, by skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie CWKL Nr [...] do sądu administracyjnego, w związku z tym stało się prawomocne i nie można zmieniać ustaleń w nim zawartych, jeśli nie nastąpiła poprawa stanu zdrowia. Organ II instancji wskazał, że od ostatniego orzeczenia skarżący wykonał we własnym zakresie operację skrzywionej przegrody nosa, która wówczas dodatkowo upośledzała drożność nosa, czyniąc badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Natomiast Zespół [...] jest schorzeniem genetycznym, którego objawy można zmniejszyć, prowadząc psychoterapię, ale nic można całkowicie wyleczyć, stosując leczenie farmakologiczne czy też psychoterapię. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie CWKL z 2 września 2024 r. skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów: - art. 7, art. 8 § 2 k.p.a. (w związku z art. 84 § 1 oraz art. 87 k.p.a.), art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewywiązanie się przez CWKL z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez nieprzeprowadzenie dowodu z posiadanych przez skarżącego orzeczeń psychologicznych, nieodniesienie się do argumentów o niespełnieniu kryteriów diagnostycznych Zespołu [...] oraz niewezwanie na komisyjne badanie psychologiczne, mimo że CWKL tak wcześniej w podobnych sprawach postępowała; - art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. (w związku z art. 61 § 3 k.p.a.) ze względu na przekroczenie kodeksowych terminów załatwienia sprawy oraz nieproporcjonalnie długi czas procedowania odwołania do wykonanej przez urzędników CWKL pracy, ze względu na który poniósł szkodę; - art. 75 § 1 k.p.a. (w związku z art. 139 k.p.a.) przez przeprowadzenie dowodu z orzeczenia z poprzedniego roku, które jest obarczone wadą nieważności i którego potraktowanie za wiążące spowodowało, że jest ono decyzją wydaną na niekorzyść odwołującego się; - art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z upokarzającą koniecznością udowadniania przez skarżącego przed sądem, że jest zdrowy psychicznie; - § 74 pkt 1 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2024 r. przez błędną interpretację i uznanie skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie historii stanu zdrowia, mimo że kryterium, na które powołały się RWKL i CWKL, dotyczy stanu obecnego. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymujące w mocy orzeczenie organu I instancji obarczone niżej opisaną wadą nieważności; 2) stwierdzenie nieważności orzeczenia organu I instancji jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, bowiem na podstawie niepełnego materiału dowodowego (bez uwzględnienia posiadanych przez stronę orzeczeń psychologicznych) oraz orzeczenia CWKL z 2023 r., które ze względu na zakaz reformationis in peius nie mogło być dowodem w sprawie, a ponadto obarczonego niżej opisaną (pkt 3) inną wadą nieważności; 3) stwierdzenie nieważności orzeczenia CWKL nr [...] z 17 sierpnia 2023 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymującego w mocy orzeczenie RWKL nr [...] obarczone niżej opisaną (pkt 4) wadą nieważności; 4) stwierdzenie nieważności orzeczenia RWKL nr [...] z 21 lipca 2023 r. jako wydanego na podstawie niepełnego materiału dowodowego (bez uwzględnienia posiadanych przez skarżącego orzeczeń psychologicznych) oraz z naruszeniem prawa materialnego (błędną interpretację kryterium z załącznika do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej). Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dwóch dokumentów: orzeczenia psychologicznego Wojskowego Centrum Rekrutacji w R. oraz orzeczenia psychologicznego mgr K. B.. Wniósł również o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone i poprzedzające je orzeczenie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną podjęcia zaskarżonego orzeczenia był przepis art. 190 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Przepis art. 190 ust. 10 ww. ustawy przewiduje następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MON z 2024 r. wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu rozpoznania Zespołu [...] (§ 74 pkt 1 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2024 r., Grupa III, Kategoria [...]). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola legalności orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Wojskowe komisje lekarskie są właściwe m.in. wobec osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej (§ 5 rozporządzenia MON z 2012 r.). Jako organy administracji publicznej podejmują one rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach rozporządzenia MON z 2024 r. orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu RWKL była właściwa rzeczowo i miejscowo do orzekania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do § 4 ust. 10 rozporządzenia MON z 2012 r. terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. obejmuje w województwie mazowieckim obszar m.in. miasta R. (miejsce zamieszkania skarżącego). Natomiast CWKL rozpatrywała odwołanie strony od orzeczenia organu I instancji na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia MON z 2024 r. RWKL orzekała w składzie 2 lekarzy, zaś CWKL na podstawie § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia w składzie 3 lekarzy. Aby następnie ustalić, czy stwierdzone w przedmiotowej sprawie przez organy obu instancji schorzenie dawało podstawę do zawartego w zaskarżonym orzeczeniu określenia niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, należało sprawdzić prawidłowość postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, czy orzeczenie zostało wydane na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej jest z tym materiałem spójna. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach k.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać i wyjaśnić sprawę, aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (por. np. wyroki NSA: z 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98, z 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05, oba publ. CBOSA, z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2042/17, publ. Lex nr 2700831). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie można przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie rozpoznane przez komisję wojskową schorzenie jest podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej i jedynie od specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny. W ocenie Sądu stwierdzone przez organy – na skutek skierowania na badania z 25 lipca 2024 r. - schorzenie skarżącego (Zespół [...] w wywiadzie. § 74 pkt 1) nie ma potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Organ I instancji uzasadnił swoje orzeczenie ww. rozpoznaniem skutkującym niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, stwierdzonym w wyniku wykonanych badań. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dodatkowo powołał się na dokumentację orzeczniczo-lekarską, będącą podstawą wydania wcześniejszego orzeczenia RWKL z 21 lipca 2023 r. nr [...] oraz orzeczenia CWKL z 17 sierpnia 2023 r. Nr [...], z których wynikała niezdolność orzekanego do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu skrzywienia przegrody nosa upośledzającego drożność oraz Zespołu [...] w wywiadzie. Z uwagi na prawomocność orzeczenia CWKL z 17 sierpnia 2023 r., organ II instancji uznał, że nie można zmieniać ustaleń w nim zawartych, jeśli nie nastąpiła poprawa stanu zdrowia. Wprawdzie uznał, że odpadała przyczyna związana z upośledzeniem drożności nosa, bo orzekany wykonał we własnym zakresie operację skrzywionej przegrody, to jednak Zespół [...] jest schorzeniem genetycznym, którego nie można całkowicie wyleczyć, stosując leczenie farmakologiczne czy też psychoterapię. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie winny oceniać na podstawie dokumentacji medycznej aktualny stan zdrowia fizycznego i psychicznego strony, w tym czy nastąpiła poprawa stanu zdrowia w porównaniu z poprzednim orzeczeniem. W przedmiotowej sprawie obie wojskowe komisje lekarskie zgodnie uznały, że przyczyną stwierdzonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest rozpoznanie u skarżącego Zespołu [...]. Jednak w aktach administracyjnych sprawy brak jest aktualnego badania czy też jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, z której wynikałoby istnienie tej choroby u skarżącego. Jedynie on sam wskazuje w swoim oświadczeniu o stanie zdrowia z 23 lipca 2024 r., że posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z powodu Zespołu [...], ale już od 2019 r. jest ono nieważne. Załączone do akt orzeczenie o niepełnosprawności pochodzi z 10 kwietnia 2015 r., z ważnością do 2 lipca 2019 r., wskazujące przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 02-P. Organy nie wyjaśniają, czy wskazany symbol choroby dotyczy stwierdzonego Zespołu [...], a takie schorzenie nie wynika z jakiegokolwiek dokumentu (badań medycznych, orzeczeń lekarskich, opinii). Przeciwnie – z aktualnego badania skarżącego przez lekarza psychiatrę z 26 lipca 2024 r. wynika, że orzekany "nie leczony psychiatrycznie, w dobrym kontakcie logiczno-słownym, prawidłowo zorientowany: -allo i -autopsychicznie, nastrój i napęd wyrównany, bez objawów psychotycznych, myśli i tendencje "S" – neguje, rozpoznanie: aktualnie psychiatrycznie bez zmian". Tymczasem zaskarżone orzeczenie wskazuje jako przyczynę niezdolności strony do zawodowej służby wojskowej określoną symbolem § 74 pkt 1 w Rozdziale XVI – Stan psychiczny Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2024 r. (inne zaburzenia psychiczne nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę). Poza tym w aktach znajdują się 2 orzeczenia psychologiczne: jedno z 17 lutego 2023 r. wydane przez Wojskowe Centrum Rekrutacji w R., z którego wynika, że wobec skarżącego stwierdzono brak przeciwskazań psychologicznych do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji psychofizycznych oraz drugie z 25 lipca 2023 r. wydane przez psycholog K. B., która oceniła, że wyniki badania psychologicznego nie wskazują na istnienie objawów Zespołu [...]. Organy obu instancji nie oceniły wszechstronnie dowodów zebranych w sprawie, w szczególności badania psychiatrycznego z 26 lipca 2024 r. oraz opinii psychologicznych z 17 lutego 2023 r. i 25 lipca 2023 r. Niezrozumiałe jest stwierdzenie organu I instancji, że rozpoznanie u skarżącego Zespołu [...] stwierdzono na podstawie wykonanych badań, kiedy aktualnie wykonane badania tego nie potwierdzają. Zdolność psychofizyczna orzekanego została pozytywnie potwierdzona konsultacją psychiatryczną, więc stwierdzenie przez organy obu instancji przyczyny niezdolności do zawodowej służby wojskowej dotyczącej stanu psychicznego jest sprzeczne z tą opinią. Poza tym wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że przypisanego skarżącemu schorzenia – Zespołu [...] nie można całkowicie wyleczyć, a z symbolu choroby zawartego w § 74 pkt 1 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2024 r. wynika, że oznacza on zaburzenia psychiczne rokujące poprawę. Zdaniem Sądu organy w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, chociaż strona nie tylko w skardze, ale już w odwołaniu powoływała się na brak zweryfikowania wskazanego rozpoznania, brak uwzględnienia opinii psychologicznych załączonych do akt oraz pominięcie opinii psychiatrycznej z 26 lipca 2024 r. Zatem naruszyły przepisy postępowania wyjaśniającego zawarte w art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekające powinny ponownie dokładnie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w jego całokształcie, ewentualnie zlecić dodatkowe badania psychiatryczno-psychologiczne celem jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy skarżący wykazuje istnienie objawów Zespołu [...]. W zależności od wyników badań i ich oceny organy wydadzą stosowne orzeczenie o zdolności strony do zawodowej służby wojskowej, uzasadniając je zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji (orzeczenia) winno być dokładne, jasne i logiczne, ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia, z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego i poprzedzającego je orzeczenia. Natomiast zarzuty skargi dotyczące przekroczenia przez organ odwoławczy terminów ustawowych przewidzianych do załatwienia odwołania nie mogły odnieść skutku w przedmiotowej sprawie, ponieważ powinny być podnoszone w odrębnej skardze na bezczynność lub przewlekłość organu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło