VIII SA/Wa 799/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-20
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo z ustawy o ochronie zwierząt, popełnione przy użyciu broni myśliwskiej, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, decydując o cofnięciu pozwolenia na broń, nie mogą opierać się wyłącznie na fakcie warunkowego umorzenia postępowania karnego. Muszą przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, ocenić całokształt materiału dowodowego i wykazać, że istnieją konkretne dowody uzasadniające obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest równoznaczne z prawomocnym skazaniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które stanowiłoby samoistną podstawę do cofnięcia pozwolenia.Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji cofnął M. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej z uwagi na warunkowe umorzenie postępowania karnego o przestępstwo z ustawy o ochronie zwierząt, polegające na zastrzeleniu psa. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. M. B. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając organom błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że nie popełnił przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a czyn miał znikomą szkodliwość społeczną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 roku, Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako ustawa o broni i amunicji) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. i zm., dalej jako kpa) cofnął pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej wydane dla M. B.
W uzasadnieniu decyzji podano, że organ policji cofa pozwolenie na broń osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W toku zaś czynności sprawdzających w związku z uzyskaną informacją, ustalono, że przeciwko M. B. prowadzone było postępowanie karne przez Sąd Rejonowy w P. o popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. M. B. został oskarżony o to, że w dniu [...] stycznia 2007 r. w miejscowości C. zastrzelił psa, oddając dwa strzały z broni myśliwskiej. Sąd Rejonowy w P. uznał go za winnego i postępowanie karne warunkowo umorzył ustalając okres próby na dwa lata. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w R. Tym samym niezawisły organ władzy sądowniczej potwierdził popełnienie przez ww. zarzucanego przestępstwa i uznał bezspornie jego winę. W ocenie organu I instancji, M. B. nie daje w pełni gwarancji, że posiadając broń palną nie użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Opisane przestępstwo zostało popełnione przy pomocy legalnie posiadanej broni myśliwskiej, która została wykorzystana do popełnienia czynu sprzecznego z prawem. Popełniony przez M. B. czyn nakazuje zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym cofnąć pozwolenie na broń w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. M. B. naruszył nie tylko przepisy ustawy o broni i amunicji, ale również ustawy o ochronie zwierząt, której przepisy jako wieloletni myśliwy powinien znać i stosować. W świetle wydanych w sprawie wyroków sądów obu instancji, należy uznać, że w sposób umyślny, bez uzasadnionej potrzeby zastrzelił on psa przy użyciu broni myśliwskiej, swoim postępowaniem naruszając chronione ustawą prawa zwierząt. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że opisany czyn ma bezpośredni związek z użyciem broni oraz godzi w przepisy związane z posiadaniem broni jak i łowiectwem, organ wywodzi obawę ponownego sprzecznego z prawem użycia przez M. B. posiadanej broni. Pomimo tego, że w trakcie postępowania administracyjnego organ uzyskał pozytywne opinie środowiskowe, tj. wystawioną przez jednostkę policji właściwą ze względu miejsca zamieszkania opiniowanego oraz Polski Związek Łowiecki, to powyższe argumenty nie mogą stanowić przesłanki decydującej o pozostawieniu stronie pozwolenia na broń, bowiem art. 18 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny.
Od powyższej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego Policji złożył M. B. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że naruszył umyślnie przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy nie dopuścił się przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a sądy orzekające uznały, że zarzucany mu czyn miał charakter czynu, który zawiera tylko znikomą społeczną szkodliwość, a swoją postawą gwarantuje on, że nie wejdzie w kolizję z prawem.
W ocenie odwołującego się stwierdzenie organu I instancji, że nie daje on w pełni gwarancji, iż posiadając broń palną nie użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest dowolne, nadto sprzeczne z ustaleniami sądu karnego. Sąd Rejonowy w P. umorzył warunkowo postępowanie przeciwko M. B., przyjmując, że jego czyn był szkodliwie nieznaczny, nadto gwarantuje on swoim dotychczasowym życiem i postępowaniem, że będzie przestrzegał porządku prawnego, nie wejdzie w kolizję z prawem i nie popełni przestępstwa. Organ I instancji zupełnie odmiennie i dowolnie ustalił co do możliwości zachowania się M. B., aniżeli uczyniły to sądy. Instytucja warunkowego umorzenia postępowania jest instytucją wyjątkową, należy uszanować orzeczenia i ustalenia sądów, szczególnie co do prognozy przyszłego zachowania się M. B., tym bardziej, że organ I instancji dysponuje bardzo dobrymi opiniami jego dotyczącymi. Nie ulega zaś wątpliwości, że pies stwarzał zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, skoro sołtys i mieszkańcy wsi, a zwłaszcza dzieci interweniowały, że boją się "bezpańskiego psa". Gdyby dokładnie zapoznano się z aktami sprawy, to organ I instancji wiedziałby, że pies się błąkał, nie miał właściciela, a więc "dziko żył". Pies był agresywny i szczekał na dzieci. Prawo należy stosować, ale łącznie ze zdrowym rozsądkiem, czemu wyraz dał sąd orzekający i odwoławczy, a czego nie można powiedzieć o organie I instancji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku nr [...] Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania M. B. utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż odwołujący się został uznany za winnego nieuzasadnionego zabicia psa przy użyciu broni myśliwskiej, tj. przestępstwa z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia jest możliwe wtedy, gdy wina (choć nieznaczna) i okoliczności zdarzenia niebudzą wątpliwości, a postawa sprawcy i inne związane z nim okoliczności uzasadniają przypuszczenie, że będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Wbrew jednakże przekonaniu odwołującego się, tego rodzaju ocena sądu karnego nie jest wiążąca w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1473/09 z którego wynika, że warunkowe umorzenie postępowania karnego wskazuje tylko na prognozę, że dana osoba nie popełni w przyszłości przestępstwa. Natomiast nie jest to równoznaczne z oceną, że nie naruszy ona przepisów postępowania administracyjnego określającego zasady bezpiecznego posiadania i używania broni, a w konsekwencji nie stworzy takiego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, które nie jest stypizowane jako przestępstwo. Dalej organ odwoławczy zauważył, że czym innym jest rezygnacja z kary z uwagi na pomyślną prognozę kryminologiczną w stosunku do określonej osoby, a czym innym pozostawienie jej wyjątkowego uprawnienia, jakim jest prawo do broni. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie zawiera warunku, że obawę o której w nim mowa, może uzasadniać tylko skazanie za przestępstwo. M. B. jako wieloletni myśliwy powinien znać stosowne przepisy prawa, które przewidują możliwość dokonania odstrzału zwierzęcia po zaistnieniu ściśle określonych warunków. Tego rodzaju "nieświadomość" nie świadczy na korzyść strony, nadto należy ją zakwestionować biorąc pod uwagę, że popełniony czyn stanowi przestępstwo umyślne, co oznacza, że jego sprawca w sytuacji ewentualnej niepewności co do legalności swego zachowania – przynajmniej godzi się z możliwością popełnienia czynu zabronionego. W tym kontekście zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu karnego I instancji uwaga, że M. B. "nie stanął na wysokości zadania" jest symptomatyczna i dodatkowo uprawnia organy Policji do uznania, że pozostawienie mu pozwolenia na broń, a zatem uprawnienia wyjątkowego, reglamentowanego administracyjnie, nie byłoby zgodne z interesem społecznym (art. 7 kpa), któremu ze względu na okoliczności popełnionego przez wymienionego przestępstwa oraz jego postawę należy przyznać prymat nad jego interesem w zachowaniu tego prawa. M. B. wiedział, że ma jedynie asekurować pracowników gminy, których zadaniem było schwytanie psa, a obserwując zwierzę miał możliwość przekonać się, że nie jest agresywne czy niebezpieczne. Dzięki temu, nie musiał kierować się emocjami, które można usprawiedliwić u dzieci widzących na swej drodze do szkoły, dużego, nieznanego psa. Nadto, fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego jest też formą napiętnowania jego bezprawnego zachowania (stwierdza winę), co stanowi przesłankę "większą" w stosunku do "toczącego się postępowania karnego", z którym ustawodawca również związał określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji skutki. Powyższego nie zmieniają pozytywne opinie odwołującego się z miejsca zamieszkania oraz z koła łowieckiego, nie daje on bowiem gwarancji, że nie użyje ponownie broni w niewłaściwy sposób, co uzasadnia obawę z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi jaką złożył M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił podnoszone już w odwołaniu błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia, naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77 kpa bowiem organy prowadzące postępowanie ograniczyły się do samego faktu popełnienia przez niego czynu zabronionego, nie przeprowadzając w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, nie dokonały analizy jego wcześniejszego zachowania oraz nie zweryfikowały czy istnieje uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nadto, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 6 pkt ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, że w stosunku do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo, że nie popełnił on umyślnego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, a dokonał odstrzału psa jedynie w celu ochrony bezpieczeństwa publicznego, życia i zdrowia.
W uzasadnieniu skargi podtrzymał dotychczasową swoją argumentację w sprawie wskazując, że organy oparły się jedynie na fakcie warunkowego umorzenia postępowania karnego, nie badając jego wcześniejszego zachowania oraz prognoz zachowania na przyszłość. Takie działanie organów jest naruszeniem przepisów postępowania, tym bardziej, że przestępstwo jakie popełnił skarżący nie zalicza się do przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji. Fakt ten zobowiązuje organy do szczegółowego wyjaśnienia wszelkich okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń. Skarżący nie dał zaś żadnej uzasadnionej obawy, że posiadanie przez niego broni będzie stanowiło jakiekolwiek zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, Niewątpliwie zastrzelił agresywnego psa, jednakże zrobił to na prośbę sołtysa oraz okolicznych mieszkańców, gdyż wałęsający się pies stwarzał zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Niemniej, jego zdaniem, sam fakt popełnienia czynu zabronionego nie uzasadnia automatycznego cofnięcia pozwolenia na broń jak to zrobiły organy administracji. Pomiędzy użyciem broni a uzasadnioną obawą naruszenia porządku publicznego przez jej posiadacza musi istnieć bezpośredni związek, a ciężar wykazania tego związku spoczywa na organie prowadzącym postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Organy policji potraktowały przepis art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji w sposób rozszerzający, ryzyko bowiem naruszenia w tym przepisie dóbr musi mieć charakter realny. W przedmiotowej zaś sprawie organy ograniczają się do hipotetycznych dywagacji w przedmiocie ewentualnej możliwości zagrożenia ze strony skarżącego dla bezpieczeństwa publicznego, nie wskazują zaś na realność owego zagrożenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, a zatem skarga jest zasadna.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji cofającą skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji.
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 tej ustawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. , Nr 106, poz. 1002 ze zm., dalej jako ustawa o ochronie zwierząt), a wyrokiem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Karny (utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w R. [...] Wydział Karny Odwoławczy) na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo zostało umorzone wobec niego postępowanie karne na okres próby dwóch lat. Sporne zaś pozostaje, czy skarżący już wskutek popełnienia ww. przestępstwa, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 ustawy o broni i amunicji, tj. takich co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji nie oceniły w wystarczający sposób, czy rzeczywiście skarżący budzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy bowiem nie zebrały i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji dokonały dowolnej jego oceny i nie uzasadniły w prawidłowy sposób swoich rozstrzygnięć. W szczególności za dowolne należy uznać przyjęcie przez organy, że powyższe przytoczone w uzasadnieniach decyzji okoliczności mogą stanowić uzasadnioną obawę, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tym samym, w ocenie Sądu organy naruszyły więc art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 kpa.
Na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa można stwierdzić, iż organy prowadzące postępowanie obowiązane są w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną i faktyczną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu zostały naruszone powyższe przepisy, bowiem organy nie wyjaśniły należycie i nie rozważyły dostatecznie treści zebranego w sprawie materiału dowodowego. Obowiązkiem organów jest nie tylko zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ale i jego rozpatrzenie, a następnie wyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu zajęte zaś w decyzjach organów obu instancji stanowisko nie zostało należycie i przekonywująco uzasadnione. Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ II instancji dopuścił się więc również naruszenia art. 138 § 1 kpa.
Zgodzić się należy z argumentacją skarżącego, że nie popełnił on przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a organy obu instancji ustalając, że budzi on uzasadnioną obawę o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ograniczyły się do samego faktu popełnienia przez niego czynu zabronionego bez przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego. Tym samym, organy obu instancji nie dokonując własnej analizy postępowania skarżącego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i wcześniejszego jego zachowania, nie wyjaśniły w wystarczający sposób czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych) czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne).
Organ administracji publicznej, analizując sprawę w aspekcie zaistnienia przesłanki do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń, nie jest związany wprawdzie taką okolicznością, że w sprawie karnej zapadło orzeczenie o warunkowym umorzeniu, lecz jego decyzja o charakterze uznaniowym winna być każdorazowo oparta na własnych ustaleniach i ocenie stanu faktycznego. Konieczne jest więc wykazanie, że zachowanie uprawnionego do posiadania broni, pozwala żywić uzasadnioną obawę co do dalszego zgodnego z prawem jej używania. Organ musi więc wykazać dowodami, a nie tylko dowolną oceną zdarzeń, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje uzasadniona obawa niezgodnego z prawem użycia broni. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji powołując się istnienie uzasadnionej obawy o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winny wykazać, że taka realna obawa rzeczywiście ze strony skarżącego istnieje.
Należy zauważyć, iż art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu - cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Użycie przez ustawodawcę tzw. określeń nieostrych zobowiązuje więc Sąd do rozważenia czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2071/07). Skarżący nie został bowiem skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Jedynie zaś prawomocne skazanie posiadającego pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać, że w stosunku do takiej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W innym przypadku organ musi wykazać, jakie okoliczności w jego przekonaniu wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W niniejszej zaś sprawie nie toczyło się również wobec skarżącego postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powyższe oznacza, że organ administracji musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę. Wyrok warunkowy umarzający postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt nie można zaś traktować tak jak wskazuje to organ II instancji jako przesłankę "większą" w stosunku do "toczącego się postępowania karnego", z którym ustawodawca również związał określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji skutki.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ocena czy posiadacz broni wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji, jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym, oczywiście istotnym, ale z pewnością nie jedynym, decydującym czy mającym wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie z takich dowodów, jest wyrok Sądu Rejonowego w P. warunkowo umarzający postępowanie karne. Wypada w tym miejscu bowiem wyjaśnić, że fakt warunkowego umorzenia postępowania przez sąd karny, nie ma w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń zasadniczego znaczenia. Organ drugiej instancji uzasadniając w niniejszej sprawie swoje stanowisko wykazuje zaś pewną niekonsekwencję swojej argumentacji. Z jednej bowiem strony opiera swoje rozstrzygnięcie na kluczowym dla niego dowodzie – właśnie przedmiotowym wyroku, który stwierdza winę i fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu przestępstwa. Z drugiej jednak strony, organ stwierdza, że ustalenia wynikające z powyższego wyroku, dotyczące prognozy zachowania skarżącego w przyszłości nie są wiążące w postępowaniu administracyjnym. Należy zaś zauważyć, że organy policji są związane jedynie prawomocnymi skazującymi wyrokami sądów karnych. W pozostałych przypadkach, niezależnie od sposobu zakończenia postępowania przed organami ścigania lub sprawiedliwości, tzn. wydania wyroku uniewinniającego bądź umarzającego postępowanie sądowe lub postanowienia organów ścigania umarzającego postępowanie karne, organ policji może we własnym zakresie dokonać ustalonego stanu faktycznego w kontekście przesłanek określonych w przepisie prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, ustalenia co do faktu zawarte w sentencji wyroku karnego umarzającego postępowanie karne są wiążące dla organów policji, zaś co do ustaleń zawartych w uzasadnieniu takiego wyroku, organy policji mogą już dokonać własnych ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia czy skarżący rzeczywiście budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, organy w niniejszej sprawie winny także wziąć pod uwagę fakty, które powinny być im znane z urzędu np. dotychczasowe zachowanie skarżącego jako posiadacza broni – adresata decyzji o pozwoleniu na broń.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy obu instancji powinny również wziąć pod uwagę i ocenić inne dowody, które zostały zebrane w sprawie, a więc także opinię Koła Łowieckiego "[...]" w R. do którego skarżący należy od ponad 20 lat, jak i wywiady środowiskowe z miejsca jego zamieszkania sporządzone przez Komendę Powiatową Policji w S. Organy winny tego dokonać choćby z tego powodu, że zgromadzenie ww. dowodów nastąpiło właśnie z ich inicjatywy. Nadto, zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skoro zaś organy uznały, że zgromadzenie takich dowodów jest potrzebne przed wydaniem decyzji, to winny je w sposób szczegółowy rozważyć i w podobny sposób się do nich odnieść w uzasadnieniach swoich decyzji. Tymczasem z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że dowody te wskutek wydania przez sąd wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne są nieistotne, a można nawet wysnuć wniosek, że są one zupełnie zbędne do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Zasadnym w takiej sytuacji byłoby wyjaśnienie czemu służyło ich przeprowadzenie, czego jednak organy obu instancji nie wyjaśniły.
Dopiero zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa) organy obu instancji powinny dokonać ostatecznego podsumowania w kwestii ewentualnego istnienia przesłanki o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy mając na uwadze powyższe wskazania Sądu, winny dokonać kompleksowej tzn. na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń, co do której nie może zachodzić obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym.
Mając na uwadze, iż organy naruszyły ww. przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, co skutkowało naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, skład orzekający w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c orzekł jak w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi, Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło