VIII SA/Wa 809/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-15

Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku uchylającego decyzję organu administracji w postępowaniu zwyczajnym, powinien być wyłączony od orzekania w sprawie dotyczącej decyzji wydanej w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy (art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.) od orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym (np. wznowienie postępowania), jeżeli brał udział w wydaniu wyroku sądu administracyjnego dotyczącego tej samej sprawy, ale prowadzonej w postępowaniu zwyczajnym, a którego skutkiem była decyzja organu administracji, która następnie została objęta postępowaniem nadzwyczajnym. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II GZ 899/17 jednoznacznie stwierdził, że taki stan faktyczny powoduje wyłączenie sędziego z mocy prawa.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po wznowieniu postępowania. Spółka wniosła o wyłączenie sędziego Iwony Owsińskiej-Gwiazdy od udziału w rozstrzyganiu sprawy, wskazując na art. 18 § 1 ust. 6a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo oddalił wniosek, uznając, że nie zaszły przesłanki do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istnienie przesłanek do wyłączenia sędziego.
Rozstrzygnięcie
Wyłączono sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwonę Owsińską-Gwiazdę od orzekania w niniejszej sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA – Justyna Mazur Sędzia WSA – Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku [...] sp. z o.o. o wyłączenie sędziego Iwony Owsińskiej-Gwiazdy od udziału w rozstrzyganiu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: wyłączyć sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwonę Owsińską-Gwiazdę od orzekania w niniejszej sprawie Pismem z 2 września 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) [...] sp. z o.o. (zwana dalej: skarżąca, spółka), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009, po wznowieniu postępowania. W dniu 28 września 2017 r. (data złożenia wniosku bezpośrednio na biurze podawczym) skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie od udziału w rozstrzyganiu sprawy sędziego Iwony Owińskiej-Gwiazdy. Jako podstawę powyższego wskazała art. 18 § 1 ust. 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.). Zdaniem spółki w sprawie zostały spełnione określone ww. przepisem przesłanki wyłączenia sędziego. Postanowieniem z 5 października 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 809/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Iwony Owińskiej-Gwiazdy od orzekania w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, iż sprawa skarżącej w przedmiocie płatności OB na 2009 rok była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Oceniając sprawę po raz pierwszy Sąd wyrokiem z 19 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 306/11, orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w sprawie przyznania płatności OB (odpowiednio nr [...] z [...] grudnia 2010 r. i nr [...] z [...] września 2010 r.). W składzie Sądu wydającego powołany wyrok byli Sędziowie: Iwona Owsińska-Gwiazda, Leszek Kobylski, Włodzimierz Kowalczyk. W drugim przypadku przedmiotem oceny Sądu była kwestia proceduralna – zasadność umorzenia postępowania odwoławczego, w tym postępowaniu Sąd wyrokiem z 10 listopada 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 478/15, orzekł o oddaleniu skargi (na decyzję nr [...] z [...] maja 2015 r.). Skład Sądu był następujący: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur. W ocenie Sądu nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wyłączenia sędziego Iwony Owińskiej-Gwiazdy od udziału w rozstrzyganiu sprawy, bowiem w wyniku rozpoznania sprawy przez Sąd po raz pierwszy, z obrotu prawnego wyeliminowane zostały wydane w postępowaniu zwykłym zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja w sprawie płatności OB na 2009 rok (odpowiednio nr [...] z [...] grudnia 2010 r. i nr [...] z [...] września 2010 r.). Ponownie rozpoznając sprawę w trybie zwykłym organ I instancji wydał [...] stycznia 2012 r., decyzję Nr [...]. Była to decyzja ostateczna, której legalności Sąd nie oceniał. W drugim postępowaniu sądowym przedmiotem oceny była kwestia proceduralna, a wiec nie rozstrzygająca sprawy co do istoty. W niniejszym postepowaniu przedmiotem kontroli Sądu, jest wydana w wyniku wznowienia postępowania, a więc w trybie nadzwyczajnym, decyzja z [...] lipca 2016 r. dotycząca decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2012 r. Nie zachodzi wobec tego w ocenie Sądu sytuacja określona w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., że w sprawie dotyczącej skargi na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym, orzeka ten sam sędzia, który orzekał co do legalności tej samej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na skutek złożonego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II GZ 899/17 orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez NSA, że Sędzia Iwona Owsińska–Gwiazda, której dotyczy wniosek strony skarżącej, brała udział w wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 306/11, uchylającego decyzje organów I i II instancji z [...] września i [...] grudnia 2010 r., którego skutkiem była decyzja Kierownika Bura Powiatowego ARiMR w B. z [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie płatności OB za 2009 r., objęta następnie wznowieniowym postępowaniem administracyjnym, które w związku ze skargą spółki jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Zdaniem NSA taki stan faktyczny, a więc bezsprzeczna okoliczność brania udziału przez wymienionego sędziego w wydaniu wyroku, którego przedmiotem kontroli były rozstrzygnięcia organów obu instancji wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, konsekwencją czego było wydanie [...] stycznia 2012 r. kolejnej decyzji w przedmiocie płatności OB za 2009 r., uchylonej następnie w toku wznowionego postępowania administracyjnego, powoduje wyłącznie z mocy ustawy, na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., sędziego Iwony Owsińskiej–Gwiazdy od orzekania (kontroli sądowoadministracyjnej) w sprawie dotyczącej decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, w którym decyzja organu odwoławczego utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, którego przedmiotem było płatność OB na 2009 i związana z nią decyzja [...] stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych przyczyn formalnych jak też w związku z własną oceną prawną sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela i przyjmuje za własną przytoczoną wyżej wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadmi-nistracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Jak wskazał NSA, na kanwie przywołanego przepisu, w orzecznictwie przyjmuje się, że celem regulacji art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. jest, aby sędzia który badał legalność decyzji w konkretnej sprawie nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w nadzwyczajnym trybie postępowania, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez sąd decyzji poprzedniej. Powołana regulacja obejmująca zakaz orzekania w danej sprawie ze skargi na akt wydany w następstwie wyroku wydanego przy udziale tego sędziego, obejmuje zatem sytuację, gdy w wyniku uwzględnienia skargi na dany akt organ administracji publicznej ponownie sprawę rozpoznał i wydał nowy akt, z treścią którego strona się jednak nie zgadza i składa na niego skargę do sądu (por. wyroki NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 i z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 751/11). Sędzia Iwona Owsińska–Gwiazda, której dotyczy wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie, brała udział w wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 306/11, uchylającego decyzje organów I i II instancji z [...] września i [...] grudnia 2010 r., którego skutkiem była decyzja Kierownika Bura Powiatowego ARiMR w B. z [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie płatności OB za 2009 r., objęta następnie wznowieniowym postępowaniem administracyjnym, które w związku ze skargą spółki jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Tym samym ww. sędzia uczestniczyła w wydaniu wyroku, którego przedmiotem kontroli były rozstrzygnięcia organów obu instancji wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, konsekwencją czego było wydanie [...] stycznia 2012 r. kolejnej decyzji w przedmiocie płatności OB za 2009 r., uchylonej następnie w toku wznowionego postępowania administracyjnego. Powyższe powoduje wyłącznie sędziego Iwony Owsińskiej–Gwiazdy z mocy art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. od orzekania w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 22 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło