VIII SA/Wa 826/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] września 2019 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Przedmiotem skargi M. Z. (strona, skarżący) jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej – rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S.. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy: Aspirant w stanie spoczynku M. Z. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. O zwolnienie ze służby strona wystąpiła raportem w dniu [...] stycznia 2019 r. wnosząc o rozwiązanie stosunku służbowego z dniem [...] kwietnia 2019 r. w związku z nabyciem uprawień emerytalnych. Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. w kolejnym raporcie skarżący wniósł o zmianę daty zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2019 r. i na powyższe uzyskał zgodę Komendanta Miejskiego Policji w S., który w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu wymienionego z dniem [...] kwietnia 2019 w na podstawie art. 41 ust. 3 Ustawy o Policji. Rozkaz stał się prawomocny w dniu [...] lutego 2019 r. Przed wystąpieniem z wnioskiem o zwolnienie skarżący w związku z długotrwałą niezdolnością do służby został skierowany [...] października 2018 r. na wniosek przełożonego na komisję lekarską celem ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Termin komisji lekarskiej został wyznaczony na ostatni dzień służby wymienionego tj. [...] kwietnia 2019 r. W dniu [...] maja 2019 r., zgodnie z informacją zawartą w piśmie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. (Ldz. [...] z dn. [...].06.2019 r.), skarżący otrzymał Orzeczenie [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., którym stwierdzono trwałą niezdolność strony do służby w Policji oraz zaliczono badanego do [...] grupy inwalidzkiej i określono czas trwania inwalidztwa od [...] listopada 2018 r. Od przedmiotowego orzeczenia M. Z. wniósł odwołanie. Orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2019r., Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że M. Z. został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczony do [...] grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo ustalono od [...] października 2018 r. i uznano jako powstałe w związku ze służbą. M. Z. w dniu [...] maja 2019 r., po otrzymaniu orzeczenia I instancji [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, złożył wniosek do Komendanta Miejskiego Policji w S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną – rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. We wniosku o wznowienie postępowania powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, argumentując wniosek nowymi okolicznościami, które jego zdaniem istniały już w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który ją wydał, a związane były z nieprawomocnym wówczas Orzeczeniem [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W., którym uznano stronę za trwale niezdolną do służby i zaliczono badanego do [...] grupy inwalidzkiej i określono czas trwania inwalidztwa od [...].11.2018 r. Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2019 r., Komendant Miejskiej Policji w S. (dalej również organ I instancji) wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r. poz.2096 ze zm., dalej kpa) w związku z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161, ze zm., dalej ustawa o Policji). Po dokonaniu analizy przedmiotu sprawy i przeprowadzeniu postępowania, Decyzją NR [...], z dnia [...] lipca 2019 r., Komendant Miejski Policji w S., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa w związku z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. na podstawie którego M. Z. został zwolniony ze służby w Policji na własną prośbę z dniem [...] kwietnia 2019 r. Uzasadniając decyzję podał, że zwolnienie ze służby aspiranta nastąpiło przed uzyskaniem prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. W związku z powyższym brak jest przesłanek do zmiany podstawy zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) i zastosowania trybu wynikającego z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Rozpoznając odwołanie strony, Komendant Wojewódzki Policji w R. (dalej Komendant Wojewódzki, organ odwoławczy), decyzją z [...] września 2019 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy, Komendant Wojewódzki jeszcze raz przypomniał, że skarżący Orzeczeniem [...] Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. (wpływ do KMP w S. [...].07.2019 r.) został uznany trwale niezdolnym do służby w Policji oraz zaliczony do [...] grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo ustalono od [...] października 2018 r i uznano jako powstałe w związku ze służbą. Rozpoznając przedmiotową sprawę i odnosząc się jednocześnie do zarzutów skarżącego, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję. Do zastosowanie tego przepisu konieczne jest spełnienie trzech przesłanek. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jak wskazał Komendant Wojewódzki, wyżej wymienione przesłanki nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Wskazał, iż ratio legis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji polega na tym, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zatem istotne jest potwierdzenie niezdolności z uwagi na chorobę przez orzeczenie komisji lekarskiej. Podkreślił, iż sam fakt wystąpienia schorzenia nie uprawnia do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przesłanki do zwolnienia ze służby na mocy powołanego przepisu występują dopiero z chwilą prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej. (Wyrok WSA Olsztyn z dn. 31.08.2016 r. Sygn. II SA/Ol 926/16.) Identyczne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny - jedynie prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej o trwalej niezdolności do służby stanowi podstawę obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby (Wyrok NSA z dn. 18.02.2016 r. I OSK 2849/14). W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, iż wydanie ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej w niniejszej sprawie nastąpiło już po dniu zwolnieniu policjanta ze służby. W związku z powyższym brak jest przesłanek do uchylenia lub zmiany w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa decyzji - rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. w zakresie podstawy zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) i zastosowania trybu wynikającego z art. 41 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżając w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. nr [...], wydaną [...] września 2019 r., zarzucił jej: - naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni normy art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji i przyjęciu, że zwolnienie ze służby w trybie powołanego wyżej przepisu może nastąpić tylko w sytuacji, gdy stosowne orzeczenie komisji lekarskiej stanie się prawomocne jeszcze w okresie pełnienia służby, bez uwzględnienia daty powstania niezdolności do służby. Powołując się na powyższe wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, - zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z kwotą opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu strona podtrzymywała argumentację prezentowaną w trakcie trwania postępowania. Skarżący podkreślał, iż nie sposób wywodzić, że tylko ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające niezdolność do służby może stanowić podstawę zwolnienia. W jego ocenie nawet, gdyby przyjąć założenie odmienne (a takie zdaje się dominować w orzecznictwie sądów administracyjnych) w realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że po pierwsze - niewątpliwie zostało wydane prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające niezdolność do służby, po drugie zaś - z jego treści wynika bezspornie, że owa niezdolność istnieje od [...] października 2018 r. tj. powstała przed dniem zwolnienia ze służby. W ocenie skarżącego organy rozpoznające sprawę na skutek wznowienia postepowania winny były ocenić sprawę pod kątem zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, przy uwzględnieniu daty powstania niezdolności do służby, a nie uprawomocnienia się orzeczenia formalnie potwierdzającego ten stan. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga M. Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 kpa. Natomiast podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron, zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot dalszy byt prawny samej decyzji. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w S. z [...] stycznia 2019 r. nr [...], w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Podstawą do zwolnienia funkcjonariusza ze służby był art. 41 ust 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W przedmiotowej sprawie doszło do zwolnienia strony na jej wniosek, organ I instancji dostosował nawet dokładną datę zwolnienia do wniosku skarżącego. Jest poza sporem, że skarżący wiedział, kiedy ma wyznaczony termin komisji lekarskiej, nadto ze stosownym wnioskiem wymieniony został skierowany w dniu [...] października 2018 r. przez swojego przełożonego w związku z długotrwałą niezdolnością do służby. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa można żądać w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z powyższego przepisu wynika, iż okoliczności te i dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, nie były znane organowi, który decyzję tą wydawał i muszą być one istotne dla sprawy. W niniejszej sprawie należy wskazać, iż wskazane przez skarżącego orzeczenie lekarskie z [...] kwietnia 2019 r., Orzeczenie [...], w którym stwierdzono trwałą niezdolność strony do służby w Policji oraz zaliczono badanego do [...] grupy inwalidzkiej i określono czas trwania inwalidztwa od [...] listopada 2018 r. nie może stanowić przesłanki określonej w tym przepisie. Podobnie Orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., wydane przez Centralną Komisję Lekarską, która stwierdziła, że M. Z. został uznany trwale niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej, przy czym inwalidztwo ustalono od [...] października 2018 r. i uznano jako powstałe w związku ze służbą. Wydanie ich nastąpiło bowiem znacznie później niż data wydania ostatecznej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby i nie mogły być znane organowi w chwili jej wydawania. Fakt, iż w orzeczeniach lekarskich jako datę powstania inwalidztwa wskazano datę [...] października 2018 r., a więc okres pracy skarżącego, nie może być uznany za przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż fakt ten nie dotyczy stanu faktycznego z daty wydania decyzji o zwolnieniu. Zmiana podstawy prawnej zwolnienia ze służby nie była zatem możliwa. Jako chybiony ocenić należy również zarzut skargi - naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przez uznanie, że zwolnienie ze służby w Policji na podstawie tego przepisu może nastąpić tylko w sytuacji, gdy stosowne orzeczenie komisji lekarskiej stanie się prawomocne jeszcze w okresie pełnienia służby, bez uwzględnienia daty powstania niezdolności do pracy. Zauważyć należy, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, iż policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Natomiast stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Okoliczność, iż w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji skarżący chciałby uzyskać rozkaz personalny orzekający jako podstawę prawną jego wydania art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji zamiast art. 41 ust. 3 tej ustawy nie oznacza, że w tym postępowaniu przepis ten mógł być stosowany. Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd była decyzja odmawiająca uchylenia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na jego prośbę podjęta w postępowaniu o wznowienie postępowania. To postępowanie jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia tę możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych określonych w art. 145 § 1pkt 1–8 kpa oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych wskazanych w art. 146 § 1 i 2 kpa. Jeżeli przedmiotem postępowania o wznowienie była decyzja, organ wydaje decyzje, których rodzaj określa art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a zatem ustalił, że nie wystąpiła podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie przystąpił natomiast do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej i przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie stosował. Skoro organ nie stosował art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, to tym samym nie mógł naruszyć powołanego przepisu. Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko wyrażone przez organ administracji publicznej. Skarga strony została zatem oparta na zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego, którego w sprawie nie stosowano. Czyni to zarzut błędnej wykładni tego przepisu nieskutecznym. Reasumując decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] września 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S., nr [...] z [...] lipca 2019 r., odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej – rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z [...] stycznia 2019 r., na podstawie którego skarżący został zwolniony ze służby na własną prośbę, odpowiada prawu, co czyni jego skargę bezzasadną i podlegającą oddaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.