VIII SA/Wa 868/12
WyrokWSA w Warszawie2014-08-06
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie oszacowały podstawę opodatkowania z tytułu sprzedaży używanych pojazdów, wykazując zaniżenie obrotów przez podatnika, pomimo jego zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie oszacowały podstawę opodatkowania z tytułu sprzedaży używanych pojazdów, uznając, że skarżący zaniżył obroty, ponieważ ceny sprzedaży były znacznie niższe od wartości rynkowych, a podatnik nie wykazał wiarygodnych przyczyn uzasadniających taką rozbieżność. Zebrany materiał dowodowy, w tym badania techniczne pojazdów dopuszczające je do ruchu, był wystarczający do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT za 2009 r. Organy ustaliły, że skarżący, prowadzący działalność w zakresie sprzedaży używanych pojazdów, zaniżył wartość obrotu z tytułu sprzedaży samochodów osobowych, wykazując ceny niższe od rynkowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego i ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
1. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania W. G. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R.(dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] grudnia 2011 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") za poszczególne miesiące 2009 r. (I, V oraz X – XII), a także nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za pozostałe miesiące 2009 r. (III – IV, VIII – IX). Jako podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektor IS powołał między innymi przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 1, art. 31a ust. 1 oraz art. 120 ust. 4 i ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), a także art. 23 § 3 – 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op").
2. Stan faktyczny.
2.1. Naczelnik US po przeprowadzeniu kontroli i postępowania podatkowego ustalił, że skarżący prowadził działalność gospodarczą między innymi w zakresie sprzedaży używanych pojazdów, w tym rolniczych (FHU "[...]" W. G.). Był czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). W okresie objętym zaskarżoną decyzją dokonywał sprzedaży używanych samochodów, ciągników rolniczych i motorowerów zakupionych uprzednio za granicą lub w kraju, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Transakcje sprzedaży dokumentował głównie fakturami VAT-marża. Łącznie w 2009 r. sprzedał [...] samochody, [...] ciągników rolniczych i [...] motorowery. Zdaniem Naczelnika US, z tytułu sprzedaży [...] samochodów osobowych skarżący zaniżył wartość obrotu, gdyż jako jego wartość przyjmował ceny sprzedaży pojazdów niewspółmiernie niskie wobec ich wartości rynkowej. Organ odmówił wiarygodności zeznaniom tych świadków, którzy potwierdzali ceny zakupu aut wynikające z faktur VAT, powołując się na zaświadczenia o badaniu technicznym aut, które zostały dopuszczone do ruchu drogowego. Nie zawierały zatem znacznych uszkodzeń, które mogłyby wpływać na ich wartość. Pojazdy zostały nadto zarejestrowane wkrótce po ich nabyciu, a w niektórych przypadkach później sprzedane za kwoty wyższe od kwot wynikających ze spornych faktur. W jednym przypadku pojazd został ubezpieczony na kwotę znacznie wyższą od ceny zakupu. Nabywcy pojazdów oraz skarżący nie wykazali, że pojazdy w dniu zakupu były istotnie uszkodzone, czyli w większym zakresie od tego, jaki wynikał z ich eksploatacji.
Naczelnik US ustalił, że skarżący dopuścił się także innych, bezspornych nieprawidłowości dotyczących podatku należnego i naliczonego, zawyżając obrót podlegający zwolnieniu od VAT, błędnie określając wartość nabywanych pojazdów poza granicami kraju, zaniżając w ten sposób wartość obrotu z tytułu marży ([...] przypadków) oraz zawyżając odliczenie podatku naliczonego z faktury dokumentującej badanie techniczne pojazdu, którego skarżący nie był właścicielem w dniu badania. Skarżący stosował nadto szczególną metodę opodatkowania obrotu z tytułu marży, na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, gdy z ustaleń organu wynika, że brak było ku temu podstaw (zob. s. 1 – 2 zaskarżonej decyzji).
Podstawę opodatkowania organ I instancji określił stosując przepisy art. 23 § 1 pkt 2 oraz § 4 i § 5 Op, uwzględniając notowania "Info-Ekspert" Sp. z o. o. ("Pojazdy samochodowe - wartości rynkowe"), zeznania skarżącego oraz pozostałe dowody (zeznania świadków, polisy ubezpieczeniowe). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że nabywał głównie pojazdy uszkodzone i wyeksploatowane, a dokonywał ich sprzedaży w stanie technicznym w niektórych przypadkach ulepszonym, dzięki dokonanym naprawom (prace blacharskie, lakiernicze, mechaniczne). Naczelnik US nie zmniejszył wartości pojazdów, co do których skarżący wyjaśniał, że zostały uszkodzone w wyniku wypadku podczas ich transportu (7 sztuk).
2.2. W odwołaniu od tej decyzji, jego autor wystąpił o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Postawił zarzuty dotyczące sposobu ustalania stanu faktycznego sprawy (w tym podstawy opodatkowania) oraz uzasadnienia decyzji (naruszenie art. 23 § 2, § 4 i § 5, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193 § 2, § 4 i § 6, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Op), a także zarzuty materialnoprawne (art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 i 4, art. 29 ust. 1, art. 31a ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3, art. 120 ust. 4 i 10 ustawy
o VAT) poprzez ich zastosowanie, pomimo braku przesłanek faktycznych.
Zdaniem autora odwołania, organ bezpodstawnie odmówił wiarygodności zeznaniom skarżącego i korzystnym dla niego zeznaniom świadków, a także odstąpił od przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego dotyczących stosowanej marży. Tym samym błędnie określił wartość poszczególnych pojazdów, głównie na podstawie katalogu Info – Expert. Pominął wyjaśnienia skarżącego dotyczące uszkodzenia [...] aut w trakcie transportu. Autor odwołania zauważył, że organy celne nie kwestionowały podanych przez skarżącego wartości celnych pojazdów w zgłoszeniach celnych.
2.3. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Dyrektor IS przyjął za własne ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez Naczelnika US. Powołał się na przepisy prawa materialnego, w tym wskazane w sentencji zaskarżonej decyzji. Nie dopatrzył się naruszenia przez Naczelnika US wskazanych w odwołaniu przepisów procesowych oraz materialnoprawnych. Stwierdził, że skarżący znacznie zaniżył wartość [...] sprzedanych pojazdów, które zostały dopuszczone do ruchu po przeprowadzeniu badań technicznych. Skarżący i świadkowie nie wykazali, że sporne pojazdy były uszkodzone w większym zakresie od tego, który wynikał z ich eksploatacji. Dyrektor IS zauważył, że Naczelnik US szacując wartość sprzedawanych pojazdów uwzględnił minimalne ceny wynikające z katalogu Info – Ekspert. Zasadnie odmówił dokonania dodatkowego zmniejszenia wartości [...] pojazdów przewożonych według skarżącego pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], gdyż skarżący nie wykazał kiedy zdarzenie miało miejsce i czy wymieniony pojazd przewoził nabyte przez skarżącego samochody. Zdaniem Dyrektora IS, w świetle umowy ubezpieczenia autocasco [...]
z 2001 r. zawartej następnego dnia po dokonaniu sprzedaży przez skarżącego tego auta, z której wynika wartość pojazdu ([...] zł), tj. ponad dwukrotnie wyższa
od ceny sprzedaży wynikającej z faktury VAT – marża ([...] zł), brak było podstaw
do przeprowadzenia dowodu z zeznań agenta ubezpieczeniowego. W tym przypadku Naczelnik US zasadnie przyjął wartość pojazdu wynikającą z umowy ubezpieczenia ([...] zł), niższą od wartości rynkowej ([...] zł), ale wyższą od ceny ujawnionej
w wystawionej przez skarżącego fakturze. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji odwołania, Dyrektor IS powołał się na zeznania skarżącego, z których to zeznań wynika, że uwzględniając wszystkie koszty, skarżący planował na każdej transakcji zysk ok. [...] zł netto. Skarżący naruszył nadto art. 31a ust. 1 ustawy o VAT, gdyż błędnie stosował kurs złotego z dnia wystawienia faktury, a nie z dnia poprzedzającego tą czynność. Bezpodstawnie odliczył podatek naliczony z faktury dokumentującej badanie techniczne pojazdu, którego nie był właścicielem. Za chybione uznał także pozostałe zarzuty, zarówno procesowe, jak i materialnoprawne. Zauważył, że skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia zeznań w charakterze strony. Organy nie kwestionowały nadto cen nabycia spornych pojazdów. W tym zakresie nie było zatem podstaw do przeprowadzania dowodów. Za niewiarygodne zdaniem Dyrektora IS należało uznać zeznania świadków i skarżącego co do zgodności z rzeczywistością spornych faktur, gdyż wnioski przeciwne wynikają z oceny pozostałych dowodów zebranych w sprawie, w tym badań technicznych spornych pojazdów, które zostały dopuszczone do ruchu drogowego wkrótce po ich sprowadzeniu do kraju.
3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Autor skargi (adwokat) postawił zarzuty naruszenia:
1) prawa procesowego, tj.:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Op oraz zasady praworządności, przez rozpatrzenie w sposób niewystarczający materiału dowodowego, dokonanie jego pobieżnej i dowolnej oceny, a nadto zaniechanie zebrania kompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie;
- art. 122 Op poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, z uwagi na błędne przyjęcie, że "podatnik zaniżył ceny na wystawionych fakturach VAT z tytułu sprzedawanych pojazdów używanych"
- art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Op "poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpujące rozpatrzenia tego materiału; dowolne potraktowanie dowodów w postaci zeznań (...) nabywców pojazdów oraz wystawionych przez podatnika faktur VAT i faktur VAT- marża";
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op poprzez uznanie, że materiał dowodowy w sprawie
w pełni potwierdza, że strona zaniżyła wartość sprzedanych pojazdów, pomimo zeznań nabywców przesłuchanych w charakterze świadków, którzy potwierdzili zakup pojazdu za cenę wynikającą z faktury;
- art. 180, art. 181 § 1 w związku z art. 122 Op poprzez odmowę wiarygodności zeznaniom nabywców pojazdów, którzy (...) potwierdzili zakup samochodów za cenę wynikającą z faktury, na podstawie zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdów oraz polisach ubezpieczeniowych autocasco;
- art. 122 i 187 § 1 w zw. z art. 199 Op przez błędne ustalenia, że dla poszczególnych samochodów przy sprzedaży nie został zrealizowany zeznany przez podatnika zysk
w wysokości 1.000 zł netto, pomimo braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na ww. okoliczność;
- art. 180 i art. 181 w związku z art. 188 § 1 Op poprzez całkowite pominięcie wyjaśnień oraz przedstawionych przez stronę dokumentów potwierdzających, że we wrześniu 2009 r. auta jadące na lawecie uległy uszkodzeniu na skutek wypadku samochodu przewożącego auta;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op poprzez uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy bezspornie dowodzi, że widniejące na wystawionych przez podatnika fakturach wartości zostały zaniżone, pomimo braku przesłuchania w charakterze świadków wszystkich nabywców pojazdów;
- art. 191 Op poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 193 § 2, § 4 i § 6 Op poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, że przeprowadzone postępowanie dowiodło nierzetelności prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług ewidencji, pomimo braku określenia za jaki okres
i w jakiej części organ nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów;
2) prawa materialnego, tj.:
- art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 i 4, art. 29 ust. 1, art. 31a ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3, art. 120 ust. 4 i 10 ustawy o VAT poprzez ich zastosowanie, pomimo braku przesłanek faktycznych do tego, gdyż organ nieprawidłowo określił podstawę opodatkowania uznając, iż określone samochody zostały sprzedane za kwotę wyższą niż zadeklarowana przez podatnika, tym samym podstawa opodatkowania będąca marżą stanowiącą różnicę kwot między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku, jest wyższa;
- art. 23 § 3 i 5 Op poprzez oszacowanie podstawy opodatkowania na podstawie szacunkowej wartości pojazdu zawartej w polisie ubezpieczeniowej AC;
- art. 23 § 5 Op poprzez określenie podstawy opodatkowania na podstawie wyjaśnień strony, dotyczących ogólnej, nieokreślonej, podanej w przybliżeniu marży nakładanej na dane pojazdy, pomimo braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony na podstawie art. 199 Op.
3.2. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego rozwinął poszczególne zarzuty, kwestionując stan faktyczny ustalony przez organy, które bezpodstawnie odmówiły wiarygodności zeznaniom świadków co do wartości pojazdów. Zdaniem autora skargi, należało przeprowadzić dowód z zeznań agenta ubezpieczeniowego. Dopuszczenie do ruchu spornych pojazdów na podstawie przeprowadzonych badań technicznych nie daje podstaw do wniosku, że pojazdy nie były znacznie uszkodzone. Naruszenie art. 188 Op związane jest zaś z pominięciem wyjaśnień skarżącego dotyczących uszkodzenia [...] aut w wyniku wypadku samochodu [...], który je przewoził. Organy bezpodstawnie powołują się na oświadczenie skarżącego dotyczące zysków ([...] zł netto) ze sprzedaży aut, gdyż nie przeprowadziły dowodu z zeznań skarżącego w charakterze strony. Organy wadliwie określiły wartość poszczególnych pojazdów, stosując przepisy art. 23 § 3 - 5 Op. O trafności skargi świadczy nadto zdaniem autora skargi fakt, że organy celne nie kwestionowały ceny nabycia spornych pojazdów.
3.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zauważył, że zarzuty skargi, które uznał za chybione, stawiane były w postępowaniu podatkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
4.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
4.3. Spór w sprawie dotyczy ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, które przyjęły, że skarżący zaniżył obroty z tytułu sprzedaży [...] używanych pojazdów, uprzednio nabytych w tym celu poza granicami RP. W treści faktur dokumentujących sprzedaż pojazdów skarżący wykazywał bowiem ceny znacznie odbiegające od cen rynkowych takich samych pojazdów ustalonych na podstawie fachowych publikacji. Nie wykazał przy tym, że istniały ku temu podstawy faktyczne. W [...] przypadkach organy zastosowały przepisy art. 23 § 1 pkt 2 oraz § 4 – 5 Op, szacując wartość sprzedawanych przez skarżącego w 2009 r. pojazdów na podstawie specjalistycznych publikacji, tj. danych Info – Ekspert. Zastosowano minimalne wartości z tych publikacji dla porównywalnych pojazdów. Wartość sprzedaży jednego pojazdu ([...]) została określona na podstawie polisy autocasco zawartej przez nabywcę pojazdu następnego dnia po jego zakupie, gdyż była niższa od ceny rynkowej porównywalnego samochodu. Skarżący dopuścił się także innych, bezspornych uchybień, zawyżając obrót podlegający zwolnieniu od VAT, błędnie określając wartość nabywanych pojazdów poza granicami kraju, zaniżając w ten sposób wartość obrotu z tytułu marży ([...] przypadków). Zawyżył odliczenie podatku naliczonego z faktury dokumentującej badanie techniczne pojazdu, którego skarżący nie był właścicielem w dniu badania. Skarżący bezpodstawnie stosował nadto w niektórych przypadkach szczególną metodę opodatkowania obrotu z tytułu marży, na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy o VAT.
4.4. Ramy materialnoprawne.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu tym podatkiem (VAT) podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o VAT wynika zaś, że przez dostawę towarów,
o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
W świetle art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5.
W świetle art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.
Zgodnie z art. 23 § 1 pkt 2 Op, organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod,
o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania (art. 23 § 4).
Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać
do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Organ podatkowy, określając podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, uzasadnia wybór metody oszacowania (art. 23 § 5).
5. Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie przyjęły, że skarżący zaniżył wartość obrotów z tytułu sprzedaży (dostawy) [...] używanych pojazdów w 2009 r. Wartość rynkowa tych pojazdów była bowiem znacznie wyższa od ceny ich sprzedaży, która wynika z treści spornych faktur. Skarżący i nabywcy pojazdów nie wskazali wiarygodnych przyczyn, które uzasadniałyby sprzedaż pojazdów poniżej ich wartości rynkowej, zasadnie ustalonej na podstawie katalogów Info – Ekspert. Za trafny uznać należy wniosek organów, które przyjęły, że sporne pojazdy, dopuszczone do ruchu drogowego wkrótce po ich sprowadzeniu do kraju na podstawie stosownych badań technicznych przeprowadzonych przez uprawnionego diagnostę, nie posiadały uszkodzeń znacznie większych od tych, które wynikają z ich eksploatacji. Organy zasadnie ustaliły wartość obrotu jednego pojazdu ([...]) na podstawie polisy autocasco zawartej przez nabywcę pojazdu następnego dnia po jego zakupie. Wartość pojazdu na potrzeby jego ubezpieczenia ([...] zł) była bowiem niższa od wartości wynikającej z katalogu Info – Ekspert ([...] zł), ale ponad dwukrotnie wyższa od ceny sprzedaży ([...] zł). Organy zgodnie z art. 31a ust. 4 ustawy o VAT ustaliły różnicę pomiędzy ceną zakupu i sprzedaży [...] pojazdów, stosując kurs złotego z dnia poprzedzającego wystawienie faktury dokumentującej zakup pojazdu przez skarżącego poza granicami kraju. Skarżący bezpodstawnie odliczył podatek naliczony na podstawie faktury dokumentującej badanie techniczne pojazdu, którego w dniu badania nie był już właścicielem. Także inne, bezsporne okoliczności faktyczne zostały prawidłowo ustalone przez organy podatkowe na potrzeby wydania zaskarżonej decyzji.
6.1. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Ustalając stan faktyczny organy podatkowe nie naruszyły bowiem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Skoro skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia zeznań w charakterze strony, pomimo stosownej inicjatywy ze strony organu I instancji, to za chybione uznać należy zarzuty skargi w tym zakresie. Dowody ze źródeł osobowych zostały ocenione przez organy zgodnie z art. 191 Op, gdyż świadkowie i skarżący nie wskazali wiarygodnych okoliczności istotnie zmniejszających wartość spornych pojazdów w dniu ich sprzedaży przez skarżącego. Podkreślenia wymaga, że skarżący sprzedawał pojazdy używane, często znacznie wyeksploatowane w dniu ich zakupu. Z wyjaśnień skarżącego wynika jednak, że sprzedaży niektórych pojazdów dokonywał w stanie technicznym ulepszonym w stosunku do tego, jaki istniał w dniu ich zakupu. Pojazdy były bowiem naprawiane przed ich sprzedażą (prace blacharskie, lakiernicze, mechaniczne). Organy przyjęły, że skarżący zaniżył obroty ze sprzedaży tylko [...] pojazdów spośród [...] sprzedanych przez skarżącego w 2009 r. Należy zatem przyjąć, że naprawy aut (ulepszanie ich stanu technicznego na potrzeby sprzedaży) dotyczyły spornych dostaw. Skarżący od 2004 r. prowadził działalność w zakresie zakupu i sprzedaży używanych pojazdów zakupionych poza granicami kraju. Należy zatem uznać, że wykorzystywał swoje doświadczenie i wiedzę w celu uzyskania dochodu z każdej transakcji. Trafność tego wniosku wynika także z wyjaśnień skarżącego, w świetle których planowany zysk wynosił [...] zł netto na każdej transakcji. Organy nie miały podstaw do tego, aby obniżać wartość rynkową [...] pojazdów sprowadzanych przez skarżącego do kraju, które zostały rzekomo znacznie uszkodzone w wyniku wypadku drogowego z udziałem pojazdu marki [...]. Skarżący nie wykazał bowiem, że wypadek ten i związane z nim okoliczności miały wpływ na wartość rynkową spornych pojazdów z dnia ich sprzedaży. Skarżący dokonywał bowiem naprawy pojazdów przed ich sprzedażą. Pojazdy zostały nadto dopuszczone do ruchu drogowego zgodnie z art. 66 ustawy z 20 czerwca 2005 r. o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), na podstawie pozytywnych badań technicznych przeprowadzonych przez uprawnionych diagnostów, zgodnie z przepisami rozporządzeń Ministra Infrastruktury z 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzoru dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250 ze zm.), zastąpionego rozporządzeniem z 18 września 2009 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1232 ze zm.). Czyli uszkodzenia wbrew argumentacji skarżącego nie mogły być znaczące w dniu sprzedaży pojazdów. Dodać warto, że z treści skargi wynika, że w wypadku brały udział inne pojazdy od tych, których wartość rynkowa została zakwestionowana przez organy. Z wyjaśnień skarżącego wynika nadto, że pojazdy zostały uszkodzone we wrześniu 2009 r. Wskazywane przez skarżącego i jego pełnomocnika pojazdy ([...]) nie były zatem i nie mogły być przedmiotem zainteresowania ze strony organów, gdyż część z nich została sprzedana przed zdarzeniem, na które powołuje się pełnomocnik skarżącego. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że wypadek miał wpływ na wynik niniejszej sprawy. Tym bardziej, że organy obliczając w drodze oszacowania wartość obrotu ze sprzedaży przez skarżącego spornych [...] pojazdów na podstawie specjalistycznych danych publikowanych w katalogach Info – Ekspert, przyjmowały minimalne wartości rynkowe porównywalnych aut. Wartość 1 pojazdu została ustalona na podstawie polisy AC. Brak było nadto podstaw do tego, aby organy podejmowały kolejne próby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, który nie stawił się na wezwanie, gdyż jego zeznania nie były niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
6.2. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, z których wynika, że w celu odtworzenia rzeczywistego przebiegu danej transakcji (w tym zastosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży pojazdów), organy podatkowe mogą korzystać z odpowiednich danych opracowanych przez specjalistów
i opublikowanych w wydawnictwach takich jak INFO – EKSPERT (zob. wyrok NSA z 11 lutego 2011 r., I FSK 345/10 oraz wyrok NSA z 19 sierpnia 2012 r., I FSK 1337/11; oba wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").
Tym samym, Sąd podziela stanowisko organów podatkowych co do zaniżenia przez skarżącego obrotów z tytułu sprzedaży pojazdów stanowiących jego własność. Zasadnie i prawidłowo organy uznały za nierzetelną ewidencję dostaw prowadzona przez skarżącego i zastosowały instytucję oszacowania podstawy opodatkowania. Zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do tego, aby w tym zakresie prawidłowo rozstrzygnąć sprawę. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu także w bezspornym zakresie. Zarzuty materialnoprawne Sąd także uznał za chybione, gdyż są konsekwencją stanowiska skarżącego, który bezzasadnie kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy. Oczywiście chybiony jest wniosek skargi dotyczący "umorzenia postępowania w sprawie", gdyż sądy administracyjne nie zostały dotychczas wyposażone w kompetencje pozwalające na umorzenie postępowania administracyjnego (podatkowego). Brak jest zaś podstaw do wniosku, że intencją autora skargi było umorzenie postępowania sądowego. Za niezrozumiałe należy nadto uznać w realiach niniejszej sprawy powoływanie się przez autora skargi na okoliczności dotyczące bliżej nieokreślonej "spółki" (zob. s. 16 – 17 skargi). Oczywiście chybione są także te zarzuty skargi i związana z nimi argumentacja, które dotyczą wartości spornych pojazdów w dniu ich zakupu przez skarżącego (sprowadzenia na terytorium kraju), gdyż organy nie kwestionowały podatku naliczonego związanego z nabyciem pojazdów, które skarżący przygotowywał do sprzedaży, także poprzez dokonywanie określonych napraw pojazdów. Przypuszczenia autora skargi prezentowane w jej treści, dotyczące możliwości dokonywania innych napraw przez nabywców pojazdów są zdaniem Sądu sprzeczne z tym, co wynika z oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej przez organy w sposób zgodny z art. 191 Op. Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżona decyzja została zaś uzasadniona w sposób zrozumiały, zasadniczo odpowiadający przepisom art. 210 Op.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło