VIII SA/Wa 881/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-10

Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Renata Nawrot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na danych z systemu informacji geograficznej i kontroli terenowej, pomimo zarzutów strony o nieregularności granic działek i wpływie czynników zewnętrznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności, opierając się na danych z systemu informacji geograficznej (ortofotomapa) oraz wynikach kontroli terenowej. Zarzuty strony dotyczące nieregularności granic działek i wpływu czynników zewnętrznych zostały uznane za gołosłowne i niepoparte dowodami. Ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie wywodzącej z nich skutki prawne, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia organów.
Stan faktyczny
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, deklarując powierzchnię 90,29 ha. Po kontroli terenowej i analizie danych z systemu informacji geograficznej, organy stwierdziły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności (89,67 ha) z powodu wykluczenia części lub całości kilku działek ewidencyjnych. Spółka wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu, zarzucając błędy w ustaleniu powierzchni i nieprawidłowe pomniejszenie płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsi [...] na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]sierpnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z 20 sierpnia 2021 roku Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. L. reprezentującego Spółkę dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsi S. nad. L., od decyzji nr [...] z 8 lipca 2021 roku Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W dniu 14 czerwca 2020 roku do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął wniosek Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsi S. nad. L. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. We wniosku Spółka zadeklarowała grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni 90,29 ha. 7 września 2020r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą Spółkę, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, do złożenia wyjaśnień w sprawie działki ewidencyjnej o numerze [...]. W dniu 16 września 2020r. do Biura Powiatowego w L. wpłynęła korekta wniosku. 17 grudnia 2020 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 w której przyznał Spółce ww płatności w wysokości 76359,94 zł w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 42287,72 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1113,08 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność za zazielenienie w wysokości 28307,48 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 745,10 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność redystrybucyjną w wysokości 4788,50 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 126,04 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego a także kwotę z tytułu dyscypliny finansowej w wysokości 976,24 zł. Od wskazanej decyzji wpłynęło odwołanie. 26 lutego 2021r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W dniu 10 maja 2021r. skierowano działki deklarowane przez producenta do oględzin terenowych. W dniach od 19 maja do 08 czerwca 2021 r. przeprowadzono kontrolę, której celem była terenowa ocena stanu użytkowania działek. W trakcie kontroli stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2020. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Powierzchnia MKO została ustalona na podstawie kontroli, czego potwierdzeniem jest protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO, z którego wynika, że: - Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z deklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,27 ha, na której zadeklarowano działkę rolną K do jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 0,25 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,02 ha - Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z deklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,02 ha, na której zadeklarowano działkę rolną I do jednolitej płatności obszarowej, stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 0,00 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,02 ha. - Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z deklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,05 ha, na której zadeklarowano działkę rolną I do jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 0,90 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,15 ha. - Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z deklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,08 ha, na której zadeklarowano działkę rolną I do jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 0,00 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,08 ha. - Dla działki ewidencyjnej o numerze [...]z deklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,35ha, na której zadeklarowano działkę rolną I do jednolitej płatności obszarowej stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 0,00 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze [...]wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,35ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli i ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego 8 lipca 2021 r roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 w której przyznał skarżącej Spółce ww płatności w wysokości 76328,12 zł w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 42268,93 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1 112,52 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność za zazielenienie w wysokości 28294,91 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 744,72 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność redystrybucyjną w wysokości 4788,51 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 126,03 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego a także kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 975,77 zł. Organ wyjaśnił, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wyniosła 0,62 ha, a wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,06%. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, Organ I instancji uznał, że powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 89, 67ha. Organ wyjaśnił również, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2020 r została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 października 2020r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2020 r. (Dz.U. poz.1798) i wynosi 483,79 zł. W odwołaniu Strona wskazała, że granice działek rolnych mają nieregularny kształt, na który mają wpływ rzeki, które corocznie zalewają i podtapiają działki. Według Skarżącej nieregularne kształty są bardzo trudne w pomiarach w terenie a jeszcze trudniejsze do zmierzenia na odwzorowaniu terenu w programie komputerowym. Są także niemożliwe do wiernego odwzorowania na ortofotomapach, które są dostępne w programie eWniosekPlus. Strona wskazała również, że na sąsiednich działkach, nienależących do Spółki, rosną wysokie drzewa, których cień na ortofotomapach wygląda jak nieużytek co jest niezgodne z rzeczywistością i przez co obszar gospodarowania wydaję się mniejszy. Zarzuciła, że w decyzji nie ujęto specyfiki trwałych upraw zielonych w obszarze oddziaływania dużych rzek tj. [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Powołaną na wstępie decyzją z 20 sierpnia 2021r. nr [...], Dyrektor ARiMR postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił i omówił przepisy mające zastosowanie w spawie dotyczącej płatności bezpośrednich, a w szczególności przepisy ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t.: Dz. U. 2020r. poz. 1341 jt. – dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej. Warunki tych płatności określa art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", będącej posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm. - dalej: rozporządzenie delegowane nr [...]), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Omówiony został również art. 32 ust. 4 rozporządzenia UE nr 1307/2013 zgodnie z którym obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Organ Odwoławczy powołując się na art. 36 ust. 2 oraz art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podkreślił, że kontrole prowadzone mogą być tylko przez określone podmioty spełniające określone w przepisach warunki. Jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach Wnioskodawców przez upoważnionych inspektorów ARiMR, których obowiązkiem jest ustalenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności i sporządzenie szczegółowego protokołu z kontroli, należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności - właśnie z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne. Biorąc pod uwagę powyższe, Organ Odwoławczy uznał, iż kontrola w gospodarstwie Strony została przeprowadzona przez osoby do tego przeszkolone, posiadające uprawnienia zawodowe, dysponujące odpowiednim sprzętem pomiarowym a więc pomiar i ustalenia w ramach prowadzonych czynności kontrolnych zostały dokonane prawidłowo. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że dokonał ponownej analizy dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym ortofotomapy dostępnej w systemie informacji geograficznej. Wziął pod uwagę deklarację rolnika zawartą we wniosku na rok 2020 i na załącznikach graficznych oraz oględziny działek referencyjnych z 19 maja 2021 r. oraz wykonanych w ramach czynności kontrolnych zdjęć fotograficznych i szkiców terenowych. Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy zgromadzonego materiału zdjęciowego organ odwoławczy stwierdził, iż powierzchnia została wykluczona na podstawie stanu faktycznego istniejącego na działkach oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Podkreślił, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2020 w skutek ustalenia nieprawidłowości, których dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającego powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonano w systemie informatycznym ARiMR na zdjęciach dostępnych na obrazie aktualnej ortofotomapy z dnia 15 marca 2020r. uwzględnione zostały również oględziny terenowe przeprowadzone w dniu 19 maja 2021 r. Powołując się na regulacje rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarzadzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549, ze zm. - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), organ odwoławczy wskazał, że państwa członkowskie są zobowiązane ustanowić skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii i za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy, uzupełniane o kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 58 ust. 2). Organ podkreślił, że rolą systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego. Dostępna w systemie IACS ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ Odwoławczy wskazał, iż obraz ortofotomapy stanowi materiał dowodowy, który organ ma obowiązek wziąć pod uwagę w toczącym się postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § kpa. Według Organu II instancji dowodem jest protokół z oględzin działek referencyjnych, zdjęcia fotograficzne na których inspektorzy terenowi określili granice upraw, wskazali miejsca wykonywania poszczególnych zdjęć oraz zdjęcia dostępne na obrazie aktualnej ortofotomapy, dostępnej w systemie informacji geograficznej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli. Organ Odwoławczy odniósł się również do twierdzeń Strony podnoszonych w odwołaniu, iż podczas wizytacji terenowej stwierdzona powierzchnia wszystkich działek rolnych wynosiła 92,71 ha wobec deklarowanej powierzchni 90,29 ha. Organ wskazał, iż różnice stanowią powierzchnie nie deklarowane przez spółkę, które nie mogły zostać uwzględnione zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wyjaśnił, że zgodnie z wyżej powołanym przepisem płatności bezpośrednie są przyznawane na wniosek rolnika więc organy administracji mają obowiązek wziąć pod uwagę żądanie rolnika wyrażone we wniosku. Organ wyjaśnił również kwestię działek nr [...]oraz [...] wskazując, iż skarżąca nie zgłosiła do płatności działki nr [...]w 2020 roku tylko działkę [...] Zarówno do działki [...] jak i działki [...] płatności zostały przyznane zgodnie z żądaniem. Odniósł się również do działek [...], [...], [...] oraz [...], które zostały wymienione w odwołaniu. Organ wskazał, że do wszystkich tych działek płatności zostały przyznane zgodnie z żądaniem producenta. Natomiast na powierzchni 0,02 ha wykluczonej z działki nr [...] znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia wzdłuż drogi co potwierdzają zdjęcia wykonane podczas wizytacji terenowej. Na wykluczoną powierzchnię nie miało wpływu oddziaływanie rzeki. Powołując się na art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podkreślił, że to na Stronie ciąży obowiązek udowodnienia swoich stwierdzeń. Same twierdzenia rolnika, nie poparte żadnymi dowodami, są dla organu niewiarygodne i nie stanowią dowodu w sprawie. W świetle powyższego przepisu według Organu, strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Jeżeli strona nie przedstawi w toku postępowania dowodów, z których w ocenie organu jednoznacznie będzie wynikać, iż spełnia przesłanki do przyznania płatności, organ na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy uznaje daną okoliczność za nieudowodnioną. Organ II instancji, po przeanalizowaniu akt sprawy, stwierdził, że nie wynika z nich, aby rolnik wykazał w toku postepowania administracyjnego dowód podważający ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni spornych działek. Podkreślił, że zarówno on jak i organ I instancji przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do objęcia płatnościami, oparł się na danych wynikających z systemu informacji geograficznej. Ustalając powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności wzięto pod uwagę treść żądania strony zawartego we wniosku na rok 2020, zdjęcia dostępne na obrazie ortofotomapy, dostępnej w systemie informacji geograficznej w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli. Uwzględniono całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz oględzin działek referencyjnych. W skardze na w/w decyzję skarżąca spółka zarzuciła: a) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez: - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń dotyczących braku wykazania przez skarżącego faktu rzeczywistej zadeklarowanej płatności, - zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony. b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 kpa poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę decyzji na decyzję przyznającą jednolitą płatność obszarową i uchylenie sankcji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że w sprawie nie doszło do ustalenia w sposób prawidłowy powierzchni zadeklarowanej do płatności, gdyż nie dokonano rzeczywistych pomiarów. Skarżąca podała, że kontrola odbyła się dwukrotnie ale powierzchnia została sprawdzona jedynie za pomocą systemu GPS. Ponadto, Skarżąca nie zgodziła się z ograniczeniem płatności jak i nałożeniem sankcji. Według Skarżącej granice działek mają nieregularne kształty, gdyż nieuregulowane brzegi rzeki Krępianki i Wisły corocznie zalewają i podtapiają działki, co sprawia, że trudno dokonać precyzyjnych pomiarów, a zatem dokonywanie pomiarów jedynie poprzez GPS daje wyniki chybione. Powierzchnia trwałych użytków zielonych, która w danym roku nie jest wykoszona daje na wizualizacji nieprawidłowe złudzenie, że jest nieuprawiana, a nieregularne granice zlewają się i nakładają na siebie. Z kolei na sąsiednich działkach nienależących do spółki rosną wysokie drzewa, które rzucają cień, a przez co na mapach wygląda to jak nieużytek, co nie jest zgodne z rzeczywistością. Stąd też, w programie eWniosekPlus naniesienie i odwzorowanie powierzchni nie jest możliwe i stąd organ stwierdza niezasadnie rozbieżności. Dodatkowo Skarżąca zwróciła uwagę, że w wydanej przez BP L. decyzji nie ujęto specyfiki trwałych upraw zielonych w obszarze oddziaływania dużych rzek, gdzie granicami działek są zmieniające się brzegi działek. Działki nr [...], [...], [...], [...], [...] leżą bezpośrednio w rejonie zalewowym rzeki W. jej dopływów oraz rzeki K., a granice tych działek mogą na skutek wylania rzeki zmieniać swe granice. Według Skarżącej należy dokonać pomiarów w sposób rzeczywisty na nieruchomości, a nie za pomocą systemu GPS czy też w oparciu o mapy elektroniczne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."). Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 O.p.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są przyznawane w postępowaniu wszczynanymi na wniosek rolnika. Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust 1 tej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2. łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2. łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust 2 ustawy). Skarżąca zadeklarowała na rok 2020 do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 90,29 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 89,67 ha. Z płatności wykluczono całą działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,02 ha, część działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna I) o powierzchni 0,15 ha, całą działkę ewidencyjną nr [...] (działka rolna I) o powierzchni 0,08 ha, całą działkę ewidencyjną [..] (działka rolna I) o powierzchni 0,35 ha, część działki ewidencyjnej [...], w uzasadnieniu II instancji błędnie wpisano ponownie nr [...], (działka rolna K) o powierzchni 0,02 ha. Łączna powierzchnia wykluczenia wyniosła 0,62 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Powyższy przepis ustawy o płatnościach ustanawia przesłanki przyznania wszystkich płatności bezpośrednich, natomiast uszczegółowienie zasad przyznawania poszczególnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierają dalsze przepisy ustawy, w tym m.in. art. 8 ust. 1, zgodnie z którym, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jak wynika z powyższego, w pierwszej kolejności podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania tej pomocy. Oceniając legalność przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał także na uwadze szczególne uregulowania przewidziane w art. 3 ustawy o płatnościach, z których wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Na mocy art. 3 ust. 3 ww. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II GSK 344/11, wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11, czy też wyrok WSA w Łodzi z 31 lipca 2019 r., III SA/Łd 411/19). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prowadził postępowanie w zgodzie z ww. zasadami, gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w sposób przekonujący uzasadniając swoje stanowisko. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że pomniejszenie przyznanych płatności jest konsekwencją kontroli administracyjnej podczas której stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest mniejsza, niż zadeklarowana we wniosku na rok 2020 o łącznie 0,62 ha. Ustalenia stwierdzonych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki rolnej wykonane w dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], których dotyczyły pomniejszenia. Wskazać należy, że ARiMR zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym", obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 70 ust. 1 cyt. rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Przy użyciu wskazanych narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. W rozpatrywanym przypadku podczas wyznaczania powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) uwzględniono również wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej 19 maja 2021 r. w gospodarstwie Skarżącej. W ramach przeprowadzonych czynności kontrolnych dokonano pomiarów poszczególnych upraw urządzeniem GPS. W oparciu o wyniki tych pomiarów dokonano aktualizacji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru na ww. działkach ewidencyjnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie też zwrócono uwagę na to, że spółka w 2020 r. nie zgłosiła do płatności działek nr [...]a działkę [...] do której, tak jak i do działki nr [...] płatności zostały przyznane zgodnie z wnioskiem. Również do wymienionych w odwołaniu działek ewidencyjnych o nr [...], [...] [...] [...] zostały przyznane płatności w pełnej wysokości, zgodnie z żądaniem producenta. Zauważyć też należy, że reprezentujący skarżącą spółkę W. L., obecny podczas kontroli 19 maja 2021 r. nie zakwestionował jej wyników. Nawiązując do powołanego powyżej art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach dodać należy, że do skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie znajdujących się w systemie informatycznym ARiMR zdjęć obszarów zajmowanych przez ww. działki ewidencyjne uaktualnionych wynikami kontroli, konieczne było wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów, których nie przedstawił on w niniejszym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że powierzchnie działek rolnych są inne, niż stwierdził organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie podważyła zatem skutecznie ustaleń kontrolnych, a jej zastrzeżenia i uwagi należało ocenić jako gołosłowne i nieuzasadnione. Dokonanym przez organy ustaleniom nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, a kontrola administracyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Dodać przy tym należy, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku, które jest podstawowym obowiązkiem strony. Rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść istotne skutki. Wątpliwości Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę nie budzi także przedstawiony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji – utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją – sposób wyliczenia przyznanych Skarżącej płatności. Podkreślić należy, że kwoty przyznanych Skarżącej płatności, zastosowane zmniejszenia, wykluczenia oraz nałożone sankcje w pełni znajdują uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa powołanych w decyzji organu I instancji. Z tego powodu zaskarżoną decyzję również pod względem rachunkowym należało uznać za prawidłową. Co istotne Skarżąca nie zarzucała organom błędów w tym zakresie. Zarówno zarzuty skargi jak i odwołania od decyzji Kierownika BP ARiMR koncentrowały się wokół powodów dokonania potrąceń poszczególnych płatności, tj. zmniejszeń powierzchni działek zadeklarowanych do płatności. Reasumując, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, organ trafnie uznał, że wykryte w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do poszczególnych płatności i stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, obligowały organ I instancji do pomniejszenia należnych Stronie płatności. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło