VIII SA/Wa 89/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Gminy w O. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Syg. akt VIII SA/Wa 89/22 Uzasadnienie Rada Gminy w O. na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym( DZ.U z 2016 roku, poz. 446 ze zm. dalej u.s.g.) oraz art. 19 ust. 3 z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków( DZ.U z 2015 roku, poz. 139 dalej jako ustawa) po pozytywnym zaopiniowaniu przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Przedsiębiorstwa Wody Polskie podjęła w dniu 29 marca 2019 roku uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy O. Pismem z dnia 30 listopada 20121 roku Prokurator Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. zaskarżył powyższą uchwałę, zarzucając jej istotne naruszenie następujących zapisów: - art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z art. 19 ust.2 ustawy w związku z §§ 137 i 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 w sprawie ,, Zasad techniki prawodawczej ‘’( DZ.U z 2016, poz. 283 dalej z.t.p.)’ - braku określenia w § 3 regulaminu minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodno –kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody, ilości i dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń odbieranych ścieków, takich jak w szczególności minimalną ilość dostarczanej wody, ilość ścieków i odesłanie w tym zakresie do treści zawieranej umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, - art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z art. 19 ust.2 ustawy oraz §§115 i 137 oraz 143 z.t.p poprzez: - wprowadzenie w regulaminie w §2 pkt 1 -7 własnych definicji, pojęć w postaci zarówno zmodyfikowanych przepisów ustawowych, jak i utworzonych na użytek uchwały, jak również powtórzenia definicji ustawowych, w tym własnych definicji wodomierz główny, wodomierz dodatkowy, okres obrachunkowy, podczas gdy art. 19 ust.2 ustawy nie przyznaje organowi uchwalającemu przedmiotowy regulamin prawa do definiowania jakichkolwiek pojęć związanych z gospodarką wodną i ściekową; - art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 10 ust.2 ustawy poprzez wprowadzenie w § 5 pkt 1 -14 regulaminu szeregu dodatkowych obowiązków odbiorców usług, w tym obowiązku korzystania z zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków w sposób nie powodujący pogorszenia jakości świadczonych usług przez przedsiębiorstwo oraz nieutrudniający działalności w szczególności do: informowania przedsiębiorstwa o zmianach stanu prawnego nieruchomości, niezwłocznego zawiadomienia o wszelkich stwierdzonych uszkodzeniach wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego, w tym zerwaniu plomby, udostepnienia nieodpłatnie miejsca na elewację lub ogrodzeniu nieruchomości odbiorcy, celem umieszczenia tabliczek z oznakowaniem armatury wodociągowej, co stanowi nieuprawnioną ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym, - art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z art. 19 ust.2 w związku z art. 6 6 ust.3 ustawy poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i unormowanie w regulaminie materii, która powinna zostać zawarta w umowie polegające na wskazaniu - w §10, §11 i §12 okresu obowiązywania umowy, jej treści oraz przesłanek rozwiązania i wygaśnięcia, - w §13, §14, §15, §16, §17, §18 zasad rozliczenia i płatności, - art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z art. 19 ust. 2 w związku z art. 6 ust.4 ustawy poprzez ograniczenie w §20 regulaminu kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyłączenie do sieci tylko osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości, - art. 19 ust.2 ustawy oraz art. 29a ust.1 i art. 30 ust.3 ustawy z 7 lipca 1994 roku prawo budowalne( DZ.U z 2021, poz. 2351 dalej pb) poprzez nałożenie na inwestora w §21 ust.2 regulaminu obowiązków innych niż wskazane w wyżej wymienionych ustawach, - art. 19 ust. 1 i 2 ustawy poprzez wskazanie w §25 regulaminu na możliwość zawarcia umowy o wspólnej realizacji inwestycji z osobą, która ubiega się o przyłączenie i wyraża wolę budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, gdy z wieloletnich planów rozwoju i modernizacji nie wynika ich planowana budowa, przy czym w rzeczywistości statuuje obowiązek wybudowania przez odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, - art. 7 i 94 Konstytucji RP w związku z art. 19 ust.2 oraz art. 22 pkt 2 ustawy poprzez wskazanie w §31 regulaminu, że dla poboru wody na cele przeciwpożarowe zapewnienie dostawy wody następuje na podstawie umowy zawieranej pomiędzy gminą, przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej kiedy nie jest możliwe określenie ilości wody pobieranej na cele przeciwpożarowe, a jej zapewnienie jest obowiązkiem przedsiębiorstwa wodno – kanalizacyjnego i rozliczenia dokonuje gmina na podstawie cen i stawek określonych w taryfie, - naruszenia zasady hierarchii źródeł prawa w §34 regulaminu Z uwagi na powyższe skarżący o stwierdzenie zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż wprowadzenie w regulaminie w § 2 pkt 1 – 7 regulaminu definicji pojęć, - w §5 pkt 1 -14 regulaminu obowiązków dla odbiorców usług, - w §10 – 18 regulaminu normujących zasady dotyczące umów z odbiorcami, - zapisu §20 określającego krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyłączenie do sieci, - obowiązków na inwestora jakie winien spełnić przed podłączeniem do sieci, - w §25 możliwości zawarcia umowy o wspólnej realizacji inwestycji, - w §31 regulaminu postanowień o rozliczeniu dostaw wody na cele przeciwpożarowe nie stanowi naruszenia prawa, w szczególności takiego naruszenia, które mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Organ zgodził się, iż faktycznie w przedmiotowym regulaminie brak określenia minimalnego poziomu usług w zakresie dostarczania wody, ilości i dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że skarga organu nadzoru jest zasadna albowiem zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż uchwała Rady gminy w O., stosownie do art. 19 ust.1 zdanie drugie ustawy stanowi akt prawa miejscowego, a zatem jej zaskarżenie przez prokuratora nie było ograniczone czasem. Organ uchwalający akt prawa, w tym również miejscowego związany jest również zasadami i regułami techniki prawodawczej, ujętymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie ,, Zasad techniki prawodawczej’’ ( DZ.U nr 100, poz. 98). Zgodnie z § 143 załącznika do tego rozporządzenia do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI z wyjątkiem § 142, dziale II oraz dziale I rozdziału 2 -7, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Podstawę prawną spornej uchwały stanowią przepisy art. 18 ust.2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 19 ust.1 i 2 ustawy. Powołane przepisy upoważniają organy gminy do stanowienia prawa w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Powoływanie przepisów ustawy o samorządzie gminnym było zbędne, gdyż już art. 19 ust.1 ustawy wynika kompetencja do podejmowania uchwał w przedmiotowej sprawie, który wskazuje, iż rada gminy (.....) uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków(.....). Regulamin jak stanowi art. 19 ust.2 ustawy powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1. minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo –kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, 2. szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, 3. sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach, 4. warunki przyłączenia do sieci, 5. techniczne warunki określające możliwość dostępu do usług wodociągowo – kanalizacyjnych, 6. sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne wykonanego przyłącza, 7. sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, 8. standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków, 9. warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Cytowany przepis stanowi delegację ustawową dla wydania kontrolowanej uchwały i ściśle określa zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania rady gminy. Regulamin dostarczania wody nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 ustawy. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący i określa, co oznacza, że treść regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać delegacji ustawowej. Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w cytowanym art. 19 ustawy, ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie, bądź rozporządzeniu wykonawczym i albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo regulują te same kwestie w sposób odmienny. Należy pamiętać o unormowaniach z § 137 i § 143 rozporządzenia w sprawie ,, zasad techniki prawodawczej ‘’, zgodnie z którymi w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, umów międzynarodowych i rozporządzeń. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podzielić zarzuty skargi podnoszone przez Prokuratora. Należy zgodzić się ze skarżącym, iż § 2 pkt 1 - 7 regulaminu stanowi wprowadzenie do uchwały własnych definicji, pojęć w postaci zarówno zmodyfikowanych przepisów ustawy, jak i powtórzeń zapisów ustawy. Zasadą prawną jest bowiem, że uchwała organu nie może regulować tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowi przepis prawa powszechnie obowiązującego. Działanie wbrew tej zasadzie narusza porządek prawny w stopniu istotnym. Należy liczyć się z tym, że powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy( wyrok NSA z 16 marca 2001 roku, syg. akt IV SA 385/99, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2018 roku, LEX nr 53377). Art. 19 ust.2 ustawy nie przyznaje organowi uchwalającemu regulamin prawa do definiowania jakichkolwiek pojęć związanych z gospodarką wodną i ściekową. Trafnie zauważył skarżący, iż podejmując przedmiotową uchwałę, Rada Gminy nie wypełniła upoważnienia wynikającego z art. 19 ust.2 pkt 1 ustawy – nie określiła w pełnym zakresie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Wprawdzie w regulaminie temu zagadnieniu poświęcony jest co prawda rozdział 2, ale w zakresie minimalnej ilości wody oraz zasad i celu poboru odsyła do umowy, w zakresie jakości wody odsyła do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Z przekroczeniem upoważnienia ustawowego przyjęte zostały uregulowania zawarte w § 5 pkt 1 – 14. Ustawa nakłada na odbiorcę jedynie obowiązek zapewnienia budowy pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego( art. 15 ust.2 ustawy), a następnie pokrycia kosztów nabycia, zainstalowania i utrzymania urządzenia pomiarowego( art. 15 ust.3 ustawy). Brak jest podstaw do nałożenia na odbiorcę usług – informowania o zmianach stanu prawnego nieruchomości, o stwierdzonych uszkodzeniach wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego, w tym zerwaniu plomby, udostępnienia przedsiębiorstwu na elewacji lub ogrodzeniu nieruchomości celem umieszczenia tabliczek z oznaczeniem armatury wodociągowej. Należy też podkreślić, iż jednostronne nakładanie na obywateli obowiązków, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Trafnie skarżący zarzuca naruszenie art. 19 ust.2 ustawy w związku z art. 6 ust.3 ustawy poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i unormowanie materii która powinna zostać zawarta w umowie - §§10 – 18 regulaminu w zakresie okresu obowiązywania umowy, jej treści oraz przesłanek rozwiązania i wygaśnięcia, zasad rozliczenia i płatności. Jak stanowi art. 6 ust. 2 cyt. ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Z art. 6 ust. 3 ustawy wynika, że kwestie dotyczące m.in. sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń, okresu obowiązywania umowy, czy odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunki jej wypowiedzenia, winny być uregulowane w umowie o świadczenie usług, a nie w akcie prawa miejscowego. Określenie tych elementów przez Radę Gminy stanowi więc ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym, do czego organ stanowiący zaskarżony akt nie jest upoważniony. Treść takiej umowy podlega przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny - Rada Gminy - nie ma podstaw prawnych, aby na treść takiej umowy wpływać. § 20 stanowi, że z wnioskiem o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej może wystąpić osoba posiadająca tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, co jest sprzeczne z treścią art. 6 ust. 4 ustawy zgodnie z którym umowa o przyłączenie do sieci może być zawarta również z osobą która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Nałożenie obowiązku dołączenia do wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci dokumentu potwierdzającego tytuł prawny oraz mapę sytuacyjną, określającą usytuowanie nieruchomości względem istniejących sieci wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku w akcie prawa miejscowego narusza w sposób istotny art. 6 ust. 2 i ust. 4 ustawy (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2018 r., II SA/Go 477/18; w Gliwicach z 17 grudnia 2018 r., II SA/Gl 697/18, w Poznaniu z 26 kwietnia 2018 r., IV SA/Po 174/18; w Szczecinie z 22 marca 2018 r., II SA/Sz 28/18). Ustawa w art. 19 ust. 5 pkt 4, 5 i 6 nie upoważnia rady gminy do określenia warunków innych niż wynikające z przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych budowy przyłącza. Budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymaga, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wynikający z § 21 ust. 2 regulaminu obowiązek przedłożenia przez osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci wskazanych w nim dokumentów ma charakter jednostronnego nałożenia tego obowiązku. Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Tym bardziej nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której przyszłego odbiorcę zobowiązuje się do dokonania czynności, które zastrzeżone są dla postępowań regulowanych innymi dziedzinami prawa, w tym przypadku Prawa budowalnego. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża obowiązek publiczny zapewnienia dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Regulamin ma skonkretyzować warunki realizacji tego obowiązku, czyli określać kto, na jakich warunkach i skąd może na ten cel pobierać wodę. Z upoważnienia ustawowego nie wynika natomiast obowiązek zawierania umów cywilnych z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym przez gminę. Rada gminy ma stosownie do brzmienia art. 19 ust. 1 cyt. ustawy uchwalić regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy, którego jednym z elementów jest określenie przez organ stanowiący gminy "warunków przyłączenia do sieci" (art. 19 ust. 2 pkt 4), to przepis ten nie daje radzie gminy kompetencji do zapisów w regulaminie w przedmiocie zawierania umów, co do możliwości wspólnych realizacji inwestycji w sytuacji gdy z wieloletnich planów rozwoju nie wynika planowa budowa takiej sieci. W związku z tym uregulowania § 25 regulaminu w tym zakresie w sposób istotny naruszają przepisy prawa. W § 34 regulaminu organ wskazał, że w sprawach nie objętych regulaminem obowiązują przepisy ustawy i przepisy wykonawcze do ustawy. Faktycznie tak sformułowany zapis narusza hierarchię źródeł prawa, bowiem akt prawa miejscowego nie może być podstawą do obowiązywania i stosowania aktów prawnych wyższego rzędu. Z uwagi na dostrzeżone uchybienia, które stanowią istotne naruszenie prawa, Sąd biorąc za podstawę art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.