VIII SA/Wa 890/21

WyrokWSA w Warszawie2021-12-09

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, spowodowany błędną klasyfikacją gruntów w ewidencji, może być rozpatrzony merytorycznie, pomimo istnienia ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego, od których podatnik się nie odwołał?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie mogą bezkrytycznie opierać się na danych z ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza gdy podatnik podnosi zarzuty dotyczące błędnej klasyfikacji gruntów, która ma wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty powinno uwzględniać te okoliczności, a decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe mogą być kwestionowane w trybie wznowienia postępowania, jeśli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody. Brak należytego wyjaśnienia tych kwestii przez organy obu instancji stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. T. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016-2021, wskazując na błędną klasyfikację gruntów w ewidencji. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że wpłaty podatnika były zgodne z ostatecznymi decyzjami ustalającymi wysokość zobowiązania, od których skarżący się nie odwołał. Skarżący podnosił, że organy nie odniosły się merytorycznie do przyczyn zmiany klasyfikacji gruntu i skutków tej zmiany dla jego zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lipca 2021 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz R. T. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] września 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od 1 stycznia 2016r. do 31 grudnia 2021r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz R. T. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] września 2021 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") po rozpoznaniu odwołania R. T. (dalej także: "skarżący", "podatnik") od decyzji Wójta Gminy B. (dalej także: "Wójt", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2021 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. na podstawie art. 207 i 210 w związku z art. 72 Ordynacji podatkowej, art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt.1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust.1 pkt 1, ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.), komunikatów Prezesa GUS z dnia [...] października 2014 r., [...] października 2015 r., [...] października 2016 r., [...] października 2017 r., [...] października 2018r., [...] października 2019 r., [...] października 2020r., w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów, będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2016 - 2021, Uchwał Rady Gminy B. [...] z dnia [...] listopada 2014r., [...] z dnia [...] października 2015r., [...] z dnia [...] października 2016r. [...] z dnia [...] października 2017r., [...] z dnia [...] października 2018r., [...] z dnia [...] października 2019r., [...] z dnia [...] października 2020 r., w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczania podatku rolnego w latach 2016 - 2021, art. 2, art. 3 ust.1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170, dalej: "upol"), Uchwał Rady Gminy B. [...] z dnia [...] października 2012r., [...] z dnia [...] grudnia 2015r., [...] z dnia [...] października 2017r., [...] z dnia [...] października 2019r., [...] z dnia [...] października 2020r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2016-2021, odmówił stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. wniósł o stwierdzenie nadpłaty z powodu jego zdaniem błędnej klasyfikacji gruntów. Wskazał, iż w 2016 r. Starostwo Powiatowe w P. dokonało modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. z o.o. w O.. Na podstawie zmiany nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w Ewidencji Gruntów i Budynków dokonano zmiany klasyfikacji gruntów na działce nr [...], odpisano ŁIV, a przypisano tereny zabudowy mieszkalnej B o powierzchni [...] m2. W dniu [...] sierpnia 2016 r. podatnik potwierdził ten stan, składając informację o podatku od nieruchomości IN-1. Na podstawie tych danych została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego, od której podatnik się nie odwołał. W 2019 r. została przeprowadzona kolejna modernizacja ewidencji gruntów i budynków, wykonana przez firmę [...] Sp. z o.o. w W., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu [...] listopada 2019 r. pod pozycją 12825, na podstawie której utrzymano klasyfikację gruntów na działce nr [...]. Od [...] stycznia 2020 r. na działce nr [...] zostały przypisane tereny mieszkaniowe B o pow. [...] m2 (wcześniej było [...] m2) – ujęte w decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., od której podatnik również się nie odwołał. W dniu [...] grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęła zmiana nr [...] z dni [...] grudnia 2020 r. tytułowana jako korekta modernizacji 2019 r., na podstawie której Wójt Gminy B. od dnia [...] stycznia 2020 r. odpisał z działki nr [...] tereny mieszkaniowe B o pow. [...] m2 i przypisał grunty rolne zabudowane Br-ŁIV o pow. [...] ha, czego konsekwencją było wydanie decyzji z dnia [...] marca 2021 r., od których skarżący się nie odwołał. Korekta ta dotyczy wyłącznie zmiany nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znajdującej się w modernizacji ewidencji gruntów i budynków ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu [...] listopada 2019 r. pod pozycją 12825, wykonane przez [...] Sp. z o.o. Organ I instancji wskazał następnie na treść art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 74a Ordynacji podatkowej. Podniósł, iż w wyniku kontroli konta [...] za lata 2016 – 2021 r. ustalono, iż na koncie tym nie figuruje nadpłata w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Przedstawił przy tym wydawane przez siebie decyzje ustalające i zmieniające wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2016 – 2021. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, iż pismem z dnia [...] marca 2021 r. zwrócił się do Wójta o skorygowanie decyzji za lata 2016-2019 (nie od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2021 r., co nadgorliwie badano) w związku z błędną klasyfikacją gruntów,. W odpowiedzi na to pismo Wójt poinformował, że decyzje były wydawane na bazie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która jest wiążącym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Zarzucił przy tym brak wniesienia odwołania od tych decyzji i potwierdzenie takiego stanu poprzez złożenie informacji do podatku IN-1, chociaż skarżący nie miał żadnego wpływu na klasyfikację gruntu i podawał jedynie gabaryty budynków, co uczynił rzetelnie. Kolejnym pismem z dnia [...].05.2021r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego prośby z dnia [...] marca 2021 r. dotyczącej zmiany błędnych decyzji do pięciu lat wstecz oraz stwierdzenie nadpłaty za ten czas i wyjaśnienie przyczyn zmiany decyzji dotyczących zobowiązania podatkowego za 2020 i 2021 r., która miała miejsce w dniu [...] marca 2021 r. W dniu [...] maja 2021 r. otrzymał tożsamą jak poprzednio odpowiedź. Wyjaśniono, że w 2016 r. to nie Gmina, ale Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O. dokonało zmian i fakt ten usprawiedliwia błędną klasyfikację gruntu. Dodał, iż w dniu [...] czerwca 2021 r. skierował do Wójta pismo o sprecyzowanie części treści pisma z dnia [...] maja 2021 r. jako niezrozumiałej. W dniu [...] czerwca 2021 r. przesłał wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie nadpłaty spowodowanej błędną klasyfikacją gruntu, do której przyczynił się wyłącznie Urząd, który od czasu jego popełnienia winien go naprawić i jego skutki zrekompensować. Podniósł, iż z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. wynika jedynie, iż skarżący opłacał nakazy płatnicze. Nie zostało zaś wyjaśnione dlaczego nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu, co miało wyłączny wpływ na powstanie nadpłaty. Dodał, iż wątpliwości co do prawidłowości naliczania podatku zgłaszał już w lutym 2020 r. Pismo w tej sprawie Wójt przekierował do Starostwa, które przywróciło prawidłową klasyfikację gruntu na właściwy stan, ale tylko za jeden rok wstecz, poprawny co do sposobu użytkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przypomniało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, po czym wskazało, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty, w zakresie dotyczącym zobowiązań podatkowych za lata 2016-2021 został złożony w terminie i podlegający ocenie merytorycznej. W ocenie Kolegium zobowiązanie podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym dla skarżącego za rok 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 i 2021 wynika z decyzji ostatecznych wydanych przez Wójta Gminy B.: 1) z dnia [...].02.2016r. [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. w kwocie [...] zł, (zmienioną decyzjami z dnia [...].08.2016r. [...] o zmianie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. w kwocie [...] zł, z dnia [...].09.2016r. [...] o zmianie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. w kwocie [...] zł; 2) z dnia [...].01.2017r. [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017r. w kwocie [...] zł, (zmienioną decyzją z dnia [...].02.2017r. na kwotę [...] zł, oraz decyzją z dnia [...].07.2021r. Nr [...] na kwotę [...] zł); 3) z dnia [...].01.2018r. Nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018r. w kwocie [...] zł (zmienioną decyzją z dnia [...].09.2018r. Nr [...] na kwotę [...]zł); 4) z dnia [...].01.2019r. [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019r. w kwocie [...] zł (zmienioną decyzją z dnia [...].02.2019r. Nr [...]r. na kwotę [...] zł); 5) z dnia [...].02.2020r. Nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020r. w kwocie [...] zł (zmienioną decyzją z dnia [...].03.2021r. Nr [...] na kwotę [...] zł oraz decyzją z dnia [...].12.2020r. Nr [...] na kwotę [...] zł); 6) z dnia [...].02.2021r. Nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021r. w kwocie [...] zł (zmienioną decyzją z dnia [...].03.2021r. Nr [...] na kwotę [...] zł). Kolegium wskazało, iż w myśl art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Wskazało, iż w niniejszej sprawie nie można mówić o nienależnie zapłaconym podatku, skoro wpłacone należności podatkowe wynikają z decyzji ostatecznych. Podatnik w stosownym czasie nie odwołał się od powyższych decyzji, jak również decyzje te nie były weryfikowane w trybach nadzwyczajnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego i weryfikacyjnego dotyczącego zobowiązań podatkowych, które powstają z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 Op) i nie mogą być prowadzone w ramach jednej sprawy podatkowej. W tych okolicznościach zarzuty odwołania uznało za chybione, wskazując, że dotyczą one prawidłowości wydania decyzji wymiarowych będących podstawą zapłaty podatku, a przedmiotem niniejszego postępowania nie może być ocena merytoryczna tych decyzji ostatecznych. Instytucja określenia nadpłaty nie może być wykorzystywana do wzruszania decyzji podatkowych wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Op. Dopóki istnieją w obrocie prawnym decyzje wymiarowe, na podstawie których dokonano zapłaty podatku, to zarachowane na podatek należności są kwotami należnymi. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że należności podatkowe określone podanymi wyżej decyzjami zostały uregulowane w terminie. Skarżący w odwołaniu również stwierdził, że w terminie opłacał ustalone decyzjami wymiarowymi należności podatkowe. Z powyższego wynika zatem, że na koncie podatnika nie wystąpiła nadpłata w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2017-2021 gdyż wpłacone kwoty nie były wyższe niż to wynika z decyzji podatkowych. R. T. pismem z dnia [...] września 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Kolegium. Wniósł o weryfikację i uchylenie powyższych decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. W skardze, która ma charakter opisowy skarżący podniósł, iż organy obu instancji nie odniosły się merytorycznie do przyczyn zmiany klasyfikacji gruntu z prawidłowego na błędny, a następnie z błędnego na poprawny. Obowiązek prawidłowego dokonania czynności spoczywa na urzędniku. Skarżący podniósł, iż kierując się zasadą zaufania rzetelnie realizował swoje zobowiązania. Wszystko co funkcjonuje w przestrzeni publicznej i w obrocie prawnym, a dotknięte naruszeniem prawa, nierzetelnością lub błędem winno być wyeliminowane od czasu jego powstania. Powinny także zostać naprawione negatywne tego skutki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sporem w sprawie objęta jest okoliczność istnienia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym skarżącego spowodowanym błędną klasyfikacją gruntów, przy czym, jak wynika z treści odwołania, sporem objęte jest istnienie nadpłaty w ww. zobowiązaniu za lata 2016 – 2019. Skarżący wskazuje bowiem, iż w 2016 r. wprowadzono do ewidencji gruntów i budynków błędne dane, na podstawie których, do czasu ich poprawienia, organ I instancji ustalał wysokość zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe dokonując oceny zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nadpłaty podniosły, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że kwoty podatku zostały uiszczone zgodnie z wydanymi w przedmiocie zobowiązań skarżącego decyzjami, opierającymi się o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Decyzje te nie były zaś przez skarżącego kwestionowane zarówno w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym. W odniesieniu do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Op za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty organy orzekające w sprawie ustalając, iż na koncie podatkowym nie figuruje nadpłata w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, swoje twierdzenia oparły o ustalenie, iż dokonane przez skarżącego wpłaty były zgodne z wystawionymi decyzjami, które nie były przez skarżącego kwestionowane. Ustalenie, iż kwoty wpłacone przez skarżącego są zgodne z wydanymi decyzjami nie jest przez podatnika podważane, chociaż decyzja organu I instancji nie jest w ocenie Sądu czytelna, co do wysokości dokonanych przez podatnika wpłat. Uzasadnienie tej decyzji opiera się bowiem na wskazaniu kwot zobowiązania podatkowego ustalonych poszczególnymi decyzjami i podsumowaniu, że kwoty te zostały wpłacone zgodnie z wystawionymi decyzjami. Zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia nie zawierają zestawienia dokonanych przez skarżącego wpłat. Biorąc pod uwagę wydawane decyzje zmieniające (zmniejszające) wymiar łącznego zobowiązania podatkowego brak zestawienia dokonanych przez podatnika wpłat sprawia, że wniosek o uiszczeniu wpłat zgodnie z wydanymi decyzjami nie poddaje się ocenie co do jego prawidłowości. Zauważyć jednocześnie wypada, iż odnośnie roku 2019 zobowiązanie podatkowe zostało ustalone pierwotnie na [...] zł (decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r.), następnie zmienione na kwotę łącznie [...] zł (decyzją z dnia [...] września 2019 r.). Tym samym pomiędzy ww. kwotami jest różnica wynosząca [...] zł, a w decyzji brak jest odniesienia się co do tej kwoty. W ocenie Sądu decyzja organu I instancji została sporządzona z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Op decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl zaś art. 210 § 4 Op uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zaakceptował powyższe naruszenie i stosując art. 233 § 1 pkt 1 Op utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona celem dokonania brakujących ustaleń. Zdaniem Sądu wskazać należy, iż powyższe naruszenie nie jest jedynym, jakim zostało dotknięte postępowanie podatkowe w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Wprawdzie zgodzić się należy z organem odwoławczym, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku jest postępowaniem odrębnym od postępowań podatkowych prowadzonych w przedmiocie wymiaru podatku, tak w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym, to jednak działanie organu podatkowego w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty nie może pomijać okoliczności podnoszonych przez podatnika jako uzasadnienie wniosku w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 120 Op organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 121 § 1 Op postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zgodnie z § 2 ww. art. organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Art. 122 Op obliguje zaś organy podatkowe w toku postępowania do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przytoczonych powyżej przepisów. We wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nadpłaty z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżący wskazał bowiem, iż w jego zobowiązaniu powstała nadpłata wynikająca z błędnej klasyfikacji gruntu. Jak wynika z akt podatkowych pismo to nie jest pierwszym pismem kierowanym przez skarżącego do organu podatkowego. Z prowadzonej z organem podatkowym korespondencji wynika bowiem, iż skarżący zgłaszał zastrzeżenia co do prawidłowości zmian w ewidencji gruntów i budynków wprowadzonych w 2016 r. i w związku z przywróceniem klasyfikacji gruntów na działce [...] z gruntu oznaczonego jak B (tereny mieszkaniowe) na Br (tereny rolne zabudowane) oraz zmianę funkcji budynków z "i" (budynki inne niemieszkalne) na "g" (budynki gospodarcze dla rolnictwa"), zwracał się z prośbą o skorygowanie wszystkich decyzji, na podstawie których został nadpłacony podatek (pismo z dnia [...] marca 2021 r. – karta 12 akt organu I instancji). Powyższe pismo, jak i wcześniejsze z dnia [...] lutego 2020 r., które zostało przez organ I instancji przekazane do Starosty P. (karta 19 – 20 akt organu I instancji) oraz późniejsze znajdujące się w tych aktach nie pozostawiają wątpliwości co do przyczyn, z powodu których skarżący domaga się stwierdzenia nadpłaty. Do tych okoliczności nie odniosły się orzekające w sprawie organy obu instancji. Organ I instancji w swojej decyzji powołał się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wskazał w tej kwestii jedynie, iż w 2016 r. Starostwo Powiatowe w P. dokonało modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. z o.o. w O.. Na podstawie zmiany nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w Ewidencji Gruntów i Budynków dokonano zmiany klasyfikacji gruntów na działce nr [...], odpisano ŁIV, a przypisano tereny zabudowy mieszkalnej B o powierzchni [...] m2. W 2019 r. została przeprowadzona kolejna modernizacja ewidencji gruntów i budynków, wykonana przez firmę [...] Sp. z o.o. w W., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu [...] listopada 2019 r. pod pozycją 12825, na podstawie której utrzymano klasyfikację gruntów na działce nr [...]. Od [...] stycznia 2020 r. na działce nr [...] zostały przypisane tereny mieszkaniowe B o pow. [...] m2 (wcześniej było [...] m2). W dniu [...] grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęła zmiana nr [...]z dnia [...] grudnia 2020 r. tytułowana jako korekta modernizacji 2019 r., na podstawie której Wójt Gminy B. od dnia [...] stycznia 2020 r. odpisał z działki nr [...] tereny mieszkaniowe B o pow. [...] m2 i przypisał grunty rolne zabudowane Br-ŁIV o pow. [...] ha, czego konsekwencją było wydanie decyzji z dnia [...] marca 2021 r., od których skarżący się nie odwołał. Korekta ta dotyczy wyłącznie zmiany nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znajdującej się w modernizacji ewidencji gruntów i budynków ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa M. w dniu [...] listopada 2019 r. pod pozycją 12825, wykonanej przez [...] Sp. z o.o. Organ odwoławczy odwołał się zaś do pozostawania w obrocie prawnym decyzji ostatecznych, od których skarżący się nie odwoływał, ani nie były one weryfikowane w trybach nadzwyczajnych. Z twierdzeń skarżącego wynika zaś, iż zasadność swojego wniosku upatruje on błędnej klasyfikacji gruntów dokonanej w 2016 r., która to ewidencja, jak można wnosić z okoliczności sprawy, została sporządzona zgodnie ze stanem na gruncie od [...] stycznia 2020 r., stąd też sporne pozostają lata 2016 – 2019. Z powyższego wynika także, iż skarżący kwestionuje klasyfikację gruntów dokonaną w 2016 r. Jak wynika z okoliczności sprawy w 2016 r. modernizacja ewidencji gruntów i budynków została wykonana przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Sp. z o.o. w O.. Kolejna modernizacja została wykonana w 2019 r. przez [...] Sp. z o.o. w W., która pierwotnie utrzymała dotychczasową klasyfikację, która następnie została skorygowana i na podstawie tej korekty organ I instancji odpisał z działki nr [...] tereny mieszkaniowe B i pow. [...] m2 (opodatkowane podatkiem od nieruchomości – decyzje z dnia [...] grudnia 2020 r. i z dnia [...] lutego 2021 r.) i przypisał grunty rolne zabudowane Br-ŁIV o pow. [...] ha (opodatkowane podatkiem rolnym – decyzje z dnia [...] marca 2021 r.). Jednocześnie w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. skierowanym do skarżącego (karta 9 akt organu I instancji), organ ten wskazuje, iż firma [...] Sp. z o.o. mogła dokonać korekty tylko swoich projektów operatów opisowo-kartograficznych. W tych okolicznościach nie jest wykluczone, iż z tych samych przyczyn korekcie w tym zakresie powinna podlegać modernizacja dokonywana w 2016 r., wskutek istnienia tych samych okoliczności mających wpływ na klasyfikację gruntów skarżącego. Zgodzić się zatem należy ze skarżącym, iż organ powinien wyjaśnić powyższe okoliczności przez chociażby pozyskanie informacji w tym zakresie ze Starostwa Powiatowego w P.. Ocena tych okoliczności pozwoliłaby na ustalenie, czy zachodzi w odniesieniu do postępowań podatkowych, których wynik ma wpływ na stwierdzenie istnienia w niniejszej sprawie nadpłaty, podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 Op. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z art. 241 Op postępowanie podatkowe na tej podstawie prawnej może być wznowione przez organ podatkowy także z urzędu. Wyjaśnienie okoliczności przyczyn istnienia nadpłaty wskazywanych przez skarżącego, jest w okolicznościach niniejszej sprawy niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Bez wątpienia zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990) w brzmieniu obowiązującym od 14 listopada 2001 r., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań tak w podatku rolnym, jak i od nieruchomości nie są zatem uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. Zauważyć jednocześnie wypada, iż zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. W orzecznictwie sądów administracyjnych odchodzi się jednak od dawania bezkrytycznego prymatu danym z ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 maja 2010 r. I SA/Rz 196/10 – dostępny w Internecie). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r. (II FSK 1475/07 – dostępny w Internecie) zajął stanowisko, że uprzednie dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego (art. 194 Op), to jednak moc takiego dokumentu może być podważona, na co wskazuje art. 194 § 3 Op. W wyroku z 11 września 2007 r. (II FSK 958/06 – dostępny w Internecie) NSA stwierdził, że przeprowadzenie takiego przeciwdowodu nie jest wyłączone przez art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja jako dokument stwierdzający pewien stan zaistniały w określonej chwili podlega ocenie zgodnie z art. 194 § 3 Op czy istniała możliwość jego zakwestionowania, w szczególności w sytuacji gdy ewidencja zawierała dane nie odpowiadające prawdzie - rzeczywistości. Z tych względów zdaniem Sądu decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 181 i art. 191 Op. Nie zostały bowiem wyjaśnione okoliczności pozwalające na ocenę zasadności wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto uzasadnienie decyzji zostało sporządzone z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op. Powyższe naruszenia nie zostały wyeliminowane przez organ odwoławczy, który stosując art. 233 § 1 pkt 1 Op utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu zasadne było uchylenie decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną i wyeliminować stwierdzone naruszenia. Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło