VIII SA/Wa 891/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. G. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanawia : odmówić wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...]. Pismem z [...] września 2015 r. R. G. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie w piśmie z [...] listopada 2015 r. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] do czasu rozpoznania sprawy. Z kolei w piśmie z [...] listopada 2015 r. (data złożenia na Biurze Podawczym Sądu) skarżący wskazał, iż złożona skarga może skutkować uznaniem za wniesione w terminie odwołania i uwzględnieniem faktu, że opłata powinna być umorzona z uwagi na nowelizację przepisów z 2 stycznia 2015 r. ustawy o drogach publicznych. Wobec tego, w ocenie skarżącego, egzekucja wskazanej należności jest przedwczesna i jednocześnie narazi skarżącego na znaczną dolegliwość finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."),Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). W pierwszej kolejności należało ocenić dopuszczalność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w pierwszej instancji w sytuacji, gdy skargą objęte jest postanowienie organu o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości możliwość żądania wstrzymania wykonania decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, bowiem decyzja ta wydana jest w granicach tej samej sprawy co zaskarżone rozstrzygnięcie. Wprawdzie postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczy kwestii procesowej (uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) niemniej zapadło ono w ramach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r., której wstrzymania żąda skarżący. Pojęcie "granic danej sprawy" było analizowane w literaturze i orzecznictwie (por. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, J. P. Tarno: "Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego", str. 83). Z rozważań tych wynika, że w wypadku tym chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalania tożsamości tej sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych - to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa - to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Mając na uwadze powyższe, należało przyjąć dopuszczalność żądania wstrzymania wykonania decyzji organu wydanej w pierwszej instancji w skardze na postanowienie organu o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Przechodząc do rozstrzygnięcia kwestii wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł zasadnicze znaczenia ma ocena, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem tej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy może dojść do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jej ewentualnego wzruszenia. Na wnioskodawcy spoczywa przy tym obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu administracyjnego popartego materiałem dowodowym, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dokonując oceny złożonego wniosku w okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że brak jest uzasadnienia dla wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. Skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, ograniczając się do wskazania, że egzekucja należności jest przedwczesna (powinna być umorzona z uwagi na nowelizację przepisów z 2 stycznia 2015 r. ustawy o drogach publicznych) oraz, że narazi skarżącego na znaczną dolegliwość finansową. W takiej sytuacji Sąd pozbawiony został możliwości oceny zasadności wniosku, polegającej na zbadaniu, czy wykonanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł może rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżącej. Uzasadnieniem przyznania ochrony tymczasowej nie może być samo ryzyko wyegzekwowania nałożonej kary. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1273/12, z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 497/12, z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 106/12, z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12). Brak danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową strony nie pozwolił na ocenę, czy wykonanie tej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia wymaga także, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt: II GZ 307/12). Na marginesie należy dodać, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.