VIII SA/Wa 896/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdy jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, ale faktycznie mieszka w budynku gospodarczym zaadaptowanym na cele mieszkaniowe, a posiadany udział w domu nie zapewnia norm zaludnienia?
Ratio decidendi
Policjant nie może zostać pozbawiony prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wyłącznie z powodu posiadania udziału we współwłasności domu jednorodzinnego, jeśli faktycznie nie posiada lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia. Prawo do równoważnika pieniężnego przysługuje, gdy funkcjonariusz lub jego rodzina nie posiadają lokalu mieszkalnego zapewniającego odpowiednią powierzchnię mieszkalną, nawet jeśli są współwłaścicielami nieruchomości.
Stan faktyczny
P. M., policjant służby stałej od 2001 r., złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazując, że mieszka wraz z rodziną w budynku gospodarczym zaadaptowanym na cele mieszkaniowe. Organ odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że P. M. jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 48 m2, w którym jest zameldowany, a przypadający na niego udział powierzchni mieszkalnej wynosi 16,68 m2, co według organu wyklucza prawo do równoważnika. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując na brak faktycznego zajmowania lokalu mieszkalnego oraz niewystarczającą powierzchnię dla czteroosobowej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Nr [...] z [...] maja 2010 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., działając na podstawie art. 88 ust. 1, art. 89, art. 92 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 5 i art. 107 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm., zwana dalej ustawą o Policji), § 1 ust. 1 pkt 5, § 1 ust. 2 pkt 5 i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 918, zwane dalej także rozporządzeniem w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego), § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm., zwane dalej także rozporządzeniem w sprawie norm zaludnienia) oraz art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), orzekł o odmowie przyznania dla P. M. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Podał, iż P. M. służbę w Policji pełni od [...] maja 1998 r., policjantem w służbie stałej został zaś mianowany z dniem [...] maja 2001 r. W dniu [...] lutego 2010 r. funkcjonariusz złożył oświadczenie mieszkaniowe w celu uzyskania równoważnika pieniężnego oraz jego wysokości za brak lokalu mieszkalnego od [...] czerwca 2007 r., w którym podał, iż wraz z rodziną (żoną i dwójką małoletnich dzieci) mieszka w budynku gospodarczym (niemieszkalnym) położonym w miejscowości D., gmina P., nabytym na podstawie postanowienia Sądu z [...] czerwca 2007 r. o stwierdzeniu nabycia spadku (sygn. akt [...]). Uzupełniając na wezwanie organu policjant doprecyzował żądanie wyrażone w złożonym oświadczeniu mieszkaniowym i zmienił datę, od której żąda ustalenia przedmiotowego świadczenia na datę [...] sierpnia 2007 r. Przedstawiając treść przepisów regulujących kwestię zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, wypłaty równoważnika za brak lokalu oraz zasad przyznawania równoważnika pieniężnego organ stwierdził, iż wnioskowane świadczenie P. M. nie przysługuje. Wskazał, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z [...] czerwca 2007 r. wydanym w sprawie [...] jednoznacznie został potwierdzony fakt nabycia spadku przez P. M. i jego dwóch braci w wyniku zgonu rodziców. Z orzeczenia Sądu wynika, że na mocy testamentu własnoręcznego z [...] lutego 1997 r. nabył on spadek po matce w [...] części, po ojcu nabył zaś spadek w [...] części. Przedmiotem spadku jest nieruchomość w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby policjanta w S. zabudowana m. in. domem jednorodzinnym składającym się z trzech pokoi (o powierzchni 48 m2), kuchni i łazienki. W domu tym policjant zameldowany jest na pobyt stały od [...] czerwca 1972 r. Tak więc, P. M. posiada udział w spadku stanowiący w przeliczeniu na powierzchnię pokoi 16,68 m2, tj. odpowiadający co najmniej dwóm normom zaludnienia – minimum 14 m2. Okoliczność ta stosownie do § 1 ust. 1 pkt 5 i § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego stanowi przesłankę negatywną do przyznania funkcjonariuszowi wnioskowanego przez niego świadczenia. W ocenie organu okoliczność zaś, iż za swoje miejsce zamieszkania funkcjonariusz wybrał budynek gospodarczy wchodzący w skład nieruchomości w miejscowości D. [...] i nie zamieszkuje w budynku mieszkalnym, którego jest prawowitym współspadkobiercą pozostaje bez wpływu na prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W odwołaniu wniesionym na powyższą decyzję P. M. nie zgodził się z argumentami przedstawionymi przez organ pierwszej instancji. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzut naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego. Przedstawiając stan sprawy odwołujący się stwierdził, iż spełnia warunki do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego bowiem w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie zajmuje lokalu mieszkalnego. Mieszka w pomieszczeniu gospodarczym zaadoptowanym dla celów mieszkaniowych, a nie w budynku mieszkalnym nabytym w wyniku stwierdzenia nabycia spadku po rodzicach. W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie może więc mieć zastosowanie § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego. Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2010 r. Komendant Główny Policji, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 Kpa, art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 1 ust. 2 pkt 5 i § 9 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego, po rozpoznaniu odwołania P. M. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez organ pierwszoinstancyjny rozstrzygnięcia. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że uprawnienie policjanta do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej może przybrać postać przydziału lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy o Policji) lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji). Organ odwoławczy wskazał, że z przepisu § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego wyraźnie wynika, że przedmiotowe świadczenie nie może być przyznane w sytuacji zajmowania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu będącego przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia, tj. 14 m2. Z posiadanej dokumentacji wynika natomiast, że przypadająca odwołującemu się policjantowi powierzchnia mieszkalna wynosi 16,68 m2 . Stosownie zaś do art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( dz. U. z 1964 Nr 16, poz. 93 z e zm.) każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Odwołujący się posiada więc prawo do domu jednorodzinnego w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji, natomiast fakt, że wraz z rodziną mieszka w pomieszczeniu gospodarczym wchodzącym w skład ww. nieruchomości, zaadoptowanym na potrzeby mieszkaniowe, pozostaje bez wpływu na jego uprawnienia do przedmiotowego równoważnika. Zatem organ pierwszej instancji słusznie odmówił policjantowi przyznania prawa do tego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył P. M. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzut naruszenia przepisów: • prawa materialnego poprzez dowolne przyjęcie, że skarżący spełnia negatywne przesłanki z § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego; • prawa materialnego poprzez niezastosowanie § 2 pkt 1 w związku z § 3 rozporządzenia w sprawie norm zaludnienia, • nieuwzględnienie faktu, że skarżący nie zajmuje żadnego lokalu mieszkalnego, a wraz z rodziną mieszka w budynku gospodarczym o przeznaczeniu niemieszkalnym, co stanowi naruszenie § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego; • pomięcie faktu, że rodzina skarżącego liczy w sumie cztery osoby, co obiektywnie uniemożliwia zamieszkiwanie w przysługującym mu udziale we własności w wymiarze 16 m2, co stanowi jeden pokój, a pozostałe pomieszczenia (kuchnia, łazienka) są wspólne dla domu, • pominięcie okoliczności, iż w nabytym w wyniku spadku budynku mieszkalnym są zameldowani i zamieszkują dwaj bracia skarżącego. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podniósł, iż stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji jest całkowicie dowolne i nie znajduje pokrycie w stanie faktycznym sprawy. W ocenie skarżącego bezsporną jest okoliczność, że wraz z rodziną mieszka on w budynku gospodarczym i nie zajmuje żadnego lokalu mieszkalnego. Wskazał nadto, iż ma żonę i dwójkę małoletnich dzieci. Tym samym dla jego rodziny powinny być przyjęte cztery normy zaludnienia, co przy przyjęciu nawet najniższej normy (7 m2) daje co najmniej 28 m2. Warunku tego nie spełnia udział we współwłasności domu mieszkalnego uzyskanego w wyniku spadku. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno [...] Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., jak i Komendant Główny Policji naruszyli przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawowe znaczenie w zakresie prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ma unormowanie zawarte w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi, jeżeli on sam lub członek jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), z którego wynika z kolei, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantom w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 cyt. ustawy, nie posiadają lokali, domów lub kwatery tymczasowej, o których mowa w pkt 1 – 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08 (Lex nr 536818) w odniesieniu do przywołanych regulacji. NSA stwierdził bowiem, że ograniczenie się wyłącznie do gramatycznej treści tych norm, a tak uczyniły również organy orzekające w niniejszej sprawie, mogłoby ewentualnie sugerować, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi tylko, gdy w ogóle nie posiada on określonego typu lokalu mieszkalnego, a nie wówczas, gdy zajmowany lokal nie zapewnia przysługujących funkcjonariuszowi i jego rodzinie norm zaludnienia. Zdaniem NSA, jedną z podstawowych reguł wykładni jest zasada wykładni normy prawnej w kontekście całej ustawy. Zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wykładni językowej jest zatem niewystarczające, gdyż prowadziłoby do wadliwości w ustaleniu granic prawa do omawianego świadczenia. Wykładnia gramatyczna musi być więc uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Taki kierunek wykładni dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego. Z powyższych względów przewidziane w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego należy oceniać z uwzględnieniem regulacji zawartej w rozdziale 8 pt. "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Kluczowe znaczenie mają zaś unormowania zawarte w art. 88 ust. 1 ustawy w zw. z art. 89 ustawy, które przyznają policjantowi w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to bezspornie prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Należą do nich, poza przydziałem lokalu (art. 90 ust. 1), czy prawem do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94), także prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest zatem przede wszystkim przez administracyjny przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności przez pozostałe, powyższe świadczenia pieniężne. Omawiany równoważnik pieniężny w sposób oczywisty jest więc formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego; uprawnieniem pochodnym od prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy. Ma on zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Omawiany równoważnik ma zatem charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Skoro uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub członka jego rodziny mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie zajmuje lokalu mieszkalnego, który został mu przydzielony z zasobu mieszkaniowego Policji. Organy obu instancji odmawiają zaś skarżącemu prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z tego powodu, że na podstawie postanowienia sądu jest on jednym ze spadkobierców po zmarłych rodzicach, a przedmiotem spadku jest nieruchomość usytuowana w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia jego służby zabudowana m.in. domem jednorodzinnym. Przedmiotowy dom składa się z trzech pokoi o powierzchni 48 m2, kuchni i łazienki, a skarżący jest w nim zameldowany na pobyt stały od [...] czerwca 1972 r. Przypadająca zaś na skarżącego (a więc również na członków jego rodziny) powierzchnia mieszkalna w ww. domu wynosi jedynie 16,68 m2. Powierzchnia taka nie spełnia więc norm zaludnienia przysługujących skarżącemu i jego rodzinie, która składa się z czterech osób. Norma zaludnienia przysługująca policjantowi, jak wskazuje sam organ odwoławczy powołując się na § 3 rozporządzenia w sprawie norm zaludnienia wynosi bowiem od 7 do 10 m2, powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Wprawdzie przepisy ustawy o Policji jak i rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego zostały tak sformułowane, że nie wynika z nich wprost, iż posiadanie domu należy wiązać z posiadaniem określonego lokalu mieszkalnego w takim domu, to jednak mając na uwadze rodzaje domów wymienione w przepisie § 1 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, a także to, że celem przepisów regulujących uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy jest zamieszkiwanie funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, należy przyjąć, iż posiadanie domu jednorodzinnego, domu mieszkalno – pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, w rozumieniu tych przepisów, oznacza możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza poprzez posiadanie w takim domu mieszkania o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi. Analizowane przepisy nie stanowią o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) jest właścicielem lub współwłaścicielem domu, ale o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) posiada dom, co wyraźnie wskazuje, iż chodzi tu o faktyczne posiadanie domu jako mieszkania, bez względu na to jaki jest tytuł prawny posiadania tego domu (mieszkania). Prowadzi to do wniosku, iż okoliczność, że funkcjonariusz (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego nie oznacza, że tym samym posiada lokal mieszkalny w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji, co powoduje, że nie ma prawa do przydzielenia lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a więc nie ma również prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Kwestia posiadania domu, jako przesłanki wyłączającej prawo do przydziału lokalu i równoważnika pieniężnego, łączy się bowiem z zaspokojeniem lub niezaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza poprzez posiadanie odpowiedniego mieszkania w takim domu, tj. odpowiadającego przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej przy uwzględnieniu wszystkich członków jego rodziny. Wskazać również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 7/09 stwierdził, że równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U Nr 99, poz. 898 ze zm.). Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle przepisów dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej, to unormowania prawne zawarte w ustawie o Policji odnoszące się do prawa otrzymania równoważnika pieniężnego są analogiczne. Tak więc zaprezentowane w tej uchwale stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do znaczenia powierzchni mieszkalnej posiadanego przez funkcjonariusza domu lub lokalu mieszkalnego dla oceny uprawnienia do przyznania równoważnika pieniężnego będzie miało również zastosowanie w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zakończonej decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. doszło do naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zasad przyznawania równoważnika pieniężnego. Rozpoznając ponownie sprawę, orzekające w sprawie organy zobowiązane będą do zastosowania przywołanych przepisów dokonując ich wykładni w sposób przedstawiony powyżej. Niezależnie jednak od powyższego, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy w ponownym postępowaniu winny również wyjaśnić czy budynek gospodarczy, zaadoptowany na potrzeby mieszkaniowe, wchodzący w skład nieruchomości w miejscowości D. [...], a który jak oświadczył skarżący faktycznie zajmuje zamiast części domu otrzymanego w wyniku spadku po rodzicach, może stanowić lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej przy uwzględnieniu członków jego rodziny. W tym bowiem kierunku organy nie poczyniły żadnych ustaleń, czym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, a powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnienie zaś powyższego jest bowiem niezbędne do ustalenia czy istnieją przesłanki do przyznania skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło