VIII SA/Wa 980/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2012 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie prowadzi już żadnej działalności gospodarczej i toczy się wobec niego postępowanie upadłościowe. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę – [...] zł (jest zatrudniony w firmie należącej do żony), z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jako posiadany majątek wymienił udział ½ w nieruchomości budynkowej i gruntowej obciążonej hipoteką. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący oświadczył, że jego majątek osobisty i związany z prowadzoną działalnością gospodarczą wszedł do masy upadłości. Podał, że nie partycypuje w kosztach utrzymania syna i obowiązek ten spoczywa na żonie. Do pisma załączył oświadczenie syndyka o składnikach majątku ruchomego i nieruchomego wchodzących w skład masy upadłości. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się w tej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przyczynić się do zastosowania instytucji prawa pomocy. Tym samym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, a zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności jego zastosowania. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 171/09, publ.: LEX nr 552205). Mając na uwadze przytoczony wyżej reżim prawny, stanowisko judykatury oraz przede wszystkim okoliczności faktyczne uznano, że J. A. nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż w jego przypadku może być zastosowany wyjątek od powszechnej reguły jakim jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postanowieniem z dnia 11 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 660/12 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy przyjmując, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która poza tym, że jest jego pracodawcą to osiąga dochód z tytułu zatrudnienia – ok. [...] zł miesięcznie i jednocześnie prowadzi własną działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (przychód za 2011 r. wyniósł [...] zł), a więc skarżący może liczyć na wsparcie finansowe żony. Ustalenia te w żaden sposób nie zostały przez skarżącego zakwestionowane. Tymczasem składając wniosek w przedmiotowej sprawie skarżący podał, że z żoną prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe od 2003 r. tj. od chwili ustanowienia rozdzielności majątkowej. W tym zatem zakresie jego wyjaśnienia należy uznać za wątpliwe i mające w istocie na celu przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Niezależnie od tego skarżący nie wywiązał się w pełni z nałożonego w piśmie z dnia 24 stycznia 2013 r. obowiązku złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej tj. wyjaśnienia, czy w ciągu ostatnich pięciu lat rozporządził majątkiem nieruchomym w drodze darowizny bądź innych umów cywilnoprawnych na rzecz osób bliskich. Taka postawa skarżącego uniemożliwia weryfikację informacji zawartych we wniosku. Oceny tej nie zmienia fakt, że ogłoszona została upadłość skarżącego jako niewypłacalnego przedsiębiorcy. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Ponadto pozostając w związku małżeńskim winien liczyć na wsparcie finansowe żony bowiem zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Z tego obowiązku nie zwalnia nawet pozostawanie w rozdzielności majątkowej. (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08). Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.