VIII SA/Wa 997/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-22
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Wójta Gminy polegająca na zmianie numeru porządkowego nieruchomości, dokonana z urzędu na podstawie analizy rejestru mieszkańców i dokumentacji geodezyjnej, jest legalna i czy została przeprowadzona z poszanowaniem przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Czynność Wójta Gminy polegająca na zmianie numeru porządkowego nieruchomości została uznana za bezskuteczną z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności braku poinformowania strony o wszczęciu postępowania, braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz nieprawidłowego uzasadnienia zmiany numeracji. Sąd podkreślił, że organ powinien dokładnie wyjaśnić podstawy prawne i faktyczne zmiany numeracji, a także zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył skargę na czynność Wójta Gminy polegającą na zmianie numeru porządkowego jego nieruchomości z B. [...] na B. [...]. Wójt uzasadnił zmianę istnieniem podwójnej numeracji porządkowej, powołując się na rejestr mieszkańców z 1963 r., który wskazywał na zameldowanie skarżącego i jego matki pod numerem B. [...]. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw konstytucyjnych i ustawowych, w tym prawa do ochrony prawnej życia rodzinnego, dobrego imienia, ochrony własności, a także naruszenie przepisów KPA dotyczących ustaleń faktycznych, działania organu i informowania strony. Wójt wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej i złożonej po terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Wójta Gminy i zasądził od Wójta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na czynność Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany numeracji porządkowej nieruchomości 1) stwierdza bezskuteczność czynności Wójta Gminy [...]; 2) zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. W. na czynność Wójta Gminy G. w przedmiocie zmiany numeru porządkowego nieruchomości dla nieruchomości położonej w B., obręb geodezyjny B., oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], z numeru dotychczasowego B. [...] na numer porządkowy B. [...].
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z [...] marca 2013 r. E. K. zwrócił się do Wójta Gminy G. (zwany dalej: "Wójt", "organ") o zmianę podwójnej numeracji porządkowej, wskazując że zamieszkuje pod nr B. [...], zaś A. W. (zwany dalej: "skarżący", "strona") mieszkał pod nr B. [...].
W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z [...] kwietnia 2013 r. organ poinformował E. K., iż na podstawie analizy dokumentacji (rejestru mieszkańców i dokumentacji geodezyjnej) ustalono, że budynek mieszkalny położony na działce nr [...] (dawniej [...]) o powierzchni [...] ha miał od początku założenia ewidencji ludności numer porządkowy [...].
Następnie zawiadomieniem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wójt, działając na podstawie art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, zwana dalej: "p.g.k.") oraz § 5 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012 r., poz. 125, zwane dalej: "rozporządzeniem") zawiadomił skarżącego, że dla nieruchomości położonej w B., obręb geodezyjny B., oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], zmienia się numer dotychczasowy B. [...] na numer porządkowy B. [...].
Uzasadniając powyższe organ wskazał, iż zmiana oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym nastąpiła z urzędu, z uwagi na istnienie podwójnej numeracji porządkowej [...] nieruchomości położonych w obrębie B., oznaczonych nr ewidencyjnym działki [...] oraz [...]. Po przeanalizowaniu dokumentacji geodezyjnej i rejestru mieszkańców gminy S., powiat K. na lata 1962 - 1977 stwierdzono, że numerem porządkowym [...] oznaczony był budynek znajdujący się na działce o numerze ewidencyjnym [...] stanowiącej obecnie własność E. i S. małżonków K. Natomiast nieruchomość oznaczona nr działki [...] oraz [...] w ww. rejestrze mieszkańców została oznaczona numerem porządkowym [...]. Jak wywiódł organ, z przedmiotowego rejestru założonego w dniu 14 lutego 1963 r., wynika, że pod nr [...] byli zameldowani: S. S. ur. [...].1888 r., S. B. ur. [...].1912 r., S. M. ur. [...].1922 r., S. M. ur. [...].1948 r., W. A. K. ur. [...].1949 r., S. E. ur. [...].1953 r., G. R. z d. S. ur. [...].1953 r. Powyższe potwierdza, że od początku założenia ewidencji ludności tj. od roku 1963, pod nr [...] był zameldowany W. A. (skarżący) oraz jego matka S. M.
Ponieważ obecnie istnieje drugi budynek znajdujący się na działce o numerze ewidencyjnym [...], której właścicielem jest skarżący należało oznaczyć go numerem porządkowym [...], likwidując tym samym podwójną numerację porządkową [...].
Pismem z [...] kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o unieważnienie ww. zawiadomienia podnosząc, że jest ono krzywdzące dla niego, a nadto podjęte zostało na podstawie błędnych informacji zawartych w jego treści.
Wójt Gminy w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi, przedstawiając dotychczasowe ustalenia.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. (data złożenia w organie) skarżący wniósł skargę na czynność organu polegającą na zmianie numeru porządkowego dla nieruchomości z numeru B. [...] na numer B. [...] i jednocześnie strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący postawił zarzut naruszenia:
1. gwarantowanej konstytucyjnej godności człowieka określonej w art. 30 Konstytucji RP oraz prawa do ochrony prawnej życia prawnego, rodzinnego i dobrego imienia określonego w art. 47 Konstytucji RP, poprzez bezpodstawne i bezprawne ingerowanie w jego tożsamość oraz wydawanie dokumentów urzędowych, w których twierdzi się, że jego matką była osoba, która w rzeczywistości nią nie była;
2. gwarantowanej konstytucyjnie ochrony własności określonej w art. 21 Konstytucji RP, poprzez wydawanie dokumentów urzędowych, które przedstawiają fałszywy obraz rzeczywistości co do jego własności oraz stoją w sprzeczności z posiadanymi przez niego dokumentami;
3. art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), poprzez dokonanie błędnych ustaleń i w konsekwencji przyjęcie stanu faktycznego niezgodnego z prawdą;
4. art. 8 k.p.a., poprzez nieprawidłowość działań organu (błędy, naruszenia, nieprawidłowości), które podważają jego zaufanie do władzy publicznej;
5. art. 9 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, organ niezgodnie z prawdą opisuje rzeczywistość, nie był on w należyty sposób informowany o działaniach organu, np. o wniosku inicjującym zmianę z urzędu numeracji porządkowej "B. [...]" dowiedział się dopiero po 15 miesiącach od wydania zawiadomienia);
6. art. 10 § 1 k.p.a., bo przed wydaniem zawiadomienia [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, w tym do wniosku rozpoczynającego zmianę numeracji. Ponadto przesyłka polecona zawierająca zawiadomienie o zmianie numeru porządkowego jego nieruchomości zaadresowana została na adres "B. [...]", podczas gdy w momencie odbioru przesyłki był on zameldowany na pobyt czasowy pod adresem "B. [...]".
Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący podał, iż uzasadnienie zawiadomienia [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oparte jest na błędnie ustalonym stanie faktycznym dotyczącym jego, jego rodziców oraz jego własności, nie jest podana celowość sporządzenia tego fałszywego uzasadnienia.
Zarzucił, iż nie jest możliwe aby w 1963 r. skarżący był zameldowany wraz z matką, albowiem ww. zmarła w 1951 r. Natomiast wymieniona w uzasadnieniu zawiadomienia S. M. ur. [...] 1922 r. - nie była jego matką.
Skarżący ocenił, iż wykorzystywanie danych meldunkowych sprzed 50 lat w związku z ustalaniem aktualnego numeru porządkowego dla jego nieruchomości jest nadużyciem organu. Podał, iż jako dziecko faktycznie był zameldowany pod adresem B. [...] (działka o nr ewidencyjnym [...]), ponieważ po śmierci rodziców jego dziadek ze strony matki – S. S. był jego opiekunem prawnym. Uważa jednak, że jest to okoliczność, która nie powinna mieć najmniejszego wpływu na ustalanie numeru porządkowego jego nieruchomości położonej na działce o nr ewidencyjnym [...], na której od 2005 r. jest zameldowany na pobyt czasowy. Gmina w preparowanych dokumentach bezpodstawnie i uparcie twierdzi, że jego matką była osoba, która w rzeczywiści nią nie była, a ponadto całkowicie pomija istnienie i samodzielność gospodarstwa należącego do rodziny W. (działka o nr ewidencyjnym [...]) z którego wywodził się jego ojciec – S. W. Według starej numeracji działka ta oznaczona była numerem porządkowym "B. [...]", w 1977 r. oznaczona była numerem porządkowym "B. [...]", natomiast w 2005 r. został zameldowany na tej samej nieruchomości pod numerem porządkowym "B. [...]".
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Wskazał w tym zakresie, że skarga jako przedwczesna podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, nie została bowiem poprzedzona wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Ponadto skarżący uchybił terminom związanym zarówno z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jak i wniesieniem skargi do Sądu.
Wójt wyjaśnił nadto, iż zmiana numeracji porządkowej nieruchomości położonej w miejscowości B., oznaczonej numerem działki [...] stanowiącej własność skarżącego, nastąpiła z urzędu z uwagi na istnienie podwójnej numeracji porządkowej "[...]" nieruchomości położonych w tej miejscowości, oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek [...] oraz [...]. Miejscowość B. do 1973 r. znajdowała się w gminie S., powiat K. i po przyłączeniu B. do gminy G. numeracja porządkowa została zmieniona. Być może zmiana ta spowodowała powstanie podwójnej numeracji nieruchomości. Zakwestionowanym zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Wójt zmienił z urzędu dotychczasowy numer porządkowy [...] dla nieruchomości położonej w B., oznaczonej numerem działki [...] na numer porządkowy [...]. Stan taki stwierdzono po przeanalizowaniu dokumentacji geodezyjnej oraz rejestru mieszkańców gminy S., powiat K. na lata 1962 - 1977. W przedmiotowym rejestrze mieszkańców nieruchomość oznaczona Nr działki [...] oraz [...] została oznaczona numerem porządkowym [...]. Do powyższego zawiadomienia ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia.
Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność Wójta polegająca na zmianie numeracji porządkowej nieruchomości.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że czynność właściwego organu gminy, polegająca na nadaniu lub zmianie, albo odmowie nadania lub zmiany numeru porządkowego nieruchomości, nie następuje w drodze decyzji, czy postanowienia, ale jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej (por. wyroki NSA: z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, SIP Lex nr 447879, z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, SIP Lex nr 1149370, wyroki WSA w Lublinie: z 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 441/09, z 3 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 472/11, wyrok WSA w Łodzi z 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1191/13, publ. cbois). Kontrola sądowoadministracyjna takich czynności dokonywana jest na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odnosząc się do formalnych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (tak, jak w rozpoznawanym przypadku), skargę na akty inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. decyzje administracyjne i postanowienia lub na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Skarżący spełnił powyższe wymogi dopuszczające do wniesienia skargi, gdyż zawiadomienie Wójta z dnia [...] kwietnia 2013 r. o zmianie numeracji porządkowej nieruchomości doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2013 r., natomiast już w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. (dotyczącym unieważnienia ww. zawiadomienia), skarżący podnosił, iż zawiadomienie to jest dla niego krzywdzące i wydane zostało na podstawie błędnych informacji zawartych w jego treści. Pismo to, w istocie stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jego podjęciem. Jak wynika z powołanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 23 października 2014 r. o trybie oraz terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego skarżący dowiedział się dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r. z treści opinii prawnej stanowiącej załącznik do pisma Wójta z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...], przekazanego mu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Skargę złożył natomiast w dniu [...] sierpnia 2014 r. Powyższe stanowiło postawę do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi bez swojej winy i w konsekwencji do przywrócenia terminu do złożenia skargi. Skarga została złożona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej czynności Wójta, polegającej na zmianie numeru porządkowego nieruchomości, w pierwszej kolejności wskazać należy, że stan prawny w zakresie nadawania i zmieniania numerów porządkowych budynków na nieruchomościach wyznaczony jest przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności rozdziału 8a zatytułowanego "Ewidencja miejscowości, ulic i adresów", a także przepisami rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów.
Stosownie do treści art. 47a ust. 1 p.g.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów oraz umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy. Z art. 47a ust. 3 pkt 1 wynika, że ewidencję miejscowości ulic i adresów zakłada się między innymi na podstawie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) p.g.k. ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania.
Stosownie do art. 47a ust. 5 p.g.k. kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczania w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru (art. 47b ust. 1).
Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w rozdziale 8a zasadniczo nie normują szczegółowych reguł, według których następuje nadawanie numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiana. Jedynie z treści upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 47b ust. 5 p.g.k. można odczytać istotną ogólną regułę, którą właściwy minister powinien był zastosować wydając rozporządzenie w celu wykonania ustawy. Z wytycznych dotyczących treści aktu wynika, że określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych.
Szczegółowe reguły dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiany ustalone zostały przepisami wymienionego wcześniej rozporządzenia. Rozporządzenie określa szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 rozporządzenia).
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, numery porządkowe, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) ustawy, ustala się w procesie zakładania ewidencji, a w uzasadnionych przypadkach także w procesach jej aktualizacji, uzupełnienia lub zmiany, wykorzystując do tego celu: 1) ewidencję numeracji porządkowej nieruchomości; 2) ewidencję gruntów i budynków; 3) bazy danych obiektów topograficznych (BDOT500 i BDOT10k); 4) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takich planów – decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 5) ortofotomapę cyfrową.
Stosownie do treści § 5 ust. 2 ww. aktu, dla każdej ulicy i każdego placu posiadającego nazwę tworzy się odrębne, ciągłe zbiory numerów porządkowych w sposób zapewniający przestrzenną regularność każdego z tych zbiorów oraz unikalność jego elementów, zachowując w miarę możliwości istniejące numery porządkowe, ujawnione w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowe zasady tej numeracji. Natomiast dla każdej wsi lub części wsi stanowiącej miejscowość oraz dla każdego osiedla na obszarach miast, w których ulice i place nie posiadają nazw, tworzy się jeden ciągły zbiór numerów porządkowych, w sposób zapewniający jego przestrzenną regularność oraz unikalność jego elementów (§ 5 ust. 3).
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z różnych przyczyn wymienionych w tym przepisie, w tym między innymi, jeżeli istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie (§ 9 ust. 1 pkt 6).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w przypadku wsi, w której ulice i place nie mają nazw, ustalanie numerów porządkowych powinno odbywać się z zachowaniem zasady, że zbiór tych numerów ma unikalne elementy, jest ciągły i uporządkowany w sposób zapewniający jego przestrzenną regularność.
Brak opisanych cech numeracji porządkowej we wsi, a więc jeżeli numery porządkowe powtarzają się (nie są unikalne) lub jeżeli zbiór numerów porządkowych nie jest ciągły i nie zapewnia przestrzennej regularności numeracji porządkowej, może być podstawą do rozważenia zmiany numeracji porządkowej nieruchomości. Jednakże samo stwierdzenie swoistej, opisanej wyżej, wadliwości numeracji porządkowej, nie jest wystarczającą przesłanką do wprowadzenia zmiany numeracji porządkowej, ponieważ ta wadliwość powinna mieć skutek w postaci utrudnienia wykorzystywania numeracji. W taki sposób podstawa zmiany numeracji porządkowej nieruchomości została sformułowana w powołanym wyżej przepisie § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Z drugiej jednak strony okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Zmiana tak ukształtowanej numeracji nieruchomości, nawet jeżeli wprowadzona zostanie ciągłość i przestrzenna regularność numeracji, może bowiem prowadzić także do utrudnienia wykorzystywania nowej numeracji, na przykład ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców. Omawiana okoliczność została uwzględniona przez ustawodawcę w taki sposób, że wprowadzona została zasada zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wynika to wprost z przytoczonego wcześniej przepisu art. 47b ust. 5 p.g.k., formułującego upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu. Według treści wytycznych określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wprawdzie przepis art. 47b ust. 5 p.g.k. bezpośrednio skierowany jest do ministra, który wydał rozporządzenie wykonawcze, jednakże sformułowana w art. 47b ust. 5 p.g.k. zasada powinna być uwzględniania także przez organy stosujące prawo jako reguła interpelacyjna dotycząca przepisów rozporządzenia wykonawczego.
Omawiana zasada została wyraźnie uwzględniona w treści § 5 ust. 2 rozporządzenia, według którego dla każdej ulicy i każdego placu posiadającego nazwę tworzy się odrębne, ciągłe zbiory numerów porządkowych w sposób zapewniający przestrzenną regularność każdego z tych zbiorów oraz unikalność jego elementów, zachowując w miarę możliwości istniejące numery porządkowe, ujawnione w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowe zasady tej numeracji. Oczywiste jest, że zasada ta ma także zastosowanie w przypadku numeracji porządkowej dla wsi lub części wsi stanowiącej miejscowość oraz dla osiedla na obszarach miast, w których ulice i place nie posiadają nazw (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).
W rozpatrywanej sprawie z pism skarżącego, w tym z wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi do sądu wynika, że obecna numeracja porządkowa godzi w zasadę zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych.
Oceniając podejmowane w niniejszej sprawie działania organu Sąd stwierdza, iż prowadzone one były z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. Skarżący nie był bowiem w ogóle poinformowany przez organ o wszczęciu postępowania (z urzędu, czy też na wniosek) w sprawie zmiany numeru porządkowego nieruchomości, czy też o zakończeniu takiego postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Co więcej, Wójt informując stronę zawiadomieniem o zmianie numeru porządkowego nieruchomości zaniechał pouczenia o przysługujących jej środkach zaskarżenia (z czego później czyni zarzut wnioskując o odrzucenie skargi). Ponadto organ naruszył przepisy postępowania w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego sprawy – art. 77, art. 80 k.p.a., działania organu ograniczyły się bowiem jedynie do wskazania jakie osoby były według rejestru mieszkańców zameldowane pod adresem [...] (wcześniej [...]) i [...] (wcześniej [...]). W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., organ bowiem poza przytoczeniem danych osób widniejących w rejestrze mieszkańców pod adresem [...] i [...] oraz wskazaniem, że istnieje podwójna numeracja porządkowa dla numeru [...] nie poczynił w sprawie żadnych innych ustaleń dotyczących numeru porządkowego nieruchomości skarżącego.
Analizując zaskarżoną czynność Sąd stwierdza, w treści uzasadnienia spornego zawiadomienia brak jest oceny organu, czy zaistniały ustawowe przesłanki do zmiany numeracji porządkowej nieruchomości. Ogólne wskazanie, iż istnieje podwójna numeracja, powyższego nie uzasadnia. Natomiast jak wynika z ww. przepisów p.g.k. i rozporządzenia, podstawę faktyczną do zmiany numeracji porządkowej nieruchomości stanowić może ustalenie, że istniejąca numeracja nie spełniania wymogu ciągłości i uporządkowania oraz uniemożliwia jej wykorzystanie (§ 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia).
Nienależyte wyjaśnienie i jedynie częściowe umotywowanie podstawy zmiany numeracji porządkowej nieruchomości prowadzić musiało do stwierdzenia bezskuteczności czynności organu. Powyższe nie przesądza o sposobie rozstrzygnięcia sprawy przez organ w przyszłości. Ponownie rozpoznając sprawę organ zawiadomi skarżącego o wszczęciu postępowania z urzędu i umożliwi mu zajęcie stanowiska w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.), zaś w uzasadnieniu rozstrzygnięcia spełniającego wymogi określone art. 107 § 3 k.p.a. wypowie się w zakresie podstawy prawnej zmiany numeracji (§ 9 rozporządzenia).
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi zawartych w piśmie uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczących w szczególności naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka czy Konstytucji, Sąd uznał, że są one chybione.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło