VIII SA/Wa 998/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-17
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo zobowiązał Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 rok, pomimo zarzutów dotyczących przedawnienia roszczenia oraz braku orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych dla uczniów?Ratio decidendi
Minister Finansów prawidłowo zobowiązał Gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 rok, ponieważ tylko uczniowie posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych mogli być uwzględnieni przy kalkulacji subwencji. Decyzja została wydana przed upływem terminu przedawnienia i spełniała wymogi proceduralne, a zarzuty dotyczące braku orzeczeń i przedawnienia są bezzasadne.Stan faktyczny
Gmina M. została zobowiązana przez Ministra Finansów do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 rok z powodu zawyżenia liczby uczniów niepełnosprawnych wykazanych w sprawozdaniach GUS. Gmina podniosła zarzuty dotyczące braku orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych dla tych uczniów oraz przedawnienia roszczenia. Minister Finansów utrzymał decyzję w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 rok.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Gminy M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526; dalej: "u.d.j.s.t.") po rozpoznaniu wniosku Gminy M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekającą o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2005 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Edukacji Narodowej wystąpił do Ministra Finansów o zobowiązanie Gminy M. do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2005 w wysokości [...] zł, w związku z wykazaniem przez dyrektorów szkół prowadzonych przez Gminę M. w sprawozdaniach statystycznych GUS zawyżonej liczby uczniów niepełnosprawnych.
W związku z powyższym, Minister Finansów powiadomił Gminę M. (pismo z dnia [...] grudnia 2009 r.) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w ww. sprawie.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. zobowiązał Gminę M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że wypłacona Gminie M. subwencja została nieprawidłowo skalkulowana z uwagi na zawyżenie liczby uczniów o wadze P2 (o [...] uczniów), P3 (o [...] uczniów) i P4 (o [...] ucznia). Uczniowie wymienieni przy tych wagach nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno – pedagogicznych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) .
Od decyzji tej, wniosek o powtórne rozpatrzenie sprawy złożyła Gmina M. wskazując na naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez bezpodstawne żądanie od Gminy zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r.,
2) art. 7, 8 oraz 10 § 1 k.p.a.;
W uzasadnieniu Gmina podniosła, że decyzja Ministra Finansów, w której stwierdzono zawyżenie liczby uczniów przy wadze P2, P3 i P4, gdyż uczniowie wymienieni przy tych wagach nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, stoi w sprzeczności nie tylko z art. 28 u.d.j.s.t. i rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2005 (Dz. U. Nr 286, poz. 2878, ze zm.), ale dodatkowo narusza art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Jej zdaniem w sprawozdaniach statystycznych GUS typu "S" w sposób prawidłowy wskazano dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, o której mowa w art. 1 pkt 5 i 5 a ww. ustawy. W odniesieniu do wszystkich ujętych w tych sprawozdaniach dzieci wydano lekarskie opinie (zaświadczenia) o potrzebie stosowania wobec nich specjalnych metod nauki i pracy. W opinii Gminy M. dzieci i młodzież legitymująca się ww. opiniami (zaświadczeniami) lekarskimi winna być uwzględniona przy kalkulowaniu należnej Gminie części oświatowej subwencji ogólnej na 2005 r. Ponadto wskazała, iż w związku z tym, że sam wzór formularza GUS typu "S" w dziale 5 posługuje się sformułowaniem "uczniowie objęci kształceniem specjalnym (wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy)", wypełniający ten formularz zobowiązani byli do ujęcia w nim uczniów posiadających opinie (zaświadczenia) lekarskie o potrzebie stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
W związku z twierdzeniami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z dnia [...] lutego 2010 r., Minister Finansów zwrócił się o przedstawienie dowodów na okoliczność otrzymania przez Gminę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2005 w należnej wysokości. Gmina M. nie przedstawiła dowodów w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie, Minister Finansów w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. podniósł, iż tylko uczniowie posiadający orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, mogli być wykazani w sprawozdaniach statystycznych GUS i objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym, Minister Finansów uznał, iż brak było podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji na rok 2005 kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy M. uczniów nie posiadających orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, natomiast legitymujących się lekarskimi opiniami (zaświadczeniami) o potrzebie stosowania wobec nich specjalnych metod nauki i pracy.
Minister Finansów uznał, iż w tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r., zgodnie z którym w przypadku uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, Minister Finansów zobowiązuje Gminę do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2005.
Odnosząc się do zarzutu, że działania polegające na ujmowaniu w formularzu GUS w dziale 5 uczniów posiadających opinie (zaświadczenia) lekarskie o potrzebie stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy nigdy nie były kwestionowane przez Ministra Finansów, jak i Ministra Edukacji Narodowej, zauważył, iż podawane dane były kwestionowane przez ww. organy. Wskazał, iż w wyniku ujawnionych nieprawidłowości decyzją Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r., Gminie M. została zmniejszona kwota części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r., w związku z podaniem nieprawdziwych danych o liczbie uczniów niepełnosprawnych objętych wagą P3.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. polegającego na oddaleniu wniosku o powołanie biegłych lekarzy z zakresu medycyny oraz z zakresu psychologii i pedagogiki, Minister Finansów wskazał, iż dowodami w rozpoznawanej sprawie mogły być tylko orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym inne poradnie specjalistyczne, przed dokonaniem podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005. Posiadanie takiego orzeczenia było bowiem warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy wagach P2, P3 i P4. Zdaniem organu, opinie biegłych we wnioskowanym zakresie sporządzone w 2010 r. nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy i nie spełniałyby wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 grudnia 2004 r.
W skardze na decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina M. - dalej skarżąca, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
– przepisów postępowania: art. 7, 8, 10, 15, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 97 § 1 pkt 4, art. 138 § 2 k.p.a.;
– art. 37 w zw. z art. 36 u.d.j.s.t.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego. Wskazała m. in. na treść art. 36 § 8 w zw. z art. 37 § 5 u.d.j.s.t., zgodnie z którym decyzja o zwrocie nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Z powyższego wywiodła, iż z uwagi na okres [...] dni jakim dysponował Minister Finansów do dnia przedawnienia (uprawnienie do wydania decyzji przedawniało się w dniu [...] grudnia 2009) niemożliwe było przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnie z prawem. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, organ winien był w ogóle nie wszczynać postępowania w sprawie subwencji za 2005 rok lub też ewentualnie wszcząć je, a następnie po dniu [...] grudnia 2009 wydać postanowienie o umorzeniu ze względu na przedawnienie. Jednocześnie wskazała, iż decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2009 r., do chwili upływu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie rodziła skutków prawnych, w związku z czym nie mogła jako prawnie skuteczna czynność zahamować biegu przedawnienia określonego w art. 36 § 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, roszczenie Ministra Finansów o zwrot części subwencji za 2005 rok w chwili gdy wydawał on decyzję w dniu [...] lipca 2010 roku było w tej dacie przedawnione.
Skarżąca podniosła, iż decyzja o zwrocie oznaczonej kwoty jest decyzją konstytutywną gdyż rodzi ona dopiero pewien obowiązek gminy, a nie jedynie go potwierdza. Czynność wydania takiej decyzji obejmuje więc także akt zakomunikowania jej stronie. Dopóki to nie nastąpi, decyzja nie wywiera żadnych skutków prawnych i nie załatwia sprawy administracyjnej nawet jeśli została sporządzona. W ocenie skarżącej, gdyby przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej po dniu [...] grudnia 2009 r., to nie weszłaby ona do obrotu prawnego i należałoby przyjąć, iż nie została w ogóle wydana. W tej sytuacji, nie ma znaczenia fakt, iż została ona opatrzona datą [...] grudnia 2009 r.
Jak wynika z uzasadnienia skargi, w ocenie skarżącej, nieuwzględnienie jej wniosku o powołanie biegłych, którzy mogliby rozstrzygnąć, czy osoby na rzecz których pozyskano kwoty celem zorganizowania im specjalnych metod kształcenia rzeczywiście go wymagały, stanowi naruszenie art. 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a.
Skarżąca zarzuciła także na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegającego na nieuwzględnienie jej wniosku o zawieszenie postępowania przed Ministrem Finansów do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 oraz art. 138 § 2 k.p.a. wskazała, iż wynika ono z faktu stosowania do postępowania toczącego się w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odpowiednio przepisów o postępowaniu odwoławczym przed organem II instancji. Zdaniem skarżącej, Minister Finansów rozpatrując niejako odwołanie od swojej własnej decyzji, powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić swoją wcześniejszą decyzję, ze względu na okoliczność, iż rozpatrzenie sprawy wymagało przeprowadzenia uprzedniego postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
W ocenie skarżącej, Minister Finansów złamał z premedytacją przepis art. 10 § 2 k.p.a. by "uciec" przed terminem przedawnienia, a to jej zdaniem nie przyczynia się do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej, o których mowa w art. 8 k.p.a.. natomiast gdyby nie złamano art. 10 § 1 k.p.a. to wynik sprawy byłby zupełnie inny, gdyż nastąpiłoby umorzenie postępowania ze względu na upływ terminu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem
o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Skarga Gminy M., stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładających na skarżącą obowiązek zwrotu nadpłaconej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r., w związku z tym, iż nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów o wadze P2 (o [...] uczniów), P3 (o [...] uczniów) i P4 (o [...] ucznia), którzy to uczniowie nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno – pedagogicznych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Sąd podziela ustalenia dokonane w tym zakresie przez Ministra Finansów.
Zgodnie z art. 71 b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.; dalej: "ustawa z 7 września 1991 r.) kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (podkreślenie Sądu). W załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2005 (Dz. U. Nr 286, poz. 2878 ze zm.) zawarto zapisy stanowiące, iż podstawę do naliczania określonych wag (P2-P5) stanowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na podstawie 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż posiadanie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy wymienionych wagach. A zatem tylko uczniowie posiadający orzeczenie wskazanych wyżej poradni mogli być wykazani w sprawozdaniach statystycznych GUS i objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005 dla danej jednostki samorządu terytorialnego.
Zdaniem Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko Ministra Finansów, iż uczniowie legitymujący się lekarskimi opiniami (zaświadczeniami) o potrzebie stosowania wobec nich specjalnych metod nauki pracy, nie mogli być uwzględnieni przy kalkulacji na rok 2005 kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącej. A zatem, zasadnym było zobowiązanie skarżącej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 r. w wysokości [...] zł. Jednocześnie Sąd zauważa, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny". Dlatego też twierdzenie skarżącej, iż nienależne kwoty były spożytkowane na zorganizowanie specjalnych metod nauczania i organizacji nauki dla uczniów, którzy tego wymagali, nie może mieć i nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 37 w zw. z art. 36 u.d.j.s.t., należy uznać je za bezzasadne. Art. 37 u.d.j.s.t. regulujący kwestie związane ze zwrotem przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej w zakresie przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu subwencji oświatowej odsyła do odpowiedniego stosowania przepisu art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. Przepis ten przewiduje, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych w sprawie zwrotu nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie pięciu lat licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2009 r. rodzi skutki prawne, gdyż została wydana przed upływem terminu przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2005, tj. przed [...] grudnia 2009 r., doręczona zresztą też (data doręczenia to [...] grudnia 2009 r.). Należy zauważyć, iż sprawozdania statystyczne GUS typu "S" zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji zostały sporządzone przez szkoły w 2004 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., należy wskazać, iż przepis ten nie ma zastosowania, gdyż organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może wydać, tzw. decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt: II GSK 291/07 LEX nr 447829). Uprawniony jest jedynie do wydania decyzji wymienionych w § 1 wskazanego przepisu, tj. decyzji w których:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Jednocześnie należy zauważyć, iż wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można zaliczyć wprost do środków odwoławczych, gdyż nie spełnia podstawowego warunku - uruchomienia toku instancji. Istotną jego cechą jest jego niedewolutywność. Wniosek taki nie uruchamia toku instancji administracyjnej, rozumianego jako przejście kompetencji do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z jednej instancji do drugiej. Przede wszystkim organ nie może przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania – art. 138 § 2 kpa, bowiem przekazać można sprawę tylko innemu organowi.
Zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. również należy uznać za bezzasadny. Minister Finansów wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania, tj. piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2009 r., piśmie Kuratorium Oświaty w W. Delegatura w R. z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczącym sprawdzenia zgodności ze stanem faktycznym danych przekazanych do SIO przez skarżącą. Jednocześnie dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Ponadto należy zauważyć, iż skarżąca została powiadomiona o zakończeniu postępowania w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i miała możność zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału (por. pismo Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] znajdujące się w aktach administracyjnych). W związku z powyższym, bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jednocześnie Sąd zgadza się, iż doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa na etapie wydawania decyzji
I instancji. W zaistniałej sytuacji wskazane naruszenie art. 10 § 1 kpa na początkowym etapie postępowania, pozostało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ma istotny wpływ na wynik sprawy. W każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 10 § 1 kpa mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Co więcej, w sytuacji postawienia organowi administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; LEX nr 351055).
Za bezpodstawny Sąd uznaje również zarzut naruszenia art. 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 kpa polegający na odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej o powołanie biegłych lekarzy z zakresu medycyny oraz biegłych z zakresu psychologii i pedagogiki. Sąd za prawidłowe uznał w tej kwestii stanowisko Ministra Finansów, który wskazał, iż dowodami w przedmiotowej sprawie mogły być tylko orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym inne poradnie specjalistyczne, przed dokonaniem podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005. Opinie biegłych sporządzone w 2010 r. nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy bowiem nie spełniałyby wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2005. Akt ten stanowił, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy wagach P2, P3 i P4 było posiadanie orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Wymagane przepisami orzeczenia, uczniowie powinni posiadać w dniu sporządzenia sprawozdań GUS. W tym stanie prawnym, dowody w postaci opinii biegłych pozostawałyby bez wpływu na ustalony przez organ stan faktyczny w sprawie niniejszej i stąd wniosek, iż odmowa dopuszczenia tego dowodu była zasadna.
Bezzasadnym – w ocenie Sądu – jest także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły bowiem przesłanki zawieszenia postępowania w związku ze złożeniem przez skarżącą do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia MENiS z dnia 28 grudnia 2004 r. Z urzędu jest Sądowi wiadome, iż postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r., którym odmówiono nadania dalszego biegu złożonemu wnioskowi.
Podsumowując uznać należy, iż Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło