VIII SAB/Wa 112/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi M.T. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie nierozpoznania zażalenia z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie niezwołania zebrania wiejskiego postanawia: odrzucić skargę M. T. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie nierozpoznania zażalenia z dnia 25 sierpnia 2017 r., złożonego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "K.p.a") w sprawie niezwołania zebrania wiejskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wobec tego z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie nierozpatrzenia zażalenie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zażalenie z art. 37 k.p.a. jest szczególnym środkiem zaskarżenia służącym jedynie zmotywowaniu organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 249/12, postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 74/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która – nawet jeśli zostanie ujęta w formę postanowienia – nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego, bowiem jest zaliczana do grupy rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego i dotyczy poszczególnych kwestii tzw. incydentalnych, ale nie rozstrzyga o istocie sprawy. Tego rodzaju akty lub czynności nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ratio legis rozwiązania przewidzianego w art. 37 k.p.a. polega bowiem na umożliwieniu stronie doprowadzenia do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne, w sytuacji, gdy właściwy organ administracji bez uzasadnionej przyczyny zwleka z jego wydaniem. Zażalenie z art. 37 k.p.a. jest natomiast środkiem prawnym, z którego strona powinna skorzystać (bez względu na sposób jego rozpatrzenia przez organ nadrzędny) przed wystąpieniem do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ podrzędny. Na marginesie wskazać należy, że skarżąca skorzystała z takiej możliwości. Skoro zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skarg na postanowienia lub czynności podjęte przez organ na podstawie art. 37 k.p.a., bowiem nie zostały one poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 p.p.s.a. z uwagi na to, że nie służy na nie zażalenie, nie kończą postępowania w sprawie, ani też nie rozstrzygają sprawy co do istoty, to w konsekwencji sąd administracyjny nie jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność w tego rodzaju sprawach. Bezczynność w rozpatrzeniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie dotyczy żadnego z przypadków wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych, a więc skarga ta jest niedopuszczalna, bowiem nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.