VIII SAB/Wa 26/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Marta Waksmundzka-Karasińska, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie, oparty na subiektywnych odczuciach strony co do braku bezstronności i niezadowoleniu z wcześniejszych rozstrzygnięć, spełnia przesłanki uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie przedstawiła obiektywnych i realnych podstaw uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziów. Argumentacja opierała się na subiektywnych odczuciach i niezadowoleniu z wcześniejszych orzeczeń, co nie stanowi przesłanki do wyłączenia sędziego zgodnie z art. 18 i 19 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Jako podstawę wskazał brak zaufania, stronniczość i pozostawanie sędziów w układach z Prezesem Sądu Rejonowego. Skarżący podniósł, że jego sprawy były "przekręcone", a sędziowie działali na zlecenie i "wmawiali" mu nieprawdę. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego opiera się na subiektywnych odczuciach i niezadowoleniu z wcześniejszych rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek D. P. o wyłączenie sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P.o wyłączenie sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: Marka Wroczyńskiego, Renaty Nawrot, Sławomira Fularskiego, Leszka Kobylskiego, Cezarego Kosterny, Justyny Mazur, Iwony Szymanowicz-Nowak, Artura Kota, Iwony Owsińskiej-Gwiazdy od orzekania w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić wniosek
Na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. Skarżący D. P. wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w niniejszej sprawie. Jako podstawę swojego żądania wskazał brak zaufania, stronniczość, brak obiektywizmu i pozostawanie "w określonych układach z Prezesem Sądu Rejonowego w [...]".
Z oświadczeń złożonych przez sędziów Wydziału VIII wynika, że po ich stronie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Nie zachodzą również ustawowe przesłanki z art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Decyzją Wiceprezesa WSA w Warszawie wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziów Wydziału VIII przekazano do Wydziału III celem rozpoznania.
Pismem z 10 października 2016 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wspomnianego wniosku.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Skarżącego wskazał imiona i nazwiska sędziów, o wyłączenie których wniesiono, a mianowicie Marka Wroczyńskiego, Renaty Nawrot, Sławomira Fularskiego, Leszka Kobylskiego, Cezarego Kosterny, Justyny Mazur, Iwony Szymanowicz-Nowak, Artura Kota, Iwony Owsińskiej-Gwiazdy.
W pismach z 22 września i 17 października 2016 r. Skarżący wyjaśnił, że zostały przekręcone wszystkie jego sprawy, w których kierował skargi na nieudostępnienie kopii dokumentów z akt spraw karnych prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową [...], Prokuraturę Okręgową w [...], Sąd Rejonowy w [...], Sąd Okręgowy w [...]. Wskutek wyroków i postanowień Skarżący nie otrzymał od tych organów żądanych kopii. Skarżący podkreślił, że w sprawach tych "wmawiano" mu, że żąda bądź to udostępnienia kompletu dokumentów, bądź to informacji przetworzonej, co było – jego zdaniem – kłamstwem. Skarżący podniósł ponadto, że zachodzi w niniejszej sprawie wysokie podejrzenie braku bezstronności, gdyż nie jest normalne, żeby "jeden [...] sędzia prowadził sprawę innego [...] sędziego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek Skarżącego należało oddalić.
Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 P.p.s.a.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 sierpnia 2016 r. (I OZ 856/16), aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła skutkować jego wyłączeniem musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem przez stronę odpowiedniej argumentacji, którą to argumentację należy odnieść do stanu konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności wszystkich sędziów danego Wydziału w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy, nadto zarzutów dowolnych, bo niepopartych faktami.
W ocenie Sądu Skarżący nie wskazał takich właśnie obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziów. Argumentacja przedstawiona we wniosku ogranicza się bowiem do stwierdzeń "zostały przekręcone wszystkie moje sprawy", "bezczelnie wmawialiście mi", "byliście dyspozycyjni", "działaliście na zlecenie", "utrącając perfidnie zdecydowaną większość moich spraw", "odstawienie przez nich kolejnej sądowej parodii".
Zarzuty Skarżącego są wyłącznie przejawem jego subiektywnych odczuć. Tymczasem samo przeświadczenie Skarżącego, że sędziowie orzekający w jego sprawach są stronniczy nie stanowi przesłanki ich wyłączenia.
Podstawą wyłączenia sędziego mogą być bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Takich zaś, zdaniem Sądu, brak jest w niniejszej sprawie.
Przekonanie Skarżącego o stronniczości sędziów wynika raczej z jego niezadowolenia z wydanych wobec niego rozstrzygnięć, czego wyrazem są choćby takie jego stwierdzenia jak: "nie otrzymałem od tych organów kopii ani jednej karty nawet najmarniejszego dokumentu", "nie chcieli mi po prostu udostępnić tych papierów, ponieważ świadczyły one o bandyckich wyczynach ich kolegów z [...] sądów karnych i prokuratur", "sędziowie VIII Wydziału martwili się tylko o to, żeby czasem jakiś prokuratorek lub ich kolega po fachu z sądu karnego czasem się nie przemęczył".
Tymczasem w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, w myśl którego nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawie z udziałem tego sędziego, nawet jeśli dopuściłby się on uchybień procesowych. Innymi słowy niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08).
Pogląd powyższy Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również to, iż pozwala ono na wyeliminowanie niebezpieczeństwa, że instytucja wyłączenia sędziego mogłaby przekształcić się w narzędzie służące paraliżowaniu postępowania sądowego. Instytucja ta ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana, jako możliwość eliminowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów.
Z akt sprawy nie wynika zatem, aby zachodziły jakiekolwiek z wymienionych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. przyczyny wyłączenia sędziów. Należy również podkreślić, że wszyscy wymienieni przez Skarżącego sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Nie zachodzą również ustawowe przesłanki z art. 18 P.p.s.a. Argumentacja przedstawiona przez Skarżącego nie podważyła wiarygodności tych oświadczeń.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło