VIII SAB/Wa 26/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie spraw gospodarczych postanawia: odrzucić skargę. Pismem datowanym na 10 grudnia 2018 r. M. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalność jego zażalenia na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie uzupełnienia postanowienia Prezesa ARiMR nr [...] z [...] lipca 2018 r. Jednocześnie w piśmie tym wskazał, że stanowi ono "skargę na przewlekłość i bezczynność dotyczącą spraw gospodarczych, a nawet kierowania tych spraw ku utopii, nawet gdy wykazują teoretyczne przesłanki i nawet gdy fakty rzeczywiste je potwierdzają". W dalszej kolejności wskazał, że "można oczywiście udawać, że w Polsce brakuje władz do zajmowania się sprawami wagi państwowej czy nawet takimi drobnymi, ale chyba nie w sytuacji (...) gdy radnych w Warszawie wybrano więcej niż wybiera się w sumie w Berlinie, Paryżu i Warszawie". W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 stycznia 2019 r., pismem z 28 stycznia 2019 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania, którego organu i czego (dokładnie) dotyczy skarga na bezczynność zawarta w ww. piśmie pod rygorem uznania, że skarga dotyczy bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (k. 15 akt sądowych). Wezwanie to skarżący otrzymał 1 lutego 2019 r. (k. 15 akt sądowych). W terminie do wypowiedzenia się na rzeczone wezwanie skarżący złożył pismo datowane na 6 lutego 2019 r., w którym wyraził niezadowolenie z pracy organu oraz WSA w Warszawie oraz zwrócił uwagę na problemy, z jakimi borykają się polscy przedsiębiorcy (k. 20 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na jej niedopuszczalność. W ocenie Ministra skarga na "przewlekłość i bezczynność dotycząca spraw gospodarczych" odnosi się w istocie do rozstrzygnięć będących przedmiotem orzeczeń Ministra na: 1) rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Prezesa ARiMR z [...] lipca 2018 r. nr [...] stwierdzającego, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz 2) rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie uzupełnienia postanowienia Prezesa ARiMR z [...] lipca 2018 r. Minister nie prowadził innych spraw poza tymi, które zostały wraz z aktami przekazane do WSA w Warszawie, w szczególności nie prowadził "spraw gospodarczych". Wskazano nadto, że do Ministra nie wpłynęło dotychczas żadne pismo, z którego treści by wynikało, że stanowi ono ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiotem jest bezczynność w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r, sygn. akt II OSK 496/08, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność organu administracji w rozpoznaniu "spraw gospodarczych", przy czym pomimo wezwania Sądu zaniechał sprecyzowania swego żądania. Wobec tego Sąd uznał, że skarżący domaga się stwierdzenia bezczynności organu administracji publicznej w rozpoznaniu szeroko rozumianych spraw gospodarczych. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skoro możliwość zaskarżenia bezczynności organów administracji jest ograniczona zakresem przedmiotowym zawartym w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, co oznacza że zaskarżanie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżanie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2005, s. 85), to zaskarżenie bezczynności Ministra w przedmiocie rozpoznania spraw gospodarczych jest niedopuszczalne. Podkreślić jeszcze raz należy, że stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna także w zakresie, w którym skarżący wyraża swoje niezadowolenie z systemu prawnego i funkcjonowania organów państwa i Sądu. Materia ta mieści się jednak w zakresie postępowania skargowego uregulowanego w rozdziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) zatytułowanym "Skargi i wnioski". W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skargi te dotyczą więc sposobu działania organu i jego pracowników i są wewnętrznymi sprawami tych organów. Nie podlegają natomiast kognicji sądów administracyjnych, gdyż brak przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego tego rodzaju działań i zaniechań organów. Stanowisko judykatury w tym zakresie jest utrwalone (por. wyrok NSA z 11 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 3121/01; wyrok NSA z 1 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1636/97, publ. CBOSA). Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Dodatkowo Sąd wskazuje, że zgromadzone w aktach administracyjnych pisma przesłane Sądowi przez organ oraz przez skarżącego nie pozwalają na stwierdzenie, że został wyczerpany w sprawie tryb opisany w art. 37 § 1 k.p.a. (ponaglenie organu), co również jest przesłanką do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.