VIII SAB/Wa 58/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. T. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie niewydania decyzji postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.; 2) zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego T. T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. (data nadania) T. T. (skarżący) działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (organ) w przedmiocie niewydania decyzji w związku z jego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. W treści złożonego środka zaskarżenia skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji. Podał, iż złożenie skargi zostało poprzedzone "zażaleniem" na bezczynność organu, co wyczerpało środki zaskarżenia bezczynności dostępne mu w postępowaniu administracyjnym. Podniósł nadto, że w razie wydania w międzyczasie decyzji przez organ wnosi o umorzenie postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów. Wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł skarżący uiścił w dniu [...] maja 2014 r. (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wpływu do organu "zażalenia" na bezczynność, ewentualnie o jej oddalenie. W dniu [...] października 2014 r. (data nadania), skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, złożył pismo - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] marca 2014 r. skierowane do organu wraz z dowodem jego nadania w dniu [...] marca 2014 r. Następnie w dniu [...] listopada 2014 r. (data nadania) do Sądu wpłynęła od organu decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., którą organ, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1964 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] października 1963 r. nr [...], zmienionego decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1964 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a. Z kolei, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W kwestii dopuszczalności skargi na bezczynność organu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu uwarunkowane jest wyczerpaniem środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że przez złożeniem skargi skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Kwestia, że wezwanie to było przedwczesne, bowiem nie upłynął jeszcze ustawowy termin załatwienia sprawy z art. 35 k.p.a. nie ma znaczenia dla sprawy. Istotną natomiast dla sprawy jest okoliczność, iż przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd organ rozpoznał wniosek skarżącego i wydał wnioskowaną przezeń decyzję, co spowodowało, że postępowanie sądowe w zakresie wyznaczenia organowi terminu do rozpoznania wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe. W dniu [...] listopada 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając wniosek skarżącego: odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1964 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] października 1963 r. nr [...], zmienionego decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 1964 r. nr [...]. Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2), jak również gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). W tym miejscu wskazać należy, że podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe. Nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z regulacji art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. wynika, że sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn.. akt IISAB/Ke 18/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ma zatem obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Sąd, uwzględniając okoliczności sprawy stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania obejmujących zwrot uiszczonego wpisu od skargi i koszty zastępstwa procesowego Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.