VIII SAB/Wa 58/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Miejskiego Klubu Sportowego "[...]" w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Miejski Klub Sportowy "[...]" w [...]dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 2 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Miejskiego Klubu Sportowego "[...]" w [...] na rzecz skarżącego R. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pan R.P.(dalej: Skarżący lub Wnioskodawca) pismem z 29 maja 2025 r. wniósł skargę na bezczynność Miejskiego Klubu Sportowego Z. w Z. (dalej: MKS Z.) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskazał na nie zawierające podpisu pismo z 2 kwietnia 2025 r. kierowane do MKS Z., w którym wniesiono na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) przedstawienie budżetu Stowarzyszenia MKS Z. Z. na 2025 rok, 2) przedstawienie wszystkich źródeł finansowania działalności Stowarzyszenia wraz z odpowiadającymi im kwotami finansowania w 2025 r. Zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Skarżący wskazał, że pomimo upływu terminów, podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę z 13 czerwca 2025 r. MKS Z. wniósł o jej oddalenie. Poinformował, że nie udzielił odpowiedzi z powodu braków formalnych- brak podpisu ręcznego na wniosku jak i wezwaniu. Wskazał, że Istnieje jedno ograniczenie, niewyrażone wprost w ustawie - nie można uzyskać informacji publicznej we własnej sprawie, gdyż tego typu kwestie odnoszą się do indywidualnie określonego podmiotu. Procedurę uzyskania informacji w tych sprawach regulują inne ustawy, na przykład Kodeks postępowania cywilnego czy Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący jako pełniący funkcję publiczną Radnego Rady Miejskiej w Z. jest stroną. Dalej MKS Z. wskazał, że jeżeli bowiem informacja publiczna została opublikowana w BIP, to nie udostępnia się jej na wniosek, co wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. MKS Z. poza dotacją z Urzędu Miasta w Z. nie dysponuje żadnymi środkami publicznymi, które podlegają informacji publicznej, a które są umieszczone w BIP. Informacje zamieścił Skarżący na w swoich mediach społecznościowych Facebok na profilu Radny Miasta w Z. R.P., które są na stronie Urzędu Miasta Z. w Biuletynie Informacji Publicznej. W związku z powyższym znane jest Skarżącemu dofinasowanie i budżet klubu MKS "Z." w Z., czyli dysponuje on informacją publiczną o którą było wnioskowane. W piśmie z 25 czerwca 2025 r. z nagłówkiem "uzasadnienie do oddalenia skargi w całości" MKS Z. wyjaśnił, że nie udzielił odpowiedzi z powodu braków formalnych - braku podpisu ręcznego na wniosku jak i wezwaniu. Wskazał, że w orzecznictwie zauważalny jest trend wskazujący, że wniosek powinien być podpisany. Prawo do informacji publicznej przysługuje «każdemu» nie oznacza, że wnioskodawca może być anonimowy. Dalej MKS Z. zauważył, że jeżeli bowiem informacja publiczna została opublikowana w BIP, to nie udostępnia się jej na wniosek, co wynika z art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja jest na stronie BIP Urzędu Miasta Z. gdzie przedstawione jest jaką dotacją (budżetem) dysponuje Stowarzyszenie MKS "Z." w Z.. Skarżący jako radny obradował przy zatwierdzeniu budżetu Miasta Z. jak i za nim głosował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, gdyż MKS Z. uznał, że ze względu na brak podpisu na wniosku o udzielenie informacji nie udzieli żadnej odpowiedzi na pismo wskazujące, że jego autorem jest R.P.. Należy przy tym zauważyć, że MKS Z. jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym co do zasady jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W niniejszej sprawie Skarżący złożył swój wniosek pisemnie, nie zamieszczając pod wnioskiem odręcznego podpisu. Zgodnie z art. 16 u.d.i.p.), odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Możliwe jest bowiem przesłanie wniosku drogą elektroniczną, nawet bez użycia podpisu elektronicznego. Wynika to bowiem z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. co do zasady nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej i podanie adresu, na który informacja ma być udzielona. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (vide: wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; wyrok WSA w Poznaniu z 5 września 2013 r., II SAB/Po 76/13 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zupełnie odmiennie wygląda sytuacja, gdy organ stwierdzi, że zachodzą podstawy do wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Wówczas, następuje przejście do drugiego etapu postępowania, mającego stricte charakter postępowania administracyjnego. Od tego momentu wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ zobowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o których stanowi k.p.a., jak np. brak podpisu. Dopiero bowiem w takiej sytuacji – z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Ten etap postępowania, dotyczy sytuacji gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie wniosek z 2 kwietnia 2025 r. nie pozostawiał wątpliwości co do swojej treści: adresata wniosku, zakresu żadnych informacji i adresu żądającego informacji. W tej sytuacji powinien być procedowany zgodnie ze wskazanymi wyżej wymogami – powinna zostać udzielona żądana odpowiedź na wskazany adres, lub w przypadku uznania, że dojdzie do wydania decyzji odmownej, powinny zostać podjęte niezwłocznie czynności zmierzające do usunięcia braków wniosku – uzupełnienia podpisu. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w piśmiennictwie z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Oznacza to, że z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy adresat wniosku milczy, lecz także gdy odmawia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej (patrz. Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, 3. Wydanie Wolters Kluwer, Warszawa 2016). Podobne stanowisko wyrażone jest również orzecznictwie sądów administracyjnych, które jasno wskazuje, że udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 13 ust.1 u.d.i.p. powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki a organ w przypadku niemożności dochowania terminu wskazanego w ustawie winien jest zawiadomić o tym stronę (patrz: wyrok WSA w Łodzi z dnia 10.04.2024r. sygn. II SAB/Łd 25/25 – LEX 3856321, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13.02.2025r. sygn. II SAB/Ol 59/24 – LEX nr 3830671). Niewątpliwie MKS Z. nie podjął w ustawowym terminie żadnych czynności zmierzających do załatwienia wniosku, dlatego też stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że MKS Z. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 2 kwietnia 2025r. o udostępnienie informacji publicznej. Stwierdzając stan bezczynności organu w ww. zakresie, Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi (100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 206 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.