VIII SAB/Wa 65/24

WyrokWSA w Warszawie2025-01-30

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosków, stwierdzając jednocześnie, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a organ został obciążony zwrotem kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji w terminie oraz brak wydania decyzji odmownej. Skarżący opisał korespondencję z organem dotyczącą wniosków o udostępnienie informacji związanych z użyczeniem sali. Pomimo braku odpowiedzi organu, skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę do sądu. W odpowiedzi na skargę organ udostępnił żądaną informację.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosków w przedmiocie dostępu do informacji publicznej; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta R. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosków, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosków w przedmiocie dostępu do informacji publicznej; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta R. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosków, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 18 września 2024 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie braku udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu: naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 t.j.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w przepisanym prawem terminie 14 dni, podczas gdy organ administracji zobowiązany jest w oparciu o powyższe do udostępnienia takowej informacji; - art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez brak wydania odmowy udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji, czym pozbawił skarżącego prawa do odwołania. Na podstawie art. 1, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a, a także § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej; 2) stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszenie prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art, 154 § 6 p.p.s.a. Wniósł nadto o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postepowania. Uzasadniając, A. S. (dalej skarżący) na wstępie opisał swoją korespondencję drogą e-mail z Kierownikiem Centrum Organizacji Pozarządowych E. J. dotycząca użyczenia miejskiej sali – Sali wielofunkcyjnej w Kamienicy [...] na dzień 26 czerwca 2024 r. Następnie podał, iż 10 czerwca 2024 r. zwrócił się do organu z następującym wnioskiem: "w związku z zapisami Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej proszę o podanie pełnego uzasadnienia decyzji odmownej o użyczeniu patio Kamienicy [...] występującego w dokumentacji". Tego samego dnia uzyskał odpowiedź, iż: "w odpowiedzi na emaila informuję, że wniosek na podstawie poprzedniej wiadomości trafił do ponownego rozpatrzenia". W dniu 11 czerwca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu z ponownym wnioskiem: "mimo wszystko, niezależnie od finalnej decyzji, wciąż uprzejmie proszę w związku z zapisami Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o podanie pełnej treści pierwotnego uzasadnienia decyzji odmownej. Proszę też o wskazanie kto personalnie jest odpowiedzialny za wydanie takiej decyzji i jej treść, a także czy została ona wydana za wiedzą wiceprezydent ds. COP lub prezydenta miasta R.". W dniu 26 lipca 2024 r., z uwagi na brak odpowiedzi, skarżący ponownie zwrócił się do organu w następujący sposób: "w przypadku braku odpowiedzi na moje poprzednie wiadomości będę zmuszony wnieść w imieniu własnym na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznych, poprzez naruszenie przepisów art. 61. ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. 2 art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustany z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w określonym przepisami prawa terminie". W dniu 30 lipca 2024 r. skarżący otrzymał od Kierownika Centrum Organizacji Pozarządowych E. J. wiadomość o treści: "W odpowiedzi na zapytania z dnia 10.06.2024 i 26.06.2024 r. w trybie Ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informuję, że odpowiedzialność za udzielanie zgody na użytkowanie przestrzeni w obiekcie Kamienicy [...] na mocy upoważnienia posiada samodzielnie Kierownik Biura Centrum Organizacji Pozarządowych uwzględniając przy tym opinię Kierownika Biura Rewitalizacji, tym samym Prezydent Miasta R. ani Wiceprezydent do czasu złożenia Pańskiego odwołania nie dysponowali Pańskim wnioskiem. Treść "pierwotnego uzasadnienia decyzji odmownej otrzymał Pan w wiadomości e-mail z dnia 29 maja 2024 r., od której się Pan odwoływał aczkolwiek zgodnie z przesłaną późniejszą korespondencją wnioskowane przestrzenie zostały zarezerwowane przez organizatora Obchodów Rocznicy [...] to jest Miasto R.". Skarżący w dniu 30 lipca 2024 r. zwrócił się z następującymi pytaniami: Czy to więc Kierownik Biura Centrum Organizacji Pozarządowych odpowiedzialny jest za wydanie powyższej decyzji? Jeżeli tak - na jakiej podstawie formalnej Kierownik wydał taką decyzję? Czy dysponuje negatywną opinią Biura Rewitalizacji Urzędu Miejskiego w R.? Jeżeli nie - dlaczego wniosek nie został skierowany do Prezydenta Miasta R.? Jeżeli tak - proszę o udostępnienie skanu opinii Biura Rewitalizacji UM w R.. Dlaczego więc Kierownik Biura Centrum Organizacji Pozarządowych wprowadzał mnie w tym zakresie w błąd utrzymując, że decyzja odmowna była "decyzją urzędu"? Dlaczego odwołanie od pierwotnej decyzji nie doczekało się odpowiedzi? Proszę też o udostępnienie skanu dokumentu z pełnym uzasadnieniem decyzji odmownej, które stanowi załącznik do złożonego wniosku. Ponawiam prośbę o wskazanie konkretnych przepisów prawnych oraz zapisów regulaminu, które były podstawą dla decyzji odmownej. Tylko transparentność w tym zakresie może zapewnić, że decyzje administracyjne są podejmowane w sposób sprawiedliwy i zgodny z prawem (pisownia wszystkich wiadomości oryginalna). W skardze wskazano, iż stanie faktycznym bez wątpienia organ administracyjny nie udostępnił informacji publicznej, pomimo iż korespondencja między stronami została zapoczątkowana w oparciu o treść przepisów odnoszących się do tej materii. Pytania zredagowane w stosunku do pracownika organu z pewnością odnosiły się do sfery publicznej, bowiem wnosiły o udzielenie informacji w przedmiocie wskazanym. Organ ani nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie odmówił jej udostępnienia na podstawie art, 16 ust. 1 u.d.i.p., tj. nie wydał decyzji w tymże zakresie, czym pozbawił stronę możliwości wniesienia odwołania w trybie wspomnianego aktu prawnego, a to na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. Skarżący podkreślił, że jego w ocenie został naruszony również art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiący o możliwości wyrażania swoich poglądów i wolność słowa, bowiem: "Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji". Wydana przez kierownika Centrum Organizacji Pozarządowych "decyzja" stanowiąca de facto oświadczenie w formie wiadomości e-mail, stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawa. Władza publiczna, szczególnie samorządowa, będąca istotnie "najbliżej" obywatela, nie powinna dopuszczać do sytuacji, w których wydaje się decyzje w oparciu o wyrażanie przez zainteresowanych, danych przekonań politycznych. Godzi to w wolność zgromadzeń i wolność słowa. Ponadto Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 określa prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób wykonujących zadania publiczne. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, czy pismo dotyczyło bezpośrednio wnioskodawcy. Uzasadnienie skargi odnosiło się również do art. 154 § 6 p.p.s.a. w zakresie grzywny z § 1, którą wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Pismem z 18 wrzesnia 2024 r. skarżący złożył ponaglenie skierowane do Prezydenta Miasta R.. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o oddalenie skargi. Wyjasnił, że skarżący istotnie wniósł o udostępnienie sali na dzień 26.06.2024 r. na wydarzenie "[...]". Wskazał, iż z uwagi na to, że zgodnie z projektem: "[...]" dofinansowanego w ramach Działania 6.2 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014 - 2020 na podstawie umowy [...] z dnia 08.12.2017 (z późniejszymi aneksami) Kamienica jest objęta trwałością projektu - wydarzenia odbywające się w zrewitalizowanym obiekcie muszą spełniać określone warunki. Decyzje o udostępnieniu sal w Kamienicy podejmowane są zatem zgodnie z regulaminem na podstawie opinii Biura Rewitalizacji, które w tym przypadku wydało opinię negatywną, Wnioskodawca został poinformowany drogą email o decyzji odmownej. Decyzja, po wniesieniu odwołania została podtrzymana. Do odpowiedzi na skargę dołączono kopię wiadomości email skierowaną do skrżącego w dniu 22.10.2024 wraz ze skanem przedmiotowej opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.). Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. Zawartą w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi. Wspomniana wykładnia pojęcia informacji publicznej opiera się przede wszystkim na treści art. 61 Konstytucji RP, wskazującego jako kryterium udostępniania informacji, czy dotyczy ona działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18, CBOSA). Zaznaczenia wymaga, że udostępnianie informacji publicznych, stosownie do art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 oraz stosownie do art. 11 przez wyłożenie lub wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych, jak również przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; udostępniania w "portalu danych" (pkt 4). Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Po pierwsze organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że brak udzielenia informacji publicznej nie wynikał z zamierzonej bezczynności. Sąd uznał skargę na bezczynność za dopuszczalną i dokonując analizy całokształtu podjętych przez organ działań związanych z wnioskiem skarżącego z dnia 30 lipca 2024 r. sąd uznał, że skarga na bezczynność w chwili jej wniesienia była zasadna, niemniej udzielając odpowiedzi na skargę, organ udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, której kopię e mail dołączono do odpowiedzi na skargę. Jednocześnie Sąd uznał, organ jest podmiotem zobowiązanym do udostepniania informacji publicznej. Katalog podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej określa art. 4 u.d.i.p., w świetle którego są nimi władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem. W kontrolowanej sprawie Sąd uznał, że sprecyzowany wniosek skarżącego do organu pochodzi z 30 lipca 2024 r., bowiem wówczas skrżący zadał pięć pytań. Natomiast wcześniejsze pytania, korespondecja drogą e mail, spotkały się z odpowiedzią organu, o czym świadczy załączona do akt korespondencja i odpowiedzi. Nie ulega również wątpliwości Sądu, że dopiero wniesiona do Sądu skarga skutkowała udzieleniem odpowiedzi na pytania skarżącego, co miało miejsce w dniu 22 października 2024 r. Oznacza to, że w tym dniu należy przyjąć, iż ustała bezczynność organu. Wyjaśnić należy, że w sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. W tej sytuacji organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, zatem postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Co istotne dla sprawy, wniosek nie został rozpoznany w terminie 14 dni (13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też w stosownym czasie nie powiadomiono wnioskodawcy o powodach opóźnienia i nowym terminie udostępnienia informacji publicznej (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej fundacji. (punkt 1 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W tym przypadku Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawnym i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe" (nie-rażące). Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne w CBOSA). Działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Dlatego nie sposób uznać, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością o charakterze rażąco naruszającym prawo. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Z tych samych powodów, dla których oceniono, że bezczynność nie miała rażącego charakteru, Sąd nie uznał za celowe obciążania organu sumą pienieżną. Żądana informacja została stronie skarżącej udzielona, a zatem nie ma potrzeby, aby dyscyplinować organ w tej sprawie i mobilizować go do zakończenia postępowania. Przekroczenie terminu nie było też na tyle istotne, a organ nie wykazał się lekceważeniem praw strony, aby konieczne było wdrażanie względem niego funkcji represyjnej grzywny (punkt 3 sentencji wyroku). W punkcie czwartym sentencji wyroku Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło