VIII SAB/Wa 72/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] Gminy J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 25 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji w G. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] Gminy J. z 25 października 2024 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komendanta Powiatowego Policji w G. do rozpoznania wniosku z 25 października 2024 r.; 4. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w G. na rzecz Stowarzyszenia [...] Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 25 października 2024 r. na skrzynkę ePUAP Komendy Powiatowej Policji w G. wpłynął wniosek Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie) z tej samej daty o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie: "Czy w dniu 24.10.2024 r. przy realizacji zamówienia publicznego: "Modernizacja drogi dojazdowej do gruntów rolnych we wsi W.B., gmina J." interweniowała policja? Jaka była przyczyna tej interwencji i jakimi ustaleniami się ta interwencja zakończyła? Czy pracownicy Wykonawcy tej inwestycji byli w stanie po użyciu alkoholu?". W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Komendanta Powiatowego Policji w G. (dalej: KPP, organ) z 4 listopada 2024 r. znak: [...], w którym informował stronę, że treść ww. zapytania nie mieści się w ustawowych ramach wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Ponadto organ wskazał, że w Komendzie Powiatowej Policji w G. prowadzone są za numerem [...] czynności w sprawie o wykroczenie w kierunku art. 70 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2119). Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w sprawach, w których zastosowanie mają przepisy innych ustaw w zakresie określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W niniejszej sprawie będzie więc miał zastosowanie art. 38 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 977). W ocenie organu powyższa informacja została przesłana 4 listopada 2024 r. godz. 11:49 na skrzynkę ePUAP Stowarzyszenia, a więc odpowiedź na pismo z 25 października 2024 r. została udzielona w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 21 listopada 2024 r. o godz. 17:50 na skrzynkę ePUAP KPP wpłynął od Stowarzyszenia kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści: "Niniejszym wnosimy o odpowiedź na nasz wniosek z dnia 25.10.2024 r., o którym mowa w załączeniu, gdyż minął już 14-dniowy termin na udzielenie przedmiotowej informacji". Następnie 27 listopada 2024 r. o godz. 16:24 (prezentata Komendy Powiatowej Policji w G. z 28 listopada 2024 r.) na skrzynkę ePUAP Komendy Powiatowej Policji w G. wpłynęła skarga na bezczynność złożona przez Stowarzyszenie, w treści której skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi nie została mu udostępniona informacja publiczna, będąca przedmiotem wniosku z 25 października 2024 r., ani nie została wydana decyzja odmawiająca dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie skarżący podniósł, że informacje, o których udostępnienie się zwrócił, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), bowiem stanowią informacje o funkcjonowaniu i podejmowanych interwencjach przez organ publiczny. Z powodu nieudostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje więc w bezczynności, co sprawia, że niniejsza skarga jest zasadna i konieczna. W dniu 2 grudnia 2024 r. organ za pośrednictwem platformy ePUAP wystosował do wnioskodawcy pismo L.dz. [...] – w odpowiedzi na wniosek z 25 października 2024 r. – informujące, że dokonał ponownej oceny przedmiotowego wniosku i uszczegółowiając przesłaną informację przesłaną do Stowarzyszenia 4 listopada 2024 r., udzielił na zadane we wniosku pytania odpowiedzi następującej treści: - w dniu 24 października 2024 r. w miejscowości W.B., gmina J. doszło do interwencji Policji wobec pracowników budujących drogę, - przyczyną interwencji było zgłoszenie osoby fizycznej, - interwencja zakończyła się sporządzeniem dokumentacji do czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie, - jeden z pracowników znajdował się w stanie nietrzeźwości. Ponadto organ pismem z 5 grudnia 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP zwrócił się do Stowarzyszenia (data nadania na platformie 6 grudnia 2024 r. godz. 07:50) z pytaniami: - czy 4 listopada 2024 r. o godz. 11:49 na skrzynkę ePUAP Stowarzyszenia wpłynęła informacja o treści: "OPINIA Odpowiedź na wniosek z dnia 25.10.2024" wraz z załącznikiem pdf, - czy dokument ten został wydrukowany i kiedy, - czy 2 grudnia 2024 r. o godz. 15:17 na skrzynkę ePUAP Stowarzyszenia wpłynęła "INFORMACJA Odpowiedź na wniosek z dnia 25.10.2024 [...]" wraz z załącznikiem pdf, - czy dokument ten został wydrukowany i kiedy. W odpowiedzi skarżący w piśmie elektronicznym z 6 grudnia 2024 r. wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na żaden skierowany do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę (pismo z 11 grudnia 2024 r.) organ wniósł o jej oddalenie, ponieważ w jego ocenie nie dopuścił się bezczynności. Udzielił bowiem odpowiedzi zarówno na wniosek z 25 października 2024 r., jak i na wniosek z 21 listopada 2024 r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zauważył, że skarżący bez problemu otrzymał zapytanie, czy dotarły odpowiedzi na skierowane wnioski, natomiast samych odpowiedzi nie otrzymał. Mając powyższe na uwadze, zlecił wyjaśnienie przyczyn niewysłania informacji. Jednocześnie poinformował, że Policja nie jest administratorem platformy ePUAP, a jedynie użytkownikiem i nie ma wpływu na działanie aplikacji. Skarżący w piśmie procesowym z 16 grudnia 2024 r. (k. 48 akt sądowych) poinformował, że pismo od organu datowane na 2 grudnia 2024 r. wpłynęło do Stowarzyszenia dopiero 9 grudnia 2024 r. o godzinie 17:12. Natomiast nigdy do Stowarzyszenia nie wpłynęło pismo z 4 listopada 2024 r. Tym samym skarga jest zasadna, ponieważ w terminie 14 dni od wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ nie udzielił żadnej odpowiedzi, ani nie wydał decyzji odmownej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do KPP wniosku skarżącego z 25 października 2024 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie przyczyn interwencji Policji 24 października 2024 r. przy realizacji zamówienia publicznego dotyczącego modernizacji drogi dojazdowej do gruntów rolnych we wsi W.B., jak ta interwencja się zakończyła, czy pracownicy tej inwestycji byli po użyciu alkoholu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku – Komendant Powiatowy Policji w G. - jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jako organ władzy publicznej (organ ochrony prawa) – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o zasadach ich funkcjonowania (podejmowania interwencji zgodnie z powierzonymi zadaniami, jak w niniejszej sprawie). Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Wobec powyższych wskazań Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjął, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 25 października 2024 r., o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku, bowiem udzielił mu żądanej informacji publicznej po upływie terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W tym zakresie należy wyjaśnić, że pierwotnie organ w piśmie z 4 listopada 2024 r. nie udzielił stronie wymaganej informacji publicznej, ponieważ uznał, że wnioskowana informacja nie ma takiego charakteru. Takie stanowisko organu było błędne. Zatem nawet gdyby przyjąć, że skarżący otrzymał to pismo, to należałoby uznać, że treść pisma z 4 listopada 2024 r. nie stanowi odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 25 października 2024 r. Organ winien udzielić odpowiedzi na ww. wniosek w terminie 14 dni od daty jego wpływu, tj. do 8 listopada 2024 r., zaś od 9 listopada 2024 r. należy uznać stan zwłoki w tym zakresie. Ostatecznie KPP udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek dopiero po wpływie do organu skargi na bezczynność, co nastąpiło 28 listopada 2024 r. (prezentata organu na piśmie). Pełna odpowiedź na wniosek z 25 października 2024 r. została udzielona stronie dopiero pismem z 2 grudnia 2024 r., co do którego skarżący wniósł korektę w piśmie do Sądu z 16 grudnia 2024 r. Z jego wyjaśnień wynika, że zgodnie z wydrukiem powstało ono 2 grudnia 2024 r., tego samego dnia zostało podpisane, natomiast z historii tego dokumentu wynika, że utworzono go 9 grudnia 2024 r. o godzinie 15:14, ustawienie odbiorcy również było tego samego dnia i o tej samej godzinie, natomiast odczytanie dokumentu nastąpiło 9 grudnia 2024 r. o godzinie 17:12. Niezależnie więc od tego, czy organ udzielił odpowiedzi 2 grudnia 2024 r. czy też 9 grudnia 2024 r., nastąpiło to po upływie 14 dni od otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej, po wniesieniu skargi do Sądu, ale jeszcze przed wydaniem w sprawie orzeczenia. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania KPP do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z 25 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 3 wyroku). O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).