I SA/Wr 1018/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 8 czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2009 r. postanawia z urzędu: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu Przedmiotem skargi A.C. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 8 czerwca 2012 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 9 marca 2012 r. (nr [...]), mocą której organ ten określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2009 r. w kwocie 851 zł. Z ustaleń faktycznych przyjętych za organami podatkowymi wynika, że A. C. prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." w zakresie handlu wyrobami ropopochodnymi, w tym olejem opałowym. W trakcie prowadzonego w stosunku do A.C. postępowania kontrolnego, mającego na celu weryfikację obrotu paliwami za okres od 1 marca do 31 grudnia 2009 r., ustalono, że niektóre oświadczenia składane przez nabywców oleju opałowego (w tym, za maj 2009 r.) nie spełniały wymogów z art. 89 ustawy o podatku akcyzowym z uwagi na wady formalne tych oświadczeń. Zakwestionowano również zestawienia tych oświadczeń. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, a następnie, wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. decyzji określającej A.C. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2009 r. w kwocie 31.016 zł (decyzja z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...]). Decyzja ta została - w toku instancyjnej kontroli - uchylona przez decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 15 lipca 2011 r. (nr [...]), a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego, w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do kwestionowania poprawności złożonych przez podatnika zestawień oświadczeń, a w konsekwencji, brak było podstaw prawnych do zastosowania wyższej stawki podatku akcyzowego w oparciu o tę właśnie przesłankę. Jednocześnie, organ odwoławczy zlecił organowi podatkowemu I instancji rzetelną weryfikację danych zawartych w oświadczeniach składanych przez nabywców oleju opałowego z którymi handlował podatnik, celem ustalenia, czy oświadczenia te spełniają pod względem formalnym ustawowe wymogi, warunkujące zastosowanie obniżonej stawki podatku akcyzowego. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 9 marca 2012 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił A.C. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2009 r. w kwocie 851 zł. Organ podatkowy I instancji przyjął, że w odniesieniu do 467 litrów oleju opałowego podatnikowi nie przysługiwało prawo do zastosowania obniżonej stawki podatkowej, lecz należało wyrób akcyzowy w podanej wyżej ilości opodatkować według stawki 1822 zł/1000 l. Uzasadniając wyrażone stanowisko organ podatkowy podniósł, że jedno z oświadczeń, tj. z dnia 29 maja 2009 r. o nr [...] (dotyczące sprzedaży 450 litrów oleju opałowego), nie spełnia niezbędnych wymogów formalnych, albowiem nie zawiera w swej treści wskazania na typ urządzenia grzewczego, jak również, brak w nim czytelnego podpisu nabywcy. Zakwestionował również organ podatkowy sposób opodatkowania 17 litrów oleju opałowego (według obniżonej stawki podatkowej), jakie podatnik wykorzystał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej do ogrzania wody w myjce ciśnieniowej firmy KARCHER. Zdaniem organu podatkowego, taki sposób zużycia oleju opałowego nie odpowiada wymogowi zużycia wyrobu akcyzowego na cele grzewcze, co stanowi jeden z warunków do stosowania obniżonej stawki podatkowej. Stanowisko wyrażone przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej we W., o czym orzekł w - objętej zarzutami skargi - decyzji z dnia 8 czerwca 2012 r. (nr [...]). Jak podkreślił organ odwoławczy, podmiot sprzedający olej opałowy na cele opałowe, by móc skorzystać z preferencji podatkowej powinien uzyskać od nabywcy oświadczenie o przeznaczeniu tego wyrobu na cele określone w ustawie, które to oświadczenie powinno zawierać dodatkowo wszystkie elementy określone w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 ze zm.). Przy czym, jak stwierdził Dyrektor Izby Celnej we W., w przepisach podatkowych brak jest procedury która dopuszczałaby późniejsze (tj. już po sprzedaży) uzupełnianie takiego oświadczenia o niezbędne elementy treściowe. Na tej podstawie skonstatował, że w przypadku niespełnienia przez oświadczenie (w chwili sprzedaży) niezbędnych wymogów ustawowych, powstanie obowiązek podatkowy w rozumieniu art. 10 ust. 8 ustawy, do którego będzie mieć zastosowanie stawka akcyzy o jakiej mowa w treści art. 89 ust. 4 pkt 1 w/w ustawy. Odnosząc się do kwestii opodatkowania oleju opałowego zużytego przez podatnika do ogrzewania wody w myjce ciśnieniowej organ odwoławczy podniósł, że ustawowy wymóg przeznaczenia oleju opałowego "na cele opałowe" należy rozumieć jako przesłankę wykorzystania tego oleju wyłącznie w urządzeniu grzewczym, wykorzystywanym do ogrzania pomieszczeń. W skardze na to rozstrzygnięcie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący A.C. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Formułując zarzuty skargi wskazał na naruszenie: - przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego błędną wykładnię; - art. 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie wobec podatnika sankcji niewspółmiernej do stopnia zawinienia; - art. 122, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.: dalej O.p.) poprzez uznanie, że niespełnienie warunku określonego w art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym jest wystarczające do zastosowania skutków podatkowych określonych w art. 89 ust. 16 ustawy; - art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie "naczelnej wartości kryjącej się pod pojęciem interesu publicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270: dalej – p.p.s.a.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przez kwestię wstępną o jakiej mowa w powołanym przepisie należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06; LEX nr 338509). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę na zasadność szerokiego rozumienia użytego w komentowanym pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", tj. wykraczającego poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, ocena celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. powinna być dokonywana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Względy sprawiedliwości oraz ekonomii procesowej mogą zatem przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (vide postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 704/11). W stanie faktycznym sprawy, kwestie sporne koncentrowały się m.in. wokół oceny, czy niezachowanie przez podatnika (skarżącego) na wystawionych oświadczeniach o przeznaczeniu oleju opałowego niektórych warunków z art. 89 ustawy o podatku akcyzowym (dotyczących wymogu czytelnego podpisu nabywcy oraz wskazania rodzaju urządzenia), przy niespornych okolicznościach faktycznych co do faktu sprzedaży oleju opałowego, winno skutkować pozbawieniem podatnika uprawnienia do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku akcyzowym, a w konsekwencji, powstaniem obowiązku zastosowania stawki z art. 89 ust. 16 ustawy. Działając w granicach z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zwraca uwagę, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 99/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne w przedmiocie oceny "czy art. 89 ust. 5 i ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim dopuszcza zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym zawierają wady nieistotne z punktu widzenia ustalenia tożsamości nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego". Ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów objętych sygnalizowanym pytaniem prawnym może zasadniczo zmienić stan prawny, stanowiący podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wskazana okoliczność uzasadniała – w ocenie Sądu – zawieszenie postępowania sądowego w sprawie do czasu wypowiedzenia się przez Trybunał Konstytucyjny na zadane mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytanie prawne (zarejestrowane pod sygn. akt P 50/11). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił z urzędu postępowanie sądowe, o czym orzekł jak w sentencji.