I SA/Wr 1046/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-11-09
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Annetta Chołuj, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając zobowiązanie w podatku rolnym, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik przedstawi dowody wskazujące na niezgodność tych danych ze stanem faktycznym, wynikającą z ostatecznej decyzji administracyjnej o zmianie sposobu użytkowania gruntu?Ratio decidendi
Organ podatkowy, ustalając zobowiązanie w podatku rolnym, nie jest bezwzględnie związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, jeśli podatnik wykaże, że dane te są niezgodne ze stanem faktycznym, a niezgodność ta wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek zweryfikować dane ewidencyjne w oparciu o prawdę obiektywną, zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, a nie może opierać się wyłącznie na formalnym brzmieniu ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący J. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą zobowiązanie w podatku rolnym za 2016 r. Skarżący podnosił, że część jego nieruchomości została decyzją Prezydenta W. z 2008 r. trwale wyłączona z użytkowania rolnego i przeznaczona pod budowę domu, w związku z czym nie powinna być opodatkowana podatkiem rolnym. Organy podatkowe opierały się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które nadal klasyfikowały sporne grunty jako rolne, twierdząc, że są związane treścią tej ewidencji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. przy udziale B. K. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą B. K. i J. P. wysokość zobowiązania w podatku rolnym za 2016 r., w kwocie 56,00 zł,
Organ I Instancji wskazał, że opodatkowaniem objęto grunty orne w III klasie użytkowania, o powierzchni 0,0269 ha oraz w IV klasie o powierzchni 0,1820 ha. Decyzja została wydana na podstawie informacji o gruntach złożonej przez Podatnika 23 kwietnia 2007 r., w której do opodatkowania podatkiem rolnym wykazał grunty orne w III klasie użytków, o powierzchni 0,0269 ha oraz w IV klasie użytków, o powierzchni 0,1820 ha.
Od decyzji tej Podatnicy wnieśli odwołanie wskazując, że w ich ocenie nieruchomość powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości, bowiem nie jest w całości działką rolną. W uzasadnieniu powołano decyzję Prezydenta W., o sygnaturze [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wywodziło, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2015 poz. 520 ze zm. dale p.g.k.) podstawą wymiaru podatków są dane wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie ma żadnych uprawnień do zmiany kwalifikacji gruntów w ewidencji we własnym zakresie, ani podejmowania działań zmierzających do zaktualizowania stanu ujawnionego w ewidencji w odniesieniu do nieruchomości objętej postępowaniem podatkowym.
Ze sporządzonego na dzień 24 marca 2016 r. wykazu właścicieli i władających opisana powyżej działka, należąca do Podatników (nr [...], [...], obręb S.) będąca przedmiotem postępowania wymiarowego jest zakwalifikowana, jako użytek rolny - grunty orne.
Organ wskazał także, że Podatnicy nie składali deklaracji (informacji) dla podatku od nieruchomości (IN-1), natomiast złożyli taką informację dla podatku rolnego. Jak już podano wyżej w dniu 23 kwietnia 2007 r. Ponieważ gminny organ podatkowy związany jest treścią ewidencji gruntów i budynków oraz treścią deklaracji złożonej przez Podatnika (IR-1) nie może we własnym zakresie, wbrew danym, arbitralnie ustalić Podatnikom wymiar podatku od nieruchomości zamiast wymiaru podatku rolnego. Organ powołał się w tym zakresie na brzmienie art. 21 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. Dz.U. 2015 poz. 613 z późn. zm.).
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniósł J. P. W skardze zarzucił, że dnia [...] 2008 r. Prezydent W. wydał decyzję [...], o trwałym wyłączeniu z użytkowania rolnego 0,0623 ha gruntów rolnych w tym: w klasie RHIb - 0,0108ha i w klasie 0,0515 ha. Oryginał wniosku wraz z załącznikami i oryginał Decyzji [...] są w posiadaniu Prezydenta W., a więc są znane organowi podatkowemu z urzędu, bo to Prezydent W. jest organem podatkowym. Wobec tego zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne, Prezydent W., a zarazem organ podatkowy, miał ustawowy obowiązek ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków, zamiany wynikającej z decyzji [...]. Podatnik natomiast jest zwolniony z obowiązku zgłoszenia zmiany zwolniony na mocy art. 22 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż zmiana (wyłączenie części gruntów z użytkowania rolnego) jest wynikiem decyzji administracyjnej.
Zdaniem Skarżącego skoro decyzją [...] wyłączono na trwale z użytkowania rolnego 0,0108 ha gruntów klasy RHIb i 0,0515 ha klasy RIVa i przeznaczono te grunty pod budowę domu jednorodzinnego, to nie powinny być one opodatkowane podatkiem rolnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Uczestniczka postepowania pismem z dnia 5 września 2016 podtrzymała zarzuty skargi, podnosząc, że w przypadku działki nr [...] wszystkie zamiany, które w EGIB należało odnotować wynikały z wydanych przez Prezydenta W. decyzji administracyjnych. Ewidencja Gruntów i Budynków (EGIB) stanowi rejestr, w którym ujawnia się dane pochodzące z innych źródeł wskazanych przepisami prawa. Do takich źródeł należą ostateczne decyzje administracyjne. Ujawnianie zmian wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych jest ustawowym obowiązkiem Prezydenta Miasta. Natomiast właściciel nieruchomości jest w takim przypadku z tego obowiązku zwolniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), stanowiąc, w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie, z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie podatkiem rolnym nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarżącego. Stan faktyczny sprawy w zasadzie nie jest sporny. Przedmiotem sporu pozostaje ustalenie czy część działki nr [...], [...], obręb S. stanowiąca współwłasność skarżącego stanowi grunt rolny. Zdaniem skarżącego część wymienionej działki posiada status działki budowlanej co wynika z decyzji o zgodzie na wyłączenie z produkcji rolnej. Zdaniem organów podatkowych skoro działka oznaczona jest symbolem RIIIb i RIVa to stanowi ona grunt rolny.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 6a ust 6 ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( t.j. Dz.U.2016 poz. 617) "Podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów.(...)". W tym kontekście całkowicie nieuzasadnione jest powoływanie się przez organ II instancji na art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie zgodnie z tym przepisem "Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3." Jednakże zasada ta dotyczy – co wynika z brzmienia przepisu- wyłącznie zobowiązań powstałych z mocy prawa , w trybie tak zwanego "samoopodatkowania" (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Jest natomiast wyłączona w wypadku zobowiązań powstałych zgodnie z art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, czyli w drodze wydania decyzji ustalającej zobowiązanie- tak jak w wypadku podatku rolnego. Wobec tego fakt złożenia bądź niezłożenia informacji o gruntach jak też jej treść absolutnie nie wiążą organu podatkowego ani nie zwalniają go z należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem decyzji. Także w mniejszej sprawie okoliczność, że podatnik w poprzednich latach podatkowych wykazywał sporną nieruchomość, jako opodatkowana podatkiem rolnym nie przesądza o sposobie jej opodatkowania w roku będącym przedmiotem sporu.
Przechodząc zaś do istoty sporu, która jest ocena charakteru spornych gruntów wskazać należy, że co do zasady rację mają organy podatkowe, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 p.g.k, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por.m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 oraz uchwała 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze powoływane orzeczenia). Zasada ta ma zastosowania także do podatku rolnego.
Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Niemiej jednak, domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. Przeciwko treści takiego dokumentu mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z treścią art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2013 r., I SA/Lu 560/13, którego pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, "(...) dokument urzędowy, o jakim stanowi art. 194 § 1 O.p., nie jest dowodem niepodważalnym. Zarzut niezgodności z prawdą dokumentu urzędowego (narratywnego - czyli zawierającego oświadczenie wiedzy) może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wprowadzają żadnych ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Wzruszenie domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. oznacza, że dokument urzędowy jest odtąd traktowany tak jak dokument prywatny, a zatem jego treść podlega swobodnej ocenie."
Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 O.p). Przeciwna wykładnia systemowa ww. przepisów prawa prowadziłaby do zbytniego formalizmu, który godziłby nie tylko w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można bowiem przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 p.g.k. ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej (zob. wyrok NSA dnia 11 lipca 2012 r., II FSK 2632/10, LEX nr 1225422). Podkreślić też trzeba , że w orzecznictwie wielokrotnie wyrażano pogląd, że "Zmiana nieprawidłowych zapisów w ewidencji gruntów i budynków, dokonana przez uprawnione organy geodezyjne, może stanowić podstawę do wznowienia przez właściwy organ podatkowy postępowania w przedmiocie łącznego zobowiązania." (wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3174/15). Tym bardziej organy winny brać pod uwagę zmiany dokonane w trakcie toczącego się postępowania podatkowego i uwzględniać zapisy w ewidencji aktualne w dniu orzekania.
Dokonując z urzędu oraz w aspekcie wniosków i zarzutów skargi kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że w ustalaniu zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii (charakteru spornych gruntów) naruszono podstawowe zasady regulujące postępowaniem podatkowym. Przede wszystkim naruszono zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, która nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Zgodnie z jego treścią w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. "Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy." "Wyrażona w art. 122 o.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 o.p. nakładający na organ powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. (...)" (wyrok wsa w Warszawie z 16.11.2009 sygn. akt III SA/Wa 1049/09 LEX nr 558078) Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (wyrok wsa w Krakowie z 10.12.2009 sygn. akt I SA/Kr 1203/09 LEX nr 549810).
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2013 r., I SA/Lu 560/13 LEX 1386713, że przepis art. 21 ust. 1 p.g.k., nie stanowi o braku potrzeby przeprowadzenia postępowania podatkowego i dokonania przez organ podatkowy własnych ustaleń co do treści zapisów, zamieszczonych w ewidencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją podstawy do ich negowania. Takie natomiast, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie miały miejsce.
Przede wszystkim wskazać należy, że – wbrew treści uzasadnienia decyzji- organy nie poczyniły ustaleń w oparciu o wypisy z ewidencji gruntów i budynków, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy. W aktach znajdują się jedynie potwierdzone "za zgodność" wydruki z "wykazu właścicieli i podmiotów władających" oznaczone "tylko do użytku wewnętrznego". Wydruki te nie są jednak opatrzone pieczęciami i podpisami potwierdzającymi, że pochodzą od organu ewidencyjnego. Nie mogą być więc uznane za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Co więcej wydruki te nie są w ogóle podpisane ani nie wynika, kto je sporządził. Nie spełniają więc nawet wymagań dla potraktowania ich jako notatki służbowe. Nie mogą więc stanowić wyłącznej podstawy czynionych ustaleń faktycznych.
W niniejszej sprawie zasadniczą rolę odgrywa regulacja rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wspomniane rozporządzenie określa szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Otóż, w myśl § 52 ust. 1 tego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., starosta uwierzytelnia komputerowe wydruki, wypisy i wyrysy, o których mowa w § 51 ust. 1, przez opatrzenie ich stosowną klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 rozporządzenia treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem. Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 przedmiotowego załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią w szczególności nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu.
Jednocześnie wskazać należy, że niewątpliwie dokumentami urzędowymi w rozumieniu wyżej powołanych przepisów są decyzje administracyjne, w tym decyzja Prezydenta W. dnia [...] 2008 r. nr [...] która winna być zanan organom z urzędu. W aktach sprawy znajduje się jedynie kopia tej decyzji złożona przez podatnika, jednak organ nie wydaje się kwestionować jej zgodności z oryginałem, a jedynie pomija zawarte w niej ustalenia- nie wskazując przyczyn dla których to czyni.
W świetle powyższego w sytuacji, gdy Skarżący w odwołaniu kwestionował prawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy winien odnieść się do powyższych zarzutów i wyjaśnić ten istotny w ocenie Sądu wątek sprawy. Organ odwoławczy kwestii tej w ogóle nie rozważył, zupełnie pominął okoliczności podnoszone przez Skarżącego ograniczając się do stwierdzenia, że na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k., dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.
Wskazać należy, że podatnicy powoływali się w tej kwestii na ustalenia wynikające z decyzji Prezydenta W. dnia [...] r. nr [...]. Organ ograniczył się w tym zakresie do wskazania, iż podatnicy maja obowiązek samodzielnie doprowadzić do odpowiednich zmian w ewidencji gruntów. Tymczasem zasada taka nie wynika bynajmniej z przepisów prawa geodezyjnego. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie. Z przepisów ustawy oraz rozdziału 3 rozporządzenia wynika, że zawarte w ewidencji dane podlegają aktualizacji dwojaki sposób:
1. w trybie czynności materialno-technicznej z urzędu - § 46 ust. 2 rozporządzenia, lub na wniosek zobowiązanego - art. 22 ust. 2 i 3 ustawy,
2. w drodze decyzji administracyjnej kończącej postępowanie wszczęte w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia, przy czym decyzja może mieć charakter merytoryczny, tj. rozstrzygać o wprowadzeniu zmiany lub odmowie jej uwidocznienia, bądź proceduralny - w przypadku umorzenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie.
Z powyższego wynika również, ze zmiany w zapisach ewidencji mające za przedmiot aktualizację ewidencji wprowadzane są z urzędu lub na wniosek.
Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczne - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Z przepisów tych wynika, że inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Podkreślenia wymaga, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Z tego względu pomijanie faktu wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania gruntu nie znajduje w sprawie uzasadnienia.
W ocenie Sądu okoliczności te winny zostać uwzględnione przez organy podatkowe, gdyż opisana powyżej sytuacja ma charakter wyjątkowy/szczególny, a to zobowiązywało organy do oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnienia czy powołana wyżej decyzja Prezydenta Miasta W. stała się ostateczna, a jeśli tak to z jakich powodów nie znalazła odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien poczynić w tych kwestiach niezbędne ustalenia i odnieść się prawidłowo w decyzji do twierdzeń podatników w tym zakresie a także oprzeć swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo sporządzonych dowodach.
Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Wobec niewyjaśnienia stanu faktycznego, co do istotnej kwestii charakteru spornych gruntów przedwczesna jest obecnie ocena prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło